Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам өлтіру қылмыстық айыптамасы: американдық құқықта ерікті адам өлтіру
Homicide criminal charge
voluntary manslaughter in American law
Ерікті адам өлтіру – бұл адамды өлтіру, онда кінәлі тұлға ыстыққан қалпында, ақылға қонымды адамды эмоционалды немесе психикалық тұрғыдан толқып, эмоцияларын ұқыпты басқара алмайтын жағдайға жеткізетін жағдайларда әрекет етеді. Ерікті адам өлтіру – адам өлтірудің екі негізгі түрінің бірі, екіншісі – қасақана емес адам өлтіру.
Voluntary manslaughter is the killing of a human being in which the offender acted during the heat of passion, under circumstances that would cause a reasonable person to become emotionally or mentally disturbed to the point that they cannot reasonably control their emotions. Voluntary manslaughter is one of two main types of manslaughter, the other being involuntary manslaughter.
Қоздыру
Провокация – бір адамның екіншісін өлтіруіне себеп болатын жағдайлар. "Жеткілікті" немесе "ақылға қонымды" провокация ерікті өлтіру мен қасақана кісі өлтіру арасындағы айырмашылықты анықтайды. Егер ақылға сыятын адам өзін-өзі бақылаудан шығарып алса, онда бұл провокация жеткілікті деп есептеледі.
Provocation consists of the reasons for which one person kills another. "Adequate" or "reasonable" provocation is what makes the difference between voluntary manslaughter and murder. Provocation is said to be adequate if it would cause a reasonable person to lose self control.
Адам өлтіруге әрекеттену
Қасақана кісі өлтіру үшін, кісі өлтіруге қатысты да сол ниет болуы керек. Егер қылмыста айыпталушының кінәсі тиісті ашу-ызаға байланысты "жойылса" немесе жеңілдетілсе, кісі өлтіру айыбы қасақана кісі өлтіруге дейін төмендетіледі.
Voluntary manslaughter requires the same intent as murder. The charge of murder is reduced to manslaughter when the defendant's culpability for the crime is "negated" or mitigated by adequate provocation.
Өзін-өзі қорғаудың кемелсіз түрі
Кейбір заң жүйелерінде зұлымдық кемелсіз өзін-өзі қорғау арқылы жоққа шығарылуы мүмкін, яғни өмірге немесе ауыр дене жарақатына төнетін қауіптен қорғану қажеттігі туралы шын ниетпен, бірақ ақылға сыймайтын сенім, кісі өлтіру айыптамасы үшін қажетті психикалық элемент – алдын ала ойластырылған зұлымдықты жоққа шығарады, соның салдарынан қылмыстық жауапкершілік өлтіруге дейін төмендетіледі. Егер адам өлтіруге толыққанды заңдық қорғау құруға жеткіліксіз, бірақ өлімге әкелген іс-әрекетті ішінара ақтауға болатын жағдайлар болса, онда өзін-өзі қорғау кемелсіз деп есептеледі.
In some jurisdictions, malice can also be negated by imperfect self defense, the principle that an honest but unreasonable belief that it is necessary to defend oneself from imminent peril to life or great bodily injury negates malice aforethought, the mental element necessary for a murder charge, so that the chargeable offense is reduced to manslaughter. Self defense is considered imperfect when extenuating circumstances exist that are insufficient to constitute a complete legal defense to homicide, but nonetheless partially excuse the act that resulted in death.
Қылмыстық кодекстің үлгісі
АҚШ-тың Үлгілік қылмыстық кодексі (MPC) ерікті және еріксіз кісі өлтірудің жалпы құқықтық терминологиясын қолданбайды. МКК бойынша, әлдебір жағдайда кісі өлтіру болып есептелетін құлық, егер ол "ақылға қонымды түсіндірілуі немесе кешірілуі бар, өте күшті психикалық немесе эмоционалдық дүрбелеңнің әсерінен" жасалса, кісі өлтіруге дейін төмендетіледі. Әртүрлі сот юрисдикцияларындағы бірнеше сот шешімдері бұл тілді кеңінен түсіндіріп, айыпталушының көзқарасынан қарағанда, қоздырғыштың (провокацияның) жеткілікті екенін анықтау үшін субъективті өлшем құрды. Бұл субъективті өлшем жалпы құқық бойынша ақылға қонымды адамның тестінен едәуір өзгешеленеді және қазылар алқасына үлкен икемділік береді. Мысалы, *State v. Dumlao* ісінде сот МКК тілін кеңінен түсіндіріп, негізділікті айыпталушының перспективасынан бағалау қажет деп шешті. Провокацияның ақылға қонымды және осылайша жеткілікті екендігін анықтау үшін қолданылатын субъективті өлшем, қазылар алқасына Думлаоның "психикалық бұзылыстарын", соның ішінде "параноидтық жеке тұлғалық бұзылысының" медициналық диагнозын қарастыруға мүмкіндік береді.
The United States' Model Penal Code (MPC) does not use the common law language of voluntary and involuntary manslaughter. Under the MPC, a homicide that would otherwise be murder is reduced to manslaughter when committed "under the influence of extreme mental or emotional disturbance for which there is a reasonable explanation or excuse". Several court decisions in various jurisdictions have interpreted this language broadly by creating a subjective standard to determine whether the provocation was adequate from the defendant's point of view. This subjective standard diverges substantially from the common law reasonable person test and allows the jury greater latitude. For example, in State v. Dumlao, the court interpreted the MPC language broadly, holding that reasonableness should be evaluated from the defendant's perspective. The subjective standard for whether a provocation was reasonable, and thus adequate, would allow a jury to consider Dumlao's "mental abnormalities", including a medical diagnosis of "paranoid personality disorder".