Кіріспе

Британдық лингвист, этномузыколог және антрополог Роджер Марш Бленч (1 тамыз 1953 жылы туған) – британдық лингвист, этномузыколог және даму антропологы. Ол Кембридж университетінен магистр және философия докторы (Ph.D.) дәрежелерін алған және Кембридж, Англияда орналасқан. Ол зерттеулер жүргізеді, жариялайды және консультант ретінде жұмыс істейді.

Мансап

Бленч өзінің кең ауқымды қызығушылықтарымен танымал және африкалық лингвистикаға, Оңтүстік-Шығыс Азия лингвистикасына, антропологияға, этномузыкологияға, этноботаникаға және басқа да түрлі салаларға маңызды үлес қосты. Ол Нигер-Конго, Нило-Сахара және афроазиялық тілдер отбасылары, сондай-ақ Аруначал тілдері бойынша маңызды зерттеулер жүргізді. Сонымен қатар, Бленч лингвистика мен археология арасындағы байланыс туралы көптеген жариялымдар жасады. Қазіргі уақытта Бленч Нигерияның орталық бөлігіндегі тілдерді құжаттау бойынша ұзақ мерзімді жобамен айналысады. Ол сондай-ақ Нигериядағы мал өсіру (ранчо) мәселесіне қатысты алаңдаушылық білдірді. Бленч 2005 жылғы қаңтарда қайтыс болған профессор Кей Уильямсонмен бірлесіп жұмыс істеді және қазір Кей Уильямсонның жарияланбаған материалдарын жариялау және нигерия тілдерін зерттеуді қолдау мақсатында құрылған Кей Уильямсон білім беру қорының сенімді адамы болып табылады. Қордың қолдауымен "Рюдигер Кёппе" баспасында (Кельн) бірқатар жариялымдар жүзеге асырылуда. Бленч сонымен қатар Лондондағы Шетелдік даму институтының кеңесшісі және ғылыми қызметкері ретінде әлемнің түкпір-түкпіріндегі халықаралық даму жобаларын зерттеу және бағалау жұмыстарын жүргізді.

Ежелгі Солтүстік Африка тілдері

Көне Солтүстік Африка тілдерін сөйлеген халық, бұрыңғыда палеоберберлер деп жаңылыс айтылып, қазіргі бербер тілдерімен тілдік байланысы жоқ, қазірде қолданыстан шығып кеткен тілдер тобында сөйлеген, Тарихи Солтүстік Африканың азық-түлік жинаушылары болды. Роджер Бленч Солтүстік Африкада бұрын сөйленген тілдерді, кейіннен келген берберлер, пуни және араб тілдерінен ажырату мақсатында "Көне Солтүстік Африка" терминін енгізді.

Тарих

Солтүстік Африканың жағалауынан Иберияға дейін (мысалы, Испания) этникалық топтар Ежелгі Солтүстік Африка тілдері деп аталатын тілдер тобында сөйлеген, бірақ олардың генетикалық байланысы болуы міндетті емес. Капсия мәдениетінен бұрынғы Солтүстік Африканың этникалық топтары мен археологиялық мәдениеттері, сондай-ақ неолиттік Мағрибтің этникалық топтары Ежелгі Солтүстік Африка тілдерінде сөйлеген деп саналады. 2500 жыл бұрын Геродот сипаттаған Мағрибтегі мәдениеттердің әртүрлілігі сол кездегі Ежелгі Солтүстік Африка тілдерінде сөйлейтін халықтар арасындағы мәдени алуандық болған болуы мүмкін. Бұл болжам болғамен, Гванч тілінде сөйлейтіндер баск тілі, тартессиан тілі және Иберия түбегіндегі басқа да ұқсас тілдерде сөйлеген болуы мүмкін; мұндай пікірді баск тілімен байланыстырылған бірнеше лексемалар мен кейбір Гванч сөздерінде бербер этимологиясының жоқтығынан қолдау табуға болады. Мысалы, Дарфур және Чад прототілдерінің ежелгі Египет тілімен тілдік байланыстары. Бербер тілдерінің Гванч тілімен тілдік байланысы бар деген жалпы көзқарас негізінен сандық деректерге негізделгенімен, тілдер арасындағы туыстық кейінірек қосылған бербер сөздерінің нәтижесі болуы және Гванч тілінде сөйлейтіндердің Ежелгі Солтүстік Африка тілдерінде сөйлегендігі де ғалымдардың пікірі.

Бербер тілдері

Бербер тілдерінің ішкі әртүрлілігі Солтүстік Африкада неолит (7000 ж.б., содан кейін) және капсиан (12000 ж.б. – 8000 ж.б.) кезеңдерінің өте ерте пайда болуымен үйлеспейді; демек, Солтүстік Африкадағы осы неолит және капсиан кезеңдерін "берберлік" деп сипаттау мүмкін емес.

Таңдалған жарияланымдар

2000 жыл. Бленч, Р. М. & Макдональд, К. С., ред. Африка мал шаруашылығының пайда болуы және дамуы. Лондон: Университет колледжінің баспасы. Санчес Мазас, Алисия; Бленч, Р. М. және басқалар, ред. 2008 жыл. Континенттік Шығыс Азия және Тайваньдағы адамдардың қоныс аударуы: археология, тіл білімі және генетиканы салыстыру. Лондон: Рутледж. Бленч, Р. М. 1985 жыл. "Нигерияның екі қоғамында сөйлеуді алмастыру жүйелерінің қолданылуының әлеуметтік себептері: нупе және гбари халықтары арасындағы сөйлеу мен музыканың салыстырмалы зерттеуі". Кембридж университетінің Аполлон репозиторийі.