Кіріспе

Фламанд табиғатты зертеуші жазушы және драматург Сирилус Густав Эмиль "Сириел" Буйсе (; 20 қыркүйек 1859 – 25 шілде 1932) фламанд табиғатты зертеуші жазушы және драматург болған. Ол Луис Бонхайден, Проспер Ван Хоув және Роберт Палмер аттарымен де жазған.

Өмірбаян

Бюйс 1859 жылдың 20 қыркүйегінде Бельгияның Невель қаласында жақсы жағдайдағы отбасында дүниеге келді. Генттегі Афинеумда оқуын аяқтамас бұрын, ол әкесінің өтініші бойынша отбасылық цикорий фабрикасында жұмыс істеуге кірісті. 26 жасында өзінің тәтесі Виржиния Ловелиннің ұсынысымен, ол өзі де жазушы болғандықтан, жазумен айналыса бастады. Әкесі оның жергілікті барда танысқан қызбен қарым-қатынаста екенін білгенде, оған ата-бабаларының үйінен кетуді бұйырды. 1886 жылдан 1896 жылға дейін ол бірнеше рет Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, бірақ әр қайтысынан көңілі көбірек түсіп қайтты. Оның саяхаттары туралы жазғандары 1888 жылы "Twee Herinneringen uit Amerika" ("Америкадан екі естелік") деген атпен жарияланды. Бюйс Стийн Стреувелс, Эмиль Зола және Ги де Мопассан дәстүріндегі натуралист жазушы ретінде танылды. Ол француз тілінде білім алғанмен, бұл сол кездегі бай фламандтық отбасылардың ұлдары үшін қалыпты жағдай еді, бірақ оның көптеген шығармалары голланд тілінде жазылған. Оның шығармаларының ерекшелігі – қарапайым адамдарға деген терең сымбаты, олардың өмірін жанды да шынайы түрде бейнелеуі. 1893 жылы ол Проспер Ван Лангендонк, Август Вермейлен және Эммануэль Де Боммен бірге "Van Nu en Straks" ("Қазір және жақын арада") әдеби журналын шығарды, бірақ кейін даудан кейін одан бас тартты. Сол жылы ол өзінің алғашқы романы "Het recht van den sterkste" ("Күштінің құқығы") атты туындысын жазды. 1896 жылы ол голланд жесірі Нелли Дизеринкке үйленді және қыстарын Нидерландының Гаага қаласында өткізді, онда 1897 жылы оның ұлы Рене Сириел дүниеге келді, ал жазда Бельгияның Афснее қаласындағы ауылдық үйінде болды. 1903 жылы ол Луи Куперус және Виллем Жерард ван Нухуиспен бірге "Groot Nederland" атты тағы бір әдеби журналға негіз салды және өліміне дейін оны басқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгияны неміс әскері басып алғанда, Бюйс Нидерландыда қалды. Ол "De Vlaamsche Stem" ("Фламанд дауысы") газетіне белсенді қатысты. 1918 жылы, соғыс аяқталғаннан кейін, ол Бельгияға оралды, онда оның таланты кеңінен танылды: 1921 жылы әдебиет саласындағы мемлекеттік сыйлықты алды, ал 1930 жылы Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal en Letterkunde (Фламанд тілі мен әдебиетінің Корольдік академиясы) мүшесі болды. 1932 жылы король Альберт I оны барондық шенберділігіне көтерді, бұл сол кезде жазушы үшін сирек кездесетін құрметтің белгісі еді, сонымен қатар оның кітаптарының мазмұны мен стиліне қарамастан, ирониялық жағдай тудырды; ол төрт күннен кейін қайтыс болғандықтан, тиісті патенттік хаттарды алмады және осылайша атақты пайдалана алмады. 1934 жылдың қазан айында оның жесірі Нелли Дизеринк баронесса атағын алды. Оның 1902 жылы жазылған "The van Paemel Family" ("Ван-Пеймель отбасы") атты натуралистік пьесасы бүгінгі күнге дейін жиі қойылып келеді. 1986 жылы осы пьеса бойынша фильм түсірілді. Бюйс 1932 жылдың 25 шілдесінде Бельгияның Афснее қаласында қайтыс болды.