Шотландияның Жоғарғы Сотының Ішкі Палатасы

Кіріспе

Жоғары шотланд соты – романның Ішкі палатасы Шотландиядағы жоғары азаматтық соты – Сессия сотының жоғары бөлігі; Сыртқы палата Сессия сотының кіші бөлігін құрайды. Бұл сот апелляциялық және бірінші сатыдағы сот ретінде жұмыс істейді. Бас судья – Лорд Президент, оның орынбасары – Лорд-Сот Клерк, ал Ішкі палата судьялары – Әділет Коллегиясының сенаторлары немесе Кеңес және сессия Лордтары деп аталады. Шотландиядағы қылмыстық істер бойынша шағымдарды Жоғары сот қарайды, ол Апелляциялық сот ретінде отырыс өткізеді. Ішкі палата – Сессия сотының Сыртқы палатадан келіп түскен істер бойынша, сондай-ақ Лорд Лион сотынан, Шотландия жер сотынан және Шотландия жерлер трибуналынан түскен азаматтық істер бойынша апелляциялық сот ретінде әрекет ететін бөлігі. Ол Шеріф апелляциялық сотынан заң мәселелері бойынша шағымдарды тыңдайды. Сонымен қатар, сирек жағдайларда бірінші сатыдағы сот ретінде де жұмыс істейді. Ішкі палата әрқашан кем дегенде үш сенатордан тұратын алқа болып табылады және қазылар алқасымен бірге отырмайды. Соттың екі палатаға бөлінуі алғаш рет 1810 жылғы Сессия соты заңымен бекітілді және соңғы рет 1988 жылғы Сессия соты заңымен расталды.

Бірінші сатыдағы құзыреті

Ішкі палата ерекше жағдайларда бірінші сатыдағы сот ретінде отырыс өткізеді, егер фактілер дауға түспеген, бірақ маңызды құқықтық қиындық туындаған болса. Мұндай жағдай бойынша Ішкі палатаның басқа алқасына шағымдануға болады, бірақ ол алқа бастапқы алқадан көбірек сенаторлардан тұруы керек. Бұдан әрі шағымдану Ұлыбритания Жоғарғы Сотына да мүмкін.

Апелляциялық сот төрелігі

Ішкі палатадағы тыңдаулардың көбі үш судьяның қатысуымен өтеді, бірақ билік өкілеттіктерінің қақтығысы туған маңызды істерде бес судьядан тұратын сот, ал ерекше жағдайларда жеті судьядан тұратын сот шақырылуы мүмкін. Ішкі палата тең құқықтар мен юрисдикцияға ие екі бөлімге бөлінеді: Лорд-президент басқаратын Бірінші бөлім және Лорд-сәулетші басқаратын Екінші бөлім. Әрбір істі қарау үшін соттар, әдетте, осы бөлімдерден тағайындалады. Егер ешқайсысы да отырыс төрағасы болуға мүмкін болмаса, үш сенатордан тұратын қосымша бөлім шақырылады, оған қатысушы ең жоғары дәрежедегі судья төрағалық етеді; істердің көптігіне байланысты бұл қосымша бөлім қазіргі уақытта жиі отырыс өткізеді. 2014 жылғы Сот реформасы (Шотландия) заңының 48-бабы Шериф апелляциялық сотының үкімдерін прецеденттік құқық ретінде бекітеді, сондықтан Шериф апелляциялық соты заң мәселесі бойынша шешім қабылдағанда, ол барлық шерифтік округтердегі барлық шерифтік соттар мен әділет судьяларының соттары үшін міндетті болып табылады. Бұл шешім Шериф апелляциялық соты үшін де міндетті болып табылады, егер ол бастапқы соттан гөрі көбірек апелляциялық шерифтерден тұратын құралымды жинамаса. 1998 жылғы Шотландия заңымен енгізілген конституциялық келісімде «деволюциялық мәселе» туындаған жағдайларда шағым беру құқығы қарастырылды және Ішкі палата істі Тайлық кеңестің сот комитетіне жіберуге құқылы. Осы екі типтегі шағымдар 2009 жылдан бастап Ұлыбританияның Жоғарғы сотына жіберіледі. Бұрын 1707 жылғы Одақ актысы Сессия сотынан Лордтар палатасына шағымдануға тыйым салады деп талас жүргізілді. XVIII және XIX ғасырларда бұл мәселе үлкен алаңдаушылық туғызды, өйткені шотландтық істер көбінесе шотланд заңын білмейтін Лордтардың қарауына берілді. Қазіргі уақытта мұндай шағымдарға қатысты қараған бірнеше істерде кемінде екі жоғары шотланд судьясы бар бес судьядан тұратын сот комитеті отырды, бірақ осы шағымдану құқығының болуы сынға ұшырады. Бұл пікірталас Лордтар палатасы мен Тайлық кеңестің сот функцияларын Ұлыбританияның жаңа Жоғарғы сотында біріктіру мәселесіне де қатысты. Лордтар палатасына шағымдану құқығы 1988 жылғы Сессия соты заңымен расталды.

Almost all hearings in the Inner House are before three judges, although in important cases in which there is a conflict of authority a court of five judges or, exceptionally, seven, may be convened. The Inner House is sub divided into two divisions of equal authority and jurisdiction the First Division, headed by the Lord President; and the Second Division headed by the Lord Justice Clerk. The courts to hear each case are, ordinarily, drawn from these divisions. When neither is available to chair a hearing, an Extra Division of three senators is summoned, chaired by the most senior judge present; due to pressure of business this Extra Division sits frequently nowadays. Section 48 of the Courts Reform (Scotland) Act 2014 establishes the precedent of judgments in the Sheriff Appeal Court, so that when the Sheriff Appeal Court makes a decision on a question of law, it is binding in every sheriffdom for every sheriff court and every justice of the peace court. The decision is also binding on the Sheriff Appeal Court, unless it convenes a bench with a greater number of Appeal Sheriffs than the original court. The constitutional settlement introduced by the Scotland Act 1998 further provided that, in cases where a 'devolution issue' arose, an appeal would lie, and the Inner House can remit a case, to the Judicial Committee of the Privy Council. Both these types of appeal will go instead to the new Supreme Court of the United Kingdom from 2009. It was formerly argued that the Act of Union 1707 expressly forbade appeals from the Court of Session to the House of Lords. Throughout the eighteenth and nineteenth centuries this was a matter of great concern, as Scottish cases were typically decided by Law Lords with no background in Scots Law. In modern times, the few cases which were so appealed were heard by a judicial committee of five which included at least two senior Scottish judges, but the existence of this right of appeal has been criticised. This debate also spilled into the debate as to whether the judicial functions of the House of Lords and Privy Council should be consolidated in a new Supreme Court of the United Kingdom. The ability to appeal to the House of Lords was confirmed by the Court of Session Act 1988.