Кіріспе

Виктор Хьюго "Вик" Широ (6 мамыр 1904 – 29 тамыз 1992), – американдық саясаткер, Нью-Орлеан қалалық кеңесінің мүшесі және 1961 жылдан 1970 жылға дейін қала әкімі қызметін атқарған.

Ерте өмір және саяси мансап

Широ Чикаго қаласында, Иллинойс штатында, Сицилиядан келген Арберше (италиялық-албан) иммигранттары Эндрю Эдвард пен Мэри (Пиццати) Широның ұлы ретінде дүниеге келді. Тегі бастапқыда Широ, соңғы буынға басымдық қойылып айтылған, ал албан тілінде – Скирои. Бала кезінде ата-анасымен бірге Нью-Орлеанға көшіп келгеннен кейін, Широ жастық шағын Гондурас пен Калифорнияда өткізді, онда ол кинода эпизодтық рөлдерде ойнады, ал Нью-Орлеанға оралғанға дейін Невададағы алтын кенінің басқарушысы болды. Ол Франк Капраның көмекші операторы ретінде қысқа уақыт жұмыс істеді. 1928 жылы Нью-Орлеанға қайтып келгеннен кейін Широ радио хабаршысы болды. 1932 жылы Широ Мэри Маргарет Гиббске үйленді, ол Санни Широ деген атпен танымал болды. Широ жеке сақтандыру компаниясын құрды және 1940 жылдары белсенді қоғамдық қайраткер атанды; ол Жас кәсіпкерлер клубының президенті болды. 1950 жылы ол қоғамдық ғимараттар мен саябақтар жөніндегі комиссар болып сайланды. Коммуналдық қызметтер жөніндегі комиссар А. Браун Мур, екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы, кейіннен 1956 жылы Фред Преаустың партиялық тізімі бойынша вице-губернаторлыққа үміткер болды. 1954 жылғы жаңа қалалық кеңес хартасына сәйкес Широ кеңес мүшесі болып сайланды. 1961 жылы деЛессепс Стори Моррисон АҚШ-тың Америка мемлекеттері ұйымындағы елшісі болу үшін мэр лауазымынан кеткен кезде, қалалық кеңес Широны уақытша мэр етіп тағайындады. Теодор М. Хики уақытша кеңес мүшесі болды, бірақ 1963 жылы Луизиана штатының сенатына оралды, онда ол 1984 жылға дейін қызмет етті. Кейіннен Широ 1962 және 1965 жылдары мэрлікке толық мерзімге екі рет сайланды. Широ Моррисонның Регулярлық Демократиялық Ұйымға қарсы құрылған Крессент-Сити Демократиялық қауымдастығын мұра етті, бірақ саяси машина 1962 жылғы сайлауда күрт бөлінді және содан кейін әлсіреп қалды.

