Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Михай Томпа (28 қыркүйек 1819 – 30 шілде 1868) – венгр лирикалық ақыны, кальвинист пасторы және Венгрия ғылым академиясының корреспондент мүшесі. Янош Арани және Сандор Петефимен бірге олар 19 ғасырдағы венгр халықтық ұлттық әдебиетінің үш ұлы ақынынан құралған триумвиратты құрады.
Mihály Tompa (September 28, 1819 – July 30, 1868), was a Hungarian lyric poet, Calvinist minister and corresponding member of the Hungarian Academy of Sciences. Together with János Arany and Sándor Petőfi they formed the triumvirate of young great poets of the Hungarian folk national literature of the 19th century.
Өмір
Ол заң және теологияны Сараспатта, содан кейін Будапештте оқыды; көптеген сынақтардан өткен соң, отыз жасында туған жеріндегі шағын Беже ауылында протестант пасторы қызметін қабылдады. Екі жылдан кейін ол Келемерге, ал төрт жылдан кейін Борсод округіндегі Ханваға көшті, онда өмірінің соңына дейін қалды. Томпа жиырма төрт жасында «Афинеум» журналында алғашқы өлеңдерін жариялады, ол оған тез арада зор даңқ әкелді. Оның 1846 жылы жарық көрген «Халық аңыздары мен ертегілері» атты тұңғыш жинағы үлкен сәттілікке ие болды, ал 1847 жылғы «Өлеңдер» жинағының бірінші томы да осылай қарсы алынды. Ол 1848 жылғы Венгрия революциясына қатысып, өз округының еріктілеріне рухани көмек көрсетіп, бірнеше шайқаста болды. Бірақ осы батырлық күрестің қасіретті аяқталуы ұзақ уақытқа оның поэзиялық қабілетін тоқтатты. 1852 және 1853 жылдары ол қанаушылыққа ұшыраған Венгрияның хал-ахуалы туралы шеберлікпен жазылған аллегорияларында патриоттық қайғысын білдіргенде, Австрия билігімен екі рет тұтқындалды. 1849 жылы Эмилия Зсольдосқа үйленді. Азаттыққа шыққаннан кейін «Гүлдер жырлары» атты өлеңдер жинағын жариялады, ол зор қиялымен және табиғатқа деген сүйіