Кіріспе

Солтүстік Кейп провинциясының премьер-министрі – Оңтүстік Африканың Солтүстік Кейп провинциясының үкімет басшысы. Қазіргі премьер-министр – 2019 жылғы сайлауда сайланған Африка Ұлттық Конгресінің мүшесі Замани Саул. Ол 2019 жылдың 22 мамырында қызметке кірісті.

Функциялар

Конституция бойынша, провинцияның атқару билігі Премьерге жүктеледі. Премьер провинциялық заң шығарушы жиналыстан тоғыз мүшеден тұратын Атқару кеңесін тағайындайды; олар Атқару кеңесінің мүшелері (АЭМ) деп аталады. АЭМ-дер тиімді түрде министрлер, ал Атқару кеңесі провинциялық деңгейдегі кабинет болып табылады. Премьер АЭМ-дерді өз қалауынша тағайындау және қызметтен босату құқығына ие. Премьер мен Атқару кеңесі провинциялық заңнаманы, сондай-ақ провинцияға берілген кез келген ұлттық заңнаманы іске асыруға жауапты. Олар провинциялық саясатты белгілейді және провинциялық үкімет департаменттерін басқарады; олардың әрекеттері ұлттық конституцияға бағынады. Провинциялық заң шығарушы жиналыстың заңы күшіне енуі үшін Премьер заңға қол қоюы керек. Премьер заңның конституцияға қайшы екенін ескерсе, заңды қайта қарау үшін заң шығарушы жиналысқа қайтаруға құқылы. Егер Премьер мен заң шығарушы жиналыс келісе алмаса, заң соңғы шешім қабылдау үшін Конституциялық сотқа жолдануға тиіс. Премьер сондай-ақ провинциядан тағайындалған арнайы делегаттардың бірі ретінде Парламенттің жоғарғы палатасы – Ұлттық провинциялар кеңесінің құрамына кіреді.

Солтүстік Кап провинциясының премьерлерінің тізімі

Жоқ. (No) Портрет есіміҚызмет мерзіміСаяси партияҚызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніҚызметте өткен уақыты1 (1959 жылы туған)199420049 жыл, 7 күнАфрикалық Ұлттық Конгресс2 (1960 жылы туған)200420095 жыл, 6 күн3 (1960 жылы туған)200920134 жыл, 16 күн(1970–2015)201220131 жыл, 35 күн4 (1964 жылы туған)201320196 жыл, 50 күн5 (1972 жылы туған)2019Қазіргі кезде

Сайлау

Солтүстік Кап провинциялық заң шығарушы жиналысына сайлау Ұлттық ассамблея сайлауымен бірдей уақытта, әр бес жылда бір рет өткізіледі; мұндай соңғы сайлау 2019 жылдың 8 мамырында болды. Сайлаудан кейін провинциялық заң шығарушы жиналыстың алғашқы отырысында депутаттар өздерінен біреуін Премьер-министр етіп тағайындайды. Провинциялық заң шығарушы жиналыс сенімсіздік дауысы арқылы Премьер-министрді отставкаға жіберуге құқылы. Егер Премьер-министр лауазымы қандай да бір себеппен бос болса, провинциялық заң шығарушы жиналыс келесі сайлауға дейінгі кезеңді аяқтау үшін жаңа Премьер-министрді сайлауға міндетті. Бір адам Премьер-министр ретінде екі бес жылдық мерзімнен аспауы керек; бірақ, егер Премьер-министр лауазымды толтыру үшін тағайындалса, келесі сайлауға дейінгі уақыт мерзімге есептелмейді.