Кіріспе

Жағалау тауларының Тынық мұхит тауларының бір бөлігі – Чилкотин таулары. (Кейбір жіктемелерде олар жеке бөлім ретінде қарастырылады.) Олар Британдық Колумбияның Ішкі платосына тікелей іргелес, Тынық мұхит тауларының ішкі беткейінде орналасқан. Олардың солтүстік-батыс ұшы Клинаклини өзенінің бастауына жақын, ал оңтүстік-шығыс ұшы Лиллоуттің солтүстігіндегі Фрейзер өзенінде аяқталады. Олардың солтүстік бөлігі – платоның шеті, ал оңтүстік бөлігі – Бридж өзенінің солтүстік жағалауы. Кейбір есептеулерде Чилкотин таулары Фрейзер өзеніне жетпей, Ялаком өзенінде (Бридж өзенінің солтүстік саласы) аяқталады. Бұл бір ғана тау тізбегі емес, көбінесе бір-бірінен ерекшеленетін тау тізбектерінің жиынтығы. Үш негізгі аталатын тау тізбегі бар:

Диксон тау тізбегі
Шулапс тау тізбегі
Камельсфут тау тізбегі (кейбір анықтамалар бойынша Ішкі платоға жатқызылады)

Чилкотин тауларының батыс бөлігінің батысында, және кейбіреулер оны осы топтың бір бөлігі деп санайды:

Пантеон тау тізбегі
Ниут тау тізбегі

Олардан оңтүстікке қарай Уоддингтон тау тізбегі мен Хоматко мұздығы орналасқан.

Облыстық парктер

Соңғы жылдары Чилкотин тауларының орталық-шығыс бөлігінде ірі провинциялық парктер мен қорғалатын аумақтар құрылды. Оларға Биг Крик провинциялық паркі, Цʼилʔос провинциялық паркі (мұндағы '?' – көмекейлік тоқтау), Биг Крик провинциялық паркі, Спраус-Лейк қорғалатын аймағы және Чурн Крик қорғалатын аймағы жатады.

Сприц көлі қорғалатын аймағының тарихы

Бұл аймақ әдетте (бірақ дұрыс емес) «Оңтүстік Чилькотин» деп аталады және 1930 жылдан бері табиғатты қорғаушылар мен ресурстарды игеру ұсыныстары арасындағы ұзаққа созылған даудың нысаны болып табылады. 1990 жылдары провинциялық парк құрылды, бірақ 2007 жылы Спраусс-Лейк қорғалған аймағына дейін төмендетілді. Аймақтың саяси мәртебесі белгісіз және қорғалатын аумақ бастапқы қорғау ұсыныстарынан айтарлықтай азайды, бұл 1930 жылдары оңтүстіктегі Бридж-Ривер алтын кен орындарының қалалары гүлденген кезде басталды. Тарихи тұрғыдан бұл аймақ Лейкс-Лиллуеттің бас аңшысы Джек Хантердің аң аулау территориясы болған, оның ірі аң аулау бизнесі аймақты Цилхокот’ин халқының аңшыларымен бөліскен. Бридж өзені мен Ган сағасының солтүстігіндегі аумақты ортақ пайдалану 19 ғасырдың басында Джек Хантер мен Цилхокот’ин халқы арасындағы ұзақ және қанды соғысты аяқтаған бейбіт келісімнің бір бөлігі болды. Бридж өзені аймағынан басталатын жолдар аймақтың көптеген жоталары арқылы Тасеко көлі мен Чилко көліне (Чилкотин аймағында) және шығысқа қарай Камельсфут жотасы арқылы Биг Бар маңындағы Фрейзер өзеніне дейін жеткізді. Ұсынылған қорғалған аймақта Эльдорадо тауының маңындағы бірнеше маргиналды кен орындарынан басқа кен орындары табылған жоқ. Бірақ Шлапс жотасының солтүстік-батыс шетіндегі Биг-Дог тауының оңтүстік беткейінде 1941 жылы ірі алтын ажітасы болды, ол жақын маңдағы Браллорн Пионер кенішінің иелерімен байланысты болды. Осы кенге құқықтарды сақтау үшін белгіленген мерзімде Шлапс жотасы арқылы альпілік биіктіктегі кен орнына жетуге жасалған қиын әрекеттер ірі керуенді жойды, бірақ қағаздар тіркелді. Бұл талаптар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылды, бірақ картада сақталды және қазіргі уақытта Блю-Крик кеніші ретінде пайдаланылуда. Аймақтағы басқа да ірі кен перспективаларына Ред-Маунтиннің беткейлерін қамтитын мыс қазулары кіреді, ол Блю-Крик кенішінің солтүстігіндегі Камельсфут жотасының ең биік нүктесі болып табылады. Аймақтың бірегей және ерекше ландшафты мен экологиясы, тіпті қалған Чилкотин жоталарынан немесе Бридж-Ривер аймағынан да ерекшеленеді, бұл оны бұл аймақтың өзі жабайы және өте әдемі болған жерінде ерекшелендірді және оны қорғауға ұзақ мерзімді кандидат етті. Жақын орналасқан Диксон, Шлапс және Бендор жоталары қорғалмаған және олардың көп бөлігінде ағаштар кесілген, Шлапс жоталарының альпілік аймақтарындағы және оның шығысындағы көршісі Камельсфут жотасындағы арнайы қорықтардан басқа. Көптеген экологиялық қорғаушылар Циллос және Биг Крик провинциялық парктерінің құрылуы Спраусс-Лейк қорғалған аймағын қорғауға көмектеседі деп үміттенеді. Аңшылық жетекшісі Тед (Чилко) Чуате Гаспард көлінде (Чилкотин платосында, Спраусс-Лейк қорғалған аймағының солтүстік-шығысында) осы үш паркті, сондай-ақ солтүстік-шығысындағы Чурн Крик қорғалған аймағын, сонымен қатар айналадағы жерлерді және Тынық мұхиты жоталарының терең, биік ортасын ұлттық паркеге біріктіруге шақыруға қосылды. Өнеркәсіп және үкімет ортақ пайдалану мен тұрақты жоспарлауға берілгендіктерін сақтайды.

Ресурстық мүдделер

Бұл аймақта кен өндіруге деген қызығушылық аз болғанымен, аймақ мысқа бай және пичбленде (ішінде уран бар) кездесетіні жөнінде әңгімелер бар. Бірақ 100 жылдан астам зерттеулерге қарамастан, пайдалы кен орындары табылмады және ірі кендер ашылмады. Дегенмен, соңғы жылдары аймақтың шеттеріне қалың орман кесілді, парктің оңтүстік және шығыс шекаралары бұзылды, бұл Британдық Колумбиядағы Лиллуэт және одан әрі Томпсон-Оканаган аймағындағы қағаз фабрикаларын қамтамасыз етті. Бұл оқиға қоршаған орта мен ресурстарды пайдалану арасындағы дауға байланысты екі тараптан да наразылық тудырды, сондай-ақ аймақтағы дауларды шешуге және жерді пайдалануды жоспарлауға әртүрлі деңгейде сәттілікке жеткен "Интегралды ресурстарды басқару процесі" деп аталатын мүдделі тараптар комитетінің құрылуына ықпал етті.