Кіріспе

Қазіргі заманғы исламдық алтын динар (кейде исламдық динар немесе алтын динар деп те аталады) – әзірге ешбір ұлттық мемлекет ресми валюта ретінде шығармаған, жоспарланудағы алтын құйма монета. Оның мақсаты – ертедегі ислам дәуірінде кеңінен қолданылған алтын динарды қайта жаңғырту. Бұл валюта алтыннан (динар) немесе күмістен (дирам) жасалған монеталардан тұруы мүмкін.

Динар тарихы

Ислам заңдарына сәйкес, ислам динары – 72 арпа дәнінің салмағына тең таза алтыннан жасалған монета. Қазіргі заманғы есептеулер бойынша, "толық солид" монетасының салмағы Гераклий заманында 4,44 граммды, ал "жеңіл солид" монетасының салмағы мискаль салмағымен шамалас 4,25 граммды құрады. Күміс дирхам 7:10 салмақ қатынасымен жасалып, 2,975 грамм таза күмістен құралған монеталар шығарылды. Омар ибн әл-Хаттаб олардың салмағына сәйкес белгілі бір стандартты қатынасты орнатты: 7 динар 10 дирхамға тең болуы тиіс. Құран аяттары оларды атап көрсетіп, зекет, неке, хадуд сияқты көптеген үкімдерді олармен байланыстырды. Сондықтан, Құранда олардың нақты мәні мен өлшемі болуы керек, осыған сәйкес зекеттің және басқа да үкімдердің негізі шариғатқа сәйкес монеталарға негізделуі тиіс, шариғаттан тыс монеталарға емес. Біл, Ижма бар.

Құны мен номиналы

Жоғарыда көрсетілген тарихи заңға сәйкес, бір динар – 4,25 грамм таза алтын, ал одан кіші атаулы монета – даник – оның 1/6 бөлігі. Сонымен қатар, бұл заң бойынша дирхам – 2,975 грамм таза күміс. Әр монетаның құны оның салмағымен және екі металдың нарықтық бағасына байланысты есептеледі. Монеталар осы салмақтың үлесі ретінде немесе одан еселік мөлшерде соғылып, сәйкес бағаланады. Көрсетілгендей, монеталар көбінесе 24 каратты "таза алтыннан" дайындалған, бірақ кейбір заманауи монеталар 22 каратты күмістен жасалған, олардың беріктігі артық. Қай жағдайда болсын, алтынның салмағы заңмен белгіленгендей болады.

Индонезия

Индонезияда ресми ұлттық монета болмаса да, бірнеше қазынашылықтар өз алтын динарларын шығарып жатыр, соның ішінде 2000 жылы Ислам монетасы Нусантара (IMN) және Логам Мулия шығарғандары да бар.

Малайзия

2002 жылы Малайзияның премьер-министрі ислам әлемінде пайдалану үшін алтын динар стандартын ұсынды. Келатан 2006 жылы елде алғаш рет динарды енгізді, ол жергілікті құю арқылы жасалды. 2010 жылы ол Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Әлемдік ислам монетасы құйған дирхамды қоса, жаңа монеталар шығарды. Перак штаты да осы жолға түсіп, өзінің динары мен дирхамын құйды, ол 2011 жылы қолданысқа енгізілді.

Ислам мемлекеті

БҰҰ-ның террористік ұйым деп танылған «Ислам мемлекеті» тобының басшысы Әбу Бакр әл-Бағдади 2014 жылдың қараша айында халифаттың мұсылмандарды «құлдыққа салып, кедейлендірген» қаржы жүйесінен босату үшін өз алтын, күміс және мыс монеталарын қағуды жоспарлағанын жариялады. Валюта Усман ибн Аффан халифаты қағған динар монеталарының үлгісімен жасалады және жеті түрлі монетадан тұрады: екі алтын, үш күміс және екі мыс монета, олардың құны 7 центтен 694 долларға дейін, металдың табиғи құнына сәйкес болады. Алтын динардың салмағы 4,25 грамм және ол 21 каратты алтыннан жасалған. Аталған валютаны насихаттауға күш салынғанына қарамастан, оны пайдалану көлемі шектеулі болды және халифаттың ішкі экономикасы, тіпті оның өзінің айыптарына дейін, долларға тәуелді болып қала береді.

Басқа топтар

Мурабитун әлемдік қозғалысының негізін қалаушы суфи Абдалқадыр бұрын алтын динарды қайта жаңғырту идеясын ынталы түрде қолдаған, бірақ 2014 жылдың ақпан айында ол одан толығымен бас тартып, "Сонымен, енді мен исламдық алтын динар мен күміс дирхамға қатысты барлық қызметтен өзімді алып қараймын" деді. Тринидадтық ғалым Имран Назар Хосейн де динарды қайта қолдануды жақтайды, бірақ оның қолданысын ислам эсхатологиясымен байланыстырады.