Кіріспе

Сүтқоректілер түрі Антилопалық қоян (Lepus alleni) – Солтүстік Американың оңтүстік Аризона және солтүстік-батыс Мексикада таралған, құрғақ шөлді жерлерде мекендейтін қоянның бір түрі.

Мінез-құлық

Ол көбінесе күн батқанда және таңертең (crepuscular) және түнде (nocturnal) ең белсенді болады, бірақ жағдайлар қолайлы болғанда (қатты бұлтты күндері) күндіз де белсенді болуы мүмкін.

Эволюциялық тарих

Қазба деректері Лепус туысын шамамен 2,5 миллион жыл бұрын Солтүстік Америкада кездесетінін көрсетеді. Қазір жойылып кеткен аққұлақ қоянның (jackrabbit) Lepus giganteus түрі осы кезеңде Солтүстік Америкада болған деп саналады. Бұл түрдің дене құрылысы антилопа аққұлағымен (antelope jackrabbit) ұқсас болғандықтан, екі түрдің қазба қалдықтарын ажырату қиын. 2014 жылғы зерттеуде ғалымдар L. giganteus антилопа аққұлағы мен қарақұйрық аққұлағының (black-tailed jackrabbit) ортақ атасы болуы мүмкін деген гипотеза ұсынды. 2017 жылдың шілдесіне дейін ол Невада штатындағы Мид көлі ұлттық демалыс аймағындағы ұлттық парктің рейнджеріне көрініп, суретке түсірілген.

Тіршілік ету ортасы

Антилопалық қоян тропиктік және субтропиктік орталарда таралған. Оны шөптесі төбелер мен жазықтарда кездестіруге болады, бірақ ұзын шөптен гөрі ірі шөлді бұталар өсетін жерлерді артық жақсы көреді. Бұл түр құнарсыз шөлді мекендерде де кездеседі. Бұл түрдің денесі ірі, ұзын, тік құлақтары және ерекше түс қалыбы бар. Антилопалық қоянның ішкі жағы ақ, бүйірлері ақшыл сұр, арқасы қара ұсақ теңкелі, ал мойны мен кеудесі қызғылт сары түсті. Ол қара құйрықты қоян мен ақ бүйірлі қоян сияқты түрлерге ұқсас. Оның дене ұзындығы 52-58 см (22 дюйм), ал құйрығы 5-10 см (3 дюйм) аралығында болады. Алдыңғы аяқтары 10-20 см, артқы аяқтары 20-30 см-ге дейін жетеді. Антилопалық қоянның құлақтары 14–17 см (6 дюйм) ұзындықта болады және салмағы 6 кг-ға дейін жете алады.

Қауіптер

Антилопаның жыртқыштары ретінде қарақұйрық, койот және алтын бүркіт белгілі. Антилопа қояндары малға да қауіпті жыртқыштарды тартатындықтан, адамдар оларды ықтимал мәселелерді азайту үшін аулайды. Бұл түрді сондай-ақ адамдар жеу үшін немесе құнды терісі үшін аңғарады. Антилопа қояндарының қоныс ету ортасының жойылуы да қауіп тудырады, себебі егін шаруашылығының кеңеюі олардың мекендеуіне бөгет жасайды. Мал жаю антилопалар тұратын жерлерде шөптер мен шөптесін өсімдіктердің мөлшерін азайтады.