Кіріспе

Жоқ Солтүстік Ирландияның Конституциялық Конвенциясы (NICC) 1975 жылы Ұлыбританияның лейбористік үкіметі Харольд Уилсон Солтүстік Ирландияның мәртебесіне қатысты конституциялық мәселелерді шешу үшін құрған сайланған орган болды.

Конституциялық конвенцияның құрылуы

Конституциялық конвенция идеясын алғаш рет Солтүстік Ирландия кеңсесі өзінің 1974 жылы 4 шілдеде жарияланған "Солтүстік Ирландия Конституциясы" атты ақ қағазында ұсынды. Бұл құжат Солтүстік Ирландия үшін саяси келісімге қол жеткізуге тырысатын органға сайлау өткізу жоспарларын ұсынды. Бұл ұсыныстар сол айдың соңында 1974 жылғы Солтүстік Ирландия туралы заңның қабылдануымен заңға айналды. Жаңа органды басқаруға Лорд Бас судья Роберт Лоури тағайындалғаннан кейін, сайлау 1975 жылдың 1 мамырына жарияланды. 78 мүшелік орган үшін сайлау Солтүстік Ирландияның он екі Вестминстер сайлау округінің әрқайсысында пропорционалдық өкілдік етудің бірыңғай ауыстырылатын дауыс жүйесін қолдану арқылы өткізілді. Бастапқыда бұл орган тек консультативтік болып табылады, бірақ ол атқарушы және заңнамалық функциялар NICC-ке қоғамдастық арасындағы келісімге қол жеткізілгеннен кейін берілуі мүмкін деп үміттенді.

ҰКПК-нің жетістіктері

Сайлаулар билікті бөлісуге қарсы болған одақтастардың жалпы көпшілігін алғандықтан, органды іргелі түрде әлсіретті. Нәтижесінде, Солтүстік Ирландияның Конституциялық Конвентінің 1975 жылғы 20 қарашада жарияланған баяндамасында Солтүстік Ирландияның бұрынғы Парламенті үкіметінде болған көпшілік қағидасына қайта оралу ұсынылды. Мұндай шешімді ұлтшыл партиялар мүлдем қабылдамайтындықтан, NICC үзіліске ұшырады. NICC баяндамасында өкілеттілік бөлісу туралы айтылған. Бұл ретте SDLP партиясының өкілеттілік бөлісуі туралы айтылған: "Ешбір ел өзінің министрлік құрамына саяси философиясы мен ұстанымы сол мемлекеттің бар болуына қарсы екенін көрсеткен адамды қабылдауға мәжбүр болмауы керек. Конвенцияның құрылуы мен жұмыс істеуін реттейтін 1974 жылғы Солтүстік Ирландия туралы заңның тиісті бөліктері кейіннен 1982 жылғы Солтүстік Ирландия туралы заңмен жойылған.

ҰКПК-нің маңызы

ҰКП екі тарап арасында келісімге қол жеткізу немесе "өңдеулі децентрализацияны" енгізу (қатысушы тараптар оны қабылдауға лайықты деп тапқан кезде децентрализацияны біртіндеп енгізу) мақсаттарына қол жеткізе алмағандықтан, оның бетінде бұл толықтай сәтсіздік болды. Дегенмен, консервативті қолдау тапқан Саннингдейл келісімінен кейін көп ұзамай NICC Солтүстік Ирландияда көпшілік билікті қайта енгізуге ешқандай британ үкіметі дайын емес екенін көрсетті. Дебаттар кезінде Уильям Крейг SDLP-мен билікті бөлісу мүмкіндігін қабылдады, бұл UUUC-ті бөлді және Vanguard-тың құлдырауына әкелді. Децентрализация туралы келісімді жасау үшін консультативтік орган сайлау идеясы сақталды және 1996 жылы Солтүстік Ирландия форумы негізінен бірдей бағыттар бойынша және бірдей мақсатпен сайланғанда қайта жаңғыртылды. Форум Ұлы жұма келісімін және Солтүстік Ирландия Ассамблеясын құруға әкелген үрдістің бір бөлігі болды.