Кіріспе

Гаспаро форты (кейін Монктон форты) – Гаспаро өзенінің сағасына жақын, Баи-Верте шығанағының бастауындағы француз форты. Ол Шиньекто тасқыншағында, қазіргі Нью-Брансуик провинциясының Strait Shores қауымдастығының оңтүстік-шығысында орналасқан. Бұл форт Ата Ле Лутр соғысы кезінде салынды және қазір Канаданың Ұлттық тарихи орны болып табылады, ол Нортумберленд бұғазына қарап тұр.

Ле Лутр әкесінің соғысы

1710 жылы британдықтардың Акадияны басып алуына қарамастан, Жаңа Шотландияны негізінен католик акадиялықтар мен микмактар мекендеді. Әйгілі Ле Лутр соғысы 1749 жылдың 21 маусымында 13 кемемен Халифакс қаласын құруға келген Эдвард Корнуоллиспен басталды. Британдықтар дереу басқа елді мекендерді салуға кірісті. Микмактар, акадиялықтар және француздардың жаңа протестанттық елді мекендерге жасауы мүмкін шабуылдардан қорғану үшін Халифакста (1749), Дартмутта (1750), Бедфордта (Форт Саквилл) (1751), Луненбургте (1753) және Лоуренстаунда (1754) британдық бекіністер салынды. Халифакс құрылғаннан кейін 18 ай ішінде британдықтар Жаңа Шотландия түбегін де қатаң бақылауға алып, барлық маңызды акадиялық қауымдастықтарда бекіністер салды: қазіргі Уиндзор (Форт Эдуард), Гранд Пре (Форт Вье Логос) және Чиньекто (Форт Лоуренс). (Акадияның тағы бір ірі орталығы – Жаңа Шотландиядағы Аннаполис Роялда бұрыннан британдық бекініс болған. Кобекид бекініссіз қалды.) Луисбург пен Квебек арасындағы жалғыз құрлық жолы Бай Вертеден Чиньекто арқылы, Фанди шығанағы бойымен және Сент-Джон өзенімен өтетін. Халифакс құрылғаннан кейін француздар оның қандай қауіп төндіретінін және Сент-Джон өзенінің дәлізі Квебек қаласына шабуыл жасау үшін пайдаланылуы мүмкін екенін бірден түсінді. Бұл маңызды қақпаны қорғау үшін 1749 жылдың басында француздар 18 ай ішінде үш бекініс салды: біреуі Бай Вертеде (Форт Гаспаро), біреуі Чиньектода (Форт Бозежур), ал екіншісі Сент-Джон өзенінің сағасында (Форт Менагуэш). Бұл, негізінен, шағын гарнизонмен күзетілген, нығайтылған қойма болды. Ол 1751 жылы маркиз де ла Йонкьердің бұйрығымен Форт-Бозежур мен Луисбург және Квебек арасындағы бекет ретінде салынды. Бастапқыда ол 180 фут (60 метр) шаршы және арықпен қоршалған топырақтан жасалған құрылыс болды. Әр бұрышта кішкентай зеңбіректермен жабдықталған блокхаус орналасқан. 1753 жылға қарай бекіністе бір уақытта 12-14 сарбаздан аспады. Чиньекто тас жолы арқылы Форт-Бозежурмен байланыс бастапқыда ежелгі тасымал жолы арқылы жүзеге асырылды, бірақ 1754 жылы екі бекіністі байланыстыратын жол салынды. Жазда Квебек, Луисбург және Франциямен теңіз арқылы байланыс мүмкін болды.

Жеті жылдық соғыс

Жеті жылдық соғыс кезінде (француздар мен үндістер соғысы деп те аталады), 1755 жылы Форт-Бозжур шайқасынан кейін британдықтар полковник Джон Уинслоу басқаратын 300 саяхатшыны Форт-Гаспароны басып алу үшін жіберді, ол кезде капитан Виллерайдың басқаруында болды. Бұл оқиға тез орындалды, ал форт Форт Монктон деп аталды (колониялық әкімші Роберт Монктонның құрметіне) және ағылшын гарнизонына тапсырылды. 1756 жылдың көктемінде Микмак ополченнясы Монктон фортынан (бұрынғы Форт-Гаспаро) отын жинауға шыққан топқа шабуыл жасап, тоғызынан бас сүйегін алды. Осы сарбаздардың қалдықтары форттағы кішкентай әскери зиратта сақталған. Британдықтар сол жылы фортты тастап кетті.

Ұлттық тарихи нысан

1930 жылдары Ұлттық тарихи орындар мен ескерткіштер кеңесі бұл бекініс еске алу үшін тас үйіндісін (қалмақ ескерткіші) орнатты. Қазіргі таңда бұл орын қоршалған алаңнан тұрады. Бұрын бекініс ішкі жағынан қоршаумен қоршалған болатын. Шағын зират бар, ондағы қабір тастары бүгінде оқылмайды. 1972 жылы қараусыз шам құрылысы орнатылды.

Қауымдастықтар

Музей CMA, CHIN және Канаданың виртуалды мұражайларымен байланыста.