Кіріспе

Жозеф Перлес (1835–1894), венгрлік еврей дін қызметкері.

Өмірбаян

Перлес 1835 жылы 26 қарашада Төменгі Венгрияда дүниеге келген. Әкесі Барух Ашер Перлестен Талмудты оқып білім алған ол, туған қаласындағы гимназияда оқыды, содан кейін Бреслаудағы жаңа үлгідегі раввиндік семинарияда және сол қаланың университетінде (Шығыс филологиясы және философиясы; 1859 жылы Ph.D. дәрежесін алды, диссертациясы – Meletemata Peschitthoniana). Перлес 1862 жылы раввин дипломын алды. Ол бұрынғы жылдың күзінде Позен қауымына уағызшы болып шақырылған еді. 1863 жылы Саймон Барух Шеффтелдің үлкен қызы Розалияға үйленді. Сол жылы Будапештке шақырудан бас тартты, бірақ 1871 жылы Мюнхен қаласының раввины қызметін қабылдады, бұл лауазымды атқарган алғашқы заманауи раввин болды. Қоғамдардың өсуін шектеген тіркеу заңы 1861 жылға дейін жойылмағандықтан, Перлес дамылмаған қауымды тапты; бірақ оның басшылығымен ол тез гүлдене бастады, ал 1887 жылы жаңа синагоганы салтанатты түрде ашты. Ол Берлиндегі раввин қызметіне Абрахам Гейгерден кейін ізбасар болатын шақырудан ғана емес, сонымен қатар Будапешттегі жаңадан ашылған семинариядағы профессорлық қызметтен де бас тартты. 1894 жылы 4 наурызда Мюнхенде қайтыс болды.

Шығармалары

Перльдің ең маңызды мақалалары фольклор және дәстүр-салтына арналған. Оның неке туралы тарихында (Die Judische Hochzeit in nachbiblischer Zeit, 1860), аза күту салты туралы зерттеулерінде (Die Leichenfeierlichkeitcn ins nachbiblischen Judenthum, 1861), «Мың бір түннің» бастауларына қосқан үлесінде (Zur rabbinischen Sprach und Sagenkunde, 1873) және раввиндік ескіліктерге қатысты жазбаларында (Beitrage zur rabbiniscizen Sprachund Altertumskunde, 1893) ерекше және жаңа ойлар көп. Перльдің мақалалары мол ойға жетелейді және көптеген жемісті зерттеулердің бастапқы нүктесі болды. Ол сонымен қатар Нахманид туралы мақала, ал Рашбаның өмірбаяны мен сын тұрғысынан бағасын жазды (1863).