Кіріспе

Палатофарингеялық бұлшық ет (палатофарингеялық немесе фарингопалатин) – ауыздың жоғары жағындағы кішкентай бұлшық ет. Ол ұзын, ет тәрізді шоғыр, екі басынан да ортасы тар, және оның бетін жабатын шырышты қабықпен бірге палатофарингеялық доғаны құрайды.

Құрылымы

Ол palatoglossus бұлшығынан бұрыштық кеңістік арқылы бөлінеді, оның ішінде лақпанды миндальдар орналасқан. Ол жұмсақ таңдайда басталады, онда levator veli palatini және musculus uvulae бұлшықтары оны екі шоғырға бөледі. Артқы шоғыр шырышты қабықпен тікелей жанасады және орта сызықта қарсы жақтан келген шоғырмен бірігеді. Алдыңғы шоғыр, неғұрлым жуан, levator veli palatini және tensor veli palatini бұлшықтары арасындағы жұмсақ таңдай қабатында орналасқан және орта сызықта қарсы жақтан келген шоғырмен бірігеді. Лақпанды миндальдың артынан жанында және төмен қарай өте отырып, palatopharyngeus стилофарингеус бұлшығымен қосылып, осы бұлшықпен бірге қалқанша дөңгелектің артқы жиегіне бекітіледі, оның кейбір талшықтары жұтқыншақтың қабырғасында жоғалып, ал қалғандары орта сызықтың артынан өтіп, қарсы жақтан келген бұлшықтармен кесіседі.

Иннервация

Бұл бұлшық еттің моторлық иннервациясы CN X (вагал жүйкесі) SVE (арнайы висцеральді эфференттік) талшықтарының жұтқыншақ торабы арқылы жүзеге асырылады.

Функция

Жұмсақ таңдай (palatine velum) леватор таңдай бұлшық етімен сәл көтеріліп, тензор таңдай бұлшық етімен керіледі; таңдай-жұтқыншақ бұлшық еттері (palatopharyngeus muscles) жирылғанда, тамақ болсының үстінен жұтқыншақты жоғары қарай тартады және дерлік бірігіп келеді, ал тілше (uvula) олардың арасындағы шағын кеңістікті толтырады. Осылайша, тамақ болсы мұрын-жұтқыншаққа (nasopharynx) өтуіне кедеріс жасалады; сонымен қатар, таңдай-жұтқыншақ бұлшық еттері еңіс жазықтықты құрайды, ол көлбеу төмен және артқа қарай бағытталған, және тамақ болсы осы жазықтықтың астыңғы бетімен жұтқыншақтың төменгі бөлігіне түседі.