Шаһар әкімі Широ

Широ 1960 жылдардағы алабұрлы кезеңде сабырлы, тыныш көшбасшы ретінде танылды. Алайда, оның ізашары Чеп Моррисон сияқты, Широ да ашық сегрегацияшыл болды. Ол 1962 жылғы мэр сайлауының алғашқы кезеңінде Моррисонның қолдауына ие болған, нәсілдік мәселелерде орташа көзқарастағы Адриан Г. Дюплантьеді және басқа да бірнеше қарсыластарын жеңіп шықты. Ол сегрегациялық ұстанымдарын баса көрсетіп, қарсыластарын азаматтық құқықтар қозғалысымен байланыстырды. Жеті қара нәсілді сайлау округінде жүргізілген сауалнама көрсеткендей, Широ Дюплантьемен өткен екінші турда афроамерикандық дауыстардың бар болғаны 3,3 пайызын алды. Содан кейін Широ республикалық кандидат, Нью-Йорк қаласындағы газет бағаншысы және журнал баспагері Уильям Ф. Баклидің інісі Эллиот Росс Баклиді жеңді. Широ жеке өзі интеграцияға қарсы болғанымен, ол прагматик саясаткер еді және сегрегацияны мәңгі сақтап тұру мүмкін емес деген тұжырымға келді. Бизнес өкілдері Широны қаланың беделін және бизнес ахуалын сақтау үшін Моррисоннан гөрі интеграция мәселесіне тиімдірек көңіл бөлуге итермеледі. 1960-61 оқу жылынан ерекшеленетіндей, 1961 жылдың күзінде интеграцияланған мектептердің ашылуы бейбіт өтті, себебі Широ Нью-Орлеан полиция департаменті мен АҚШ маршалдарын тәртіпсіздіктерге жол бермеу үшін пайдаланды. Кейін Широ екі нәсілдік комиссия құру және қара нәсілді қалалық қызметкерлерді жұмысқа алу сияқты мәселелерде кешігіп, белсенділік танытпады. Ол қоғамдық бассейндерді жапты, оларды десегрегациялаудың орнына, ал азаматтық құқықтар қозғалысының жетекшісі А. Л. Дэвисті мэр кеңсесінде Широмен кездесуге тырысқанда тұтқындады. Широ қарапайым басқару философиясын ұстанатын, "Егер бұл Нью-Орлеанға пайдалы болса, мен оны қолдаймын" деп мәлімдеді. Ол Mid City-дегі Тулан даңғылы мен Брод-стриттің қиылысында орналасқан қылмыстық сот жүйесінің кампусын жаңа полиция және қалалық соттар кешенін салу арқылы кеңейтті. Оның басшылығымен жаңа дамып келе жатқан Алжир және Жаңа Орлеанның шығыс аудандарында қала маңы стиліндегі қарқынды өсім орын алды, сондай-ақ осы кеңеюге бейімделу үшін жаңа жолдар, аймақтық кітапханалар және полиция мен өрт сөндіру станциялары салынды. Широ қалалық қызметкерлерге арналған этика кодексін де енгізді. Қалалық жоспарлауға назар аудару арқылы Широ федералды көмекті тиімді бөлу үшін бағдарлама жасау үшін Нью-Орлеан аймақтық жоспарлау комиссиясын құруға демеушілік етті, Нью-Орлеанды Линдон Джонсонның «Үлгілі қалалар» бағдарламасына қосты және НОРА – Нью-Орлеанды қайта дамыту жөніндегі басқарманы құрды. Оның Poydras Street дәлізін кеңейтуі келесі онжылдықтарда аймақта жаңа құрылыстарға мүмкіндік берді. Широның қала әкімі болған алғашқы жылы сонымен бірге Нью-Орлеанның шығысындағы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Мишод құрастыру зауытының қайта ашылуымен тұспа-тұс келді, онда Saturn V және Saturn IB ракеталарының алғашқы сатыларын құрастырды. Boeing және басқа да НАСА мердігерлері мыңдаған жоғары жалақылы, жоғары білікті жұмысшыларды жұмысқа алды, бұл Нью-Орлеанға басқа, жылдам дамып келе жатқан Күн белдеуі қалаларында байқалып келгендей жұмыс орындарының өсу қарқынын жеңіп алуға көмектесті. Алайда, Аполлонның алғашқы қонуларынан кейін НАСА қаржыландыруының күрт төмендеуіне байланысты осы жұмыс орындарының көп бөлігі жойылды. Широ 1965 жылы Тоғызыншы округті және Нью-Орлеанның шығыс бөлігін су басып, қиратуға әкелген Бетси даулы кезінде қала әкімі болды. Ол сол кездегі бұқаралық ақпарат құралдарына жасаған мәлімдемесімен танымал болды: «Менен естімеген кез келген жалған ақпаратқа сенбеңіз». Ол президент Джонсонды дауылдан кейінгі күні қалаға баруға көндірді; Джонсон мен Широ Тоғызыншы округке және авариялық баспанаға барды. Кейін Широ Вашингтонға барып, дауылдан зардап шеккендерге 5000 долларлық қарызды кешіру туралы заң қабылдауға қолдау көрсетті. Дауыл Широның 1965 жылғы қайта сайлау науқанының ортасында болды; Times Picayune және басқалар Широны апатты саяси мақсатта пайдалануға тырысқанын айыптаса да, Широ өзінің басты қарсыласы, кеңесші Джимми Фицморриске қарсы шайлауда тарғыл жеңіске жетті. Сондай-ақ, қала әкімі лауазымына үнемі үміткер болып келетін, такси жүргізушісі және Ку-Клукс-Клан мүшесі Аддисон Розуэлл Томпсон да қатысты. Фицморрис келесі мэр сайлауындағы Демократиялық партияның алғашқы сайлауында екінші орынды иеленді, бірақ 1971 және 1975 жылдары губернатордың орынбасары ретінде екі мерзімге сайланды, 1979 жылғы губернаторлық сайлауда жеңіске жете алмады. Қала әкімі Широ Нью-Орлеан Сентс кәсіби футбол командасының келуін және Луизиана Суперкубогын салу жоспарларының басталуын өзінің басшылығымен атқарылған ең маңызды жетістіктер деп санады. Сонымен қатар, оның басшылығымен Нью-Орлеанның халықаралық әуежайын жаңа орынға көшірудің мүмкіндігін бағалау үшін ресми үкіметтік зерттеулер жүргізілді, бұл Хьюстон (Джордж Буш халықаралық әуежайы) және Даллас (Даллас/Форт-Уэрт халықаралық әуежайы) қалаларында сәтті аяқталды. Бұл әрекет Нью-Орлеанның шығысындағы жерді ұсынуға дейін жетті; Көпірдің оңтүстігінде және АҚШ 90 тас жолының солтүстігінде, Поншартрейн көлінің шығанағында жасанды арал құрылатын болды. Алайда, 1970 жылдардың басында қазіргі әуежайды кеңейтуге, жаңасын салудың орнына шешім қабылданды. Широ 1969-70 жылғы сайлауда үшінші мерзімге қайта сайлануға құқылы болмады, себебі 1954 жылы сайлаушылар қабылдаған қалалық жарғының ережесіне сәйкес, қала әкімдері екі тікелей сайланған мерзімнен аспауы керек болды. Оның орнына Мун Ландрю келді, ол қара нәсілділердің қолдауымен әкімдік лауазымын жеңіп алған алғашқы адам болды. Широның кеңсесіндегі соңғы әрекеттерінің бірі – Либерти Планы шайқасының ескерткішін қайта орнату болды, ол республикалық губернатор Уильям Питт Келлогты құлатуға сәтсіз әрекет жасаған, әскериленген Ақ Лиганың құрметіне орнатылған еді. Ол қара нәсілділерге дауыс беру құқығын қолдады. Широ осы ескерткішті, құрылыс үшін алынып тасталғаннан кейін, өзінің екі мерзімі бойы сақтауда ұстады; кейбір адамдар Широның бұл шешімін қара нәсілділердің саяси күші өсіп келе жатқан кезінде ақ үстемдіктің символдық бекітілуі ретінде қарады.

Қалалық әкімдіктен кейін

Екі мерзім қала әкімі қызметін атқарғаннан кейін Широ өзінің "Виктор Широ сақтандыру агенттігінде" сақтандыру сатумен айналысты. 1975 жылы штаттық сақтандыру комиссары лауазымына үміткерлік науқанында, ол қолдаушы демократ Шерман А. Бернардқа қарсы дауыстардың 16 пайызын жинады. Широ 1988 жылы инсульт алғанға дейін сақтандыру сатуын жалғастырды. 2001 жылы Широ қайтыс болғаннан кейін Виннфилдтегі Луизиана саяси мұражайы мен Даңқ залына енгізілді.

Ресурстар мен сыртқы сілтемелер

Виктор Х. Широның Тулан университетіндегі қоры. Америка мэрлерінің биографиялық сөздігі, 1820–1980. Гринвуд баспасы, 1981 жыл. Фэрклау, Адам. Раса және демократия: Луизианадағы азаматтық құқықтар күресі, 1915–1972. Грузия университеті, 1995 жыл. Хаас, Эдвард Ф. "Виктор Х. Широ, «Бетси» дауілі және «Кешірім туралы заң»". Мексика шығанағы тарихи шолуы, 1990 жылдың күзі. Хирш, Арнольд және Джозеф Логсдон. Креолдық Жаңа Орлеан: нәсіл және американдану. ЛСУ баспасы, 1992 жыл. Паркер, Джозеф Б. Моррисон дәуірі: Жаңа Орлеандағы реформалық саясат. "Пеликан", 1974 жыл. Папа, Джон. "Бұрынғы мэр Виктор Х. Широ 88 жасында дүниеден озды". "Нью-Орлеанс Таймс-Пикаюн" газеті, 1992 жылдың 30 тамызы.