Кіріспе
Кішкентай Моретон Холл, сонымен қатар Ескі Моретон Холл деп те аталады, Англияның Чешир графтығындағы Конглтон қаласының оңтүстік-батысында орналасқан су қоршаған, жартылай ағаштан салынған сарай. Үйдің ең алғашқы бөліктері шамамен 1504–08 жылдары Чеширдің белгілі жер иесі Уильям Моретон үшін салынған, ал қалған бөлігі 1610 жылға дейін отбасының келесі ұрпақтары тарапынан кезең-кезеңмен толықтырылған. Ғимарат өте ерекше, үш асимметриялық бөлімі кішкентай, тікбұрышты, тас төселген ауланы құрайды. Ұлттық қордың нұсқаулығында Кішкентай Моретон Холл "ертегіден тікелей алынған, имбирлі үй сияқты" деп сипатталған. Үйдің жоғары орналасқан, "құрлыққа тірелген Нұхтың кемесі сияқты" көрінуі оңтүстік қанатының жоғарғы қабатының бойымен созылатын Ұзын галереяға байланысты. Үй 1938 жылы Ұлттық қорға берілгенге дейін шамамен 450 жыл бойы Моретон отбасының меншігінде болды. Кішкентай Моретон Холл және оның ор арқылы салынған құмтастан жасалған көпірі Англияның Ұлттық мұра тізіміне І санаттағы ғимарат ретінде енгізілген; Кішкентай Моретон Холл тұрған жер жоспарланған ескерткіш ретінде қорғалады. Үй толығымен қалпына келтіріліп, әр жылдың сәуір айынан желтоқсан айына дейін жалпы жұртшылыққа ашық. Ең ірі кезеңінде, 16 ғасырдың ортасында, Кішкентай Моретон Холл иелігінде ; бидай диірмені, жеміс бақтары, баулар және сумен жұмыс істейтін балғалары бар темір қорыту орны болған. Бақтар 20 ғасырда қайта жаңартылғанға дейін тасталып қалған. Бастапқы бұрыш бақтың орналасуы туралы ешқандай мәлімет сақталмағандықтан, ол 17 ғасырда жарияланған үлгі бойынша қайта отырғызылды.
Little Moreton Hall, also known as Old Moreton Hall, is a moated half timbered manor house south west of Congleton in Cheshire, England. The earliest parts of the house were built for the prosperous Cheshire landowner William Moreton in about 1504–08 and the remainder was constructed in stages by successive generations of the family until about 1610. The building is highly irregular, with three asymmetrical ranges forming a small, rectangular cobbled courtyard. A National Trust guidebook describes Little Moreton Hall as being "lifted straight from a fairy story, a gingerbread house." The house's top heavy appearance, "like a stranded Noah's Ark", is due to the Long Gallery that runs the length of the south range's upper floor. The house remained in the possession of the Moreton family for almost 450 years, until ownership was transferred to the National Trust in 1938. Little Moreton Hall and its sandstone bridge across the moat are recorded in the National Heritage List for England as a designated Grade I listed building; the ground on which Little Moreton Hall stands is protected as a Scheduled Monument. The house has been fully restored and is open to the public from April to December each year. At its greatest extent, in the mid 16th century, the Little Moreton Hall estate occupied an area of ; it contained a cornmill, orchards, gardens and an iron bloomery with water powered hammers. The gardens lay abandoned until their 20th century re creation. As there were no surviving records of the layout of the original knot garden, it was replanted according to a pattern published in the 17th century.
Тарих
Мортон атауы, әлдебір, "батылған жер" мағынасын білдіретін ежелгі ағылшын тіліндегі *mor* және "қала" мағынасын білдіретін *ton* сөздерінен туындаған болуы мүмкін. Бүгінде Кішкентай Моретон залы орналасқан жер, жақын орналасқан Моретон-кум-Алкумлоу, немесе Үлкен Моретон елді мекенінен ажырату үшін Кішкентай Моретон деп аталды. Моретон отбасының Кішкентай Моретондағы тамырларын 1216 жылы Леттис де Моретонның жерді мұраға алған сэр Грэлам де Лостокқа үйленуінен табуға болады. Де Лостоктардың кейінгі ұрпақтары де Моретон тегін қабылдады. Грэлам де Лостоктың немересі Грэлам де Моретон Алиса де Лиммге, содан кейін Марджери де Кингслиге үйленгеннен кейін құнды жерлерге ие болды. Тағы бір немересі Джон де Моретон 1329 жылы мұрагер Маргарет де Макклсфилдке үйленді, бұл иелікке қосымша үлес қосты. 1348 жылғы қара өлім эпидемиясынан кейін отбасы жерді арзанға сатып алды. Джон де Моретоннан кейінгі төрт буын, отбасы он алты үй, диірмен және 560 акр жерді қамтитын иелікке ие болды. 16 ғасырдың ортасында монастырлардың таратылуы Моретондарға иеліктерін кеңейтуге мүмкіндік берді, ал Елизавета I патшайымның билігінің алғашқы жылдарында Уильям Моретон II екі су диірменіне және 24 фунт 7 шиллинг 4 пенниге бағаланған жерге ие болды, оның ішінде 500 акр егістік жер, 500 акр жайылым және 100 акр батпақ жер болды. Кішкентай Моретон залы алғаш рет 1271 жылы тарихи жазбаларда кездеседі, бірақ қазіргі ғимарат 16 ғасырдың басына жатады. Солтүстік қанат – үйдің ең ерте бөлігі. 1504 және 1508 жылдар аралығында Уильям Моретонға (1526 жылы қайтыс болған) салынған, ол Үлкен зал мен шығыс қанаттың солтүстік бөлігін қамтиды. Бір уақытта салынған, бірақ кейіннен ауыстырылған батысқа қарайғы қызметтік қанат, ерте үйге H әрпіндей еден жоспарын берді. Шығыс қанаты шамамен 1508 жылы қосымша тұрғын үйлерді, сондай-ақ капелла мен жеке бөлмелерді орналастыру үшін оңтүстікке қарай кеңейтілді. 1546 жылы Уильям Моретонның ұлы, сондай-ақ Уильям (шамамен 1510-63) деп аталған, батыс қанатын жер қабатында қызметтік бөлмелермен, сондай-ақ кіреберіс, галерея және бірінші қабатта өзара байланысты үш бөлмеден тұратын жаңа қанатқа алмастырды, олардың бірі киім киюге мүмкіндік берді. 1559 жылы Уильям Үлкен залда галерея деңгейінде жаңа қабатты орнатты және аулаға қарап тұрған екі үлкен терезелерді қосты, олар бір-біріне соншалықты жақын орналасқандықтан, олардың шатырлары біріне-бірі тіреліп тұрды. Оңтүстік қанаты шамамен 1560-62 жылдары Уильям Моретон II-нің ұлы Джон (1541-98) қосты. Оның құрамында қақпа үйі және 21 метрлік Ұзын галереясы бар үшінші қабат кіреді, ол құрылыс жұмыстары басталғаннан кейін қосылған сияқты көрінеді. Шағын ас үй және сыра қайнату блогы оңтүстік қанатқа шамамен 1610 жылы қосылды, бұл үйдің соңғы үлкен кеңейтуі болды. [[Файл:Елизаветалық камин, Кішкентай Моретон залы. jpg|thumb|upright|right|Елизавета I патшайымының гербі бейнеленген гипстен жасалған әшекеймен безендірілген қонақ бөлмедегі камин, шамамен 1559 жыл]]