Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Антон Бернолак; Bernolák Antal; 3 қазан 1762 – 15 қаңтар 1813) – словак тіл білімі маманы және католик дін қызметкері, алғашқы словак тілі стандартының авторы.
Anton Bernolák; Bernolák Antal; 3 October 1762 – 15 January 1813) was a Slovak linguist and Catholic priest, and the author of the first Slovak language standard.
Өмір
Ол Арва аймағындағы төменгі рулық отбасының екінші баласы болып дүниеге келді. 1774 жылдан 1778 жылға дейін Розахегиде (қазіргі Ружомберок) гимназияда, кейін Нагишембат (қазіргі Трнава) және Венада оқыды. 1787 жылы ол бірінші словак тілінің нормативтік стандартын жасады, ол Трнава маңындағы батыс словак диалектілеріне негізделген, сондай-ақ орталық диалектілердің кейбір элементтерін қамтыды. Бернолаковчина деп аталған тіл ұлттық стандартты тіл ретінде қабылданбады, бірақ ол қазіргі словак ұлтының қалыптасу жолындағы маңызды кезең болды. 1787 жылдан 1791 жылға дейін ол Цскельзеде (қазіргі Бернолаково) пастор болып қызмет етті, 1791 жылдан 1797 жылға дейін Нагишембат (қазіргі Трнава) архиепископтық викариат кеңсесінің хатшысы, ал 1797 жылдан 1813 жылы қайтыс болғанға дейін Эрсекуйварда (қазіргі Нове Замки) дін қызметкері болды. Оның тілі 1787 жылы Нагишембатта (қазіргі Трнава) құрылған Словак білімді бауырластығының қызметіне, сондай-ақ үш буынға созылған Бернолак ізбасарларының қозғалысына негіз болды. Көптеген әдеби және діни жұмыстар, жақын туыстарының жағдайы және басқа да мәселелер оның денсаулығын нашарлатты, нәтижесінде ол 1813 жылдың 15 қаңтарында күтпеген жерден жүрек талмасынан қайтыс болды.
He was born as the second child to a lower noble family in the Árva region. He studied at a grammar school (gymnasium) in Rózsahegy (present day Ružomberok) from 1774 to 1778, and later in Nagyszombat (present day Trnava) and Vienna, and graduated in theology at the general seminary in Pressburg (present day Bratislava) in 1787. In the very same year, he codified the first Slovak language standard, which he based on western Slovak dialects spoken around Trnava, with some elements from the central dialects. The language, called bernolákovčina, wasn't accepted as a national standard language, although it was a milestone on the way to the formation of the modern Slovak nation. From 1787 to 1791, he was a curate in Cseklész (present day Bernolákovo), from 1791 to 1797 a secretary in the archbishopric vicar's office in Nagyszombat (present day Trnava), and from 1797 until his death in 1813, a priest in Érsekújvár (present day Nové Zámky). His language was the basis for the activities of the Slovak Educated Brotherhood, established in 1787 in Nagyszombat (present day Trnava), and also for the movement of Bernolák's followers, which lasted three generations. Exhaustive literary and priestly work, concern about his close family and other circumstances undermined his health to such an extent that he died unexpectedly of a heart attack on January 15, 1813.