Кіріспе

Ballycorus leadmines – бұл Ирландияның Дублин округіне жақын, Килтернан қалашығының жанында орналасқан бұрынғы қорғасын өндіру және балқыту орталығы. Кеніш 1807 жыл шамасында ашылып, 1826 жылы Ирландияның Тау-кен компаниясы (MCI) меншігіне өтті. MCI 1913 жылы жабылғанға дейін осы учаскені иеленді және басқарды. 1860 жылдары кен қоры таусылғаннан кейін, Ballycorus Глендалоудағы (Уиклоу округі) және басқа MCI кеніштерінен кен қабылдайтын балқыту орталығы ретінде жұмысын жалғастырды. Қазіргі күні сақталған ең ерекше нысан – Карикголлоган төбесінің шамасына жақын орналасқан түтін құбырының қирауы. Төбе төңірегінде қорғасын зауытынан қалған көптеген бұрынғы ғимараттар мен құрылыстарды табуға болады.

Тарих

Ашық карьерлік кен өндірісі 1807 жыл шамасында Каррикголлоган төбесінің батыс жағында, кейін салынған түтін құбырының орнына жақын Балликоруста басталды. 1826 жылы Ирландияның Кен Компаниясы (MCI) осы учаскені иеленді және 1863 жылға дейін аймақта жер асты кен өндіру жұмыстарын жүргізді. Луганурден алынған кен ат пен арбамен Ратдрум теміржол станциясына тасылды, онда ол пойызға ауыстырылып Шанкиллге жеткізілді. Шанкилл станциясының жанында Харкорт көшесі теміржол желісінде пойыздарды қабылдау үшін қосымша жол салынды. Қорғасын кені реверберациялық пеште өңделді, оның түбі балқыған қорғасын қабырғалар бойымен орталыққа ағып, содан кейін қалыптарға құйылатындай етіп жасалған. Сондай-ақ қорғасыннан оқ та өндірілді: алғашқы оқ мұнарасы 1829 жылы салынды және Уэстон Сент-Джон Джойс «Дублин маңы» (1912) еңбегінде оны «ішінде спиральді баспалдағысы бар, сыртында әсем темір галереясымен аяқталатын әдемі және мықты құрылым» деп сипаттады. 1857 жылы екінші оқ мұнарасы салынды. 1770 жылдары реверберациялық пештерден шығатын түтіндерден қорғасынды тұндыру үшін буды жеткілікті уақыт ұстап тұру арқылы қосымша қорғасын алуға болатын процесс ашылды. Тұнған қорғасын түтіннен қолмен сыпырылып алынды, көптеген жұмысшылар қорғасынмен уланып қайтыс болды, осылайша аймақ «Өлім алқабы» деген лақап атқа ие болды. Сыртқы спиральді баспалдағы мен қарау платформасы бар ерекше граниттен жасалған түтін құбыры тез арада көзге түсетін нысанға айналды және теңізшілер үшін анықтамалық нүкте ретінде Адмиралтейство карталарында көрсетілді. Қауіпті деп танылғандықтан құбырдың жоғарғы үштен бірі алынып тасталды, сондай-ақ сыртқы баспалдақтың төменгі бөлігі де бұзылды. Құбырдың көп бөлігі, көптеген тексеру люктерімен бірге, әлі де сақталған және зерттеуге болады. Бұған қоса, төменгі аңғарда орналасқан қорыту зауытының бірнеше ғимараты да бүгінгі күнге дейін жетіп келді. Граниттен салынған өнеркәсіптік ғимараттарға пештер, тазарту резервуарлары, әк пештері, дүкендер, жұмысшылардың үйлері және басқарушының үйі кіреді. 1857 жылғы оқ мұнарасы да сақталған. Есеп бойынша, бұл учаске IV классқа жатқызылды: «бес жыл сайын белгілі бір қалдық үйінділерін, төгінділерді немесе өзен шөгінділерін арнайы бақылауды қажет ететін» учаске.