Кіріспе

Британдық әскери офицер (1810–1857)

Джеймс Джордж Смит Нилл (27 мамыр 1810 – 25 қыркүйек 1857) – Шығыс Үндістан компаниясының британдық әскери шенеунігі, 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде қызмет еткен.

Ерте мансап

Нилл Шотландиядағы Далри қаласының жанындағы Суиндриджмюирде дүниеге келген. Оның әкесі полковник Нилл болған.

1857 жылғы үнді көтерілісі

1857 жылдың басында Нилл Үндістанға қайта оралды. Оның келгеніне алты апта өткен соң, бүкіл Солтүстік Үндістан көтеріліс отына толып жатқаны туралы хабар келді (1857 жылғы Үндістан көтерілісін қараңыз). Нилл дереу әрекет етті; ол Мадрастан өзінің полкімен бірден аттанып, Бенареске бет алды. 9 маусымда Нилл Аллахабадқа жолға шықты, онда бірқатар еуропалықтар әлі де бекіністе көтерілісшілерге қарсы тұрып жатты. Бір офицердің айтуынша, ол өзінің қол астындағы әскерлерге соғысқа қатыспаған адамдарды сотсыз-сусыз жазаға тартуға және олардың үйлерін өртеп жіберуге рұқсат берген. Оның Жаунпурдағы сикх әскерлері осы қатыгездіктерді көріп, көтеріліс жасады. Темірде Хавелок, бірқатар жеңіске қарамастан, адам жетіспеушілігіне байланысты кері шегінуге мәжбүр болды; Нилл өзінің жоғары лауазымдағы офицерінің іс-әрекетін сынады. Екінші экспедиция да осы тағдырға ұшырады, ал Ниллдің өзіне шабуыл жасалды, бірақ оның жеке күш-жігері мен Хавелоктың Битордағы жеңісі (16 тамыз) байланыс желісіндегі шиеленісті аяқтады. Хавелоктың әскері Каунпорға оралды, сол жерде холера індеті басталып кетті, содан кейін Нилл тағы да сынға алды, бұл жолы бас қолбасшыға және күш-жабдықпен келе жатқан Отрамға бағытталды. Өзінің бағынбаушылық әрекеттеріне қарамастан, Хавелок өзінің қарсыласына соңғы шабуылда бригада басшылығын тапсырды. Каунпурдан Лакхнауға дейінгі танымал шеру 18 қыркүйекте басталды; 21 қыркүйекте қызу шайқас болды; 22 қыркүйекте үздірілмей жаңбыр жауды; 23 қыркүйекте қапырысты ыстық болды. 23-і күні шайқас Алум Багқа шабуылмен басталды, Нилл жетекші бригаданың алдында өзін қауіпке тікелей ұшыратты. Келесі күні ол тағы да ауыр шайқаста болды, ал 25-і күні Лакхнаудың өзіне шабуыл жасады. Ниллдің әскері қалаға кіріп жатқанда, ол Хас базарында басынан атылып, қаза тапты.

Ескерткіштер

К.К.Б. жесіріне оның дәрежесі мен құрметі берілді, Лакхнау мен Аирде ескерткіштер орнатылды. Лакхнаудағы Резиденциядағы ескерткіште: "Бригадир-генерал Дж. Г. С. Нилдің және патшайымның адъютантының есіміне арналған. Полковник Дж. Л. Стивенсоннің бас офицері, майор С. Г. С. Рено, лейтенант В. Г. Грум, лейтенант Н. Х. Арнольд, лейтенант А. А. Ричардсон, лейтенант Дж. А. Чишолм, лейтенант Ф. Доббс, сондай-ақ 352 офицер емес шенеунік, барабаншы және бірінші Мадрас фузилерлерінің қатардағы сарбаздары, Бенгалиядағы көтерілісті басу кезінде 1857-1858 жылдары қаза болғандар." Нейлдің құрметіне Лакхнауда "Нилл Лини" (қазіргі Нейл Лини) деп аталатын гарнизон аталды. Оның құрметіне Андаман аралдарындағы арал да оның атымен аталып, қазір Нейл аралы (немесе Нейл аралы) деп белгілі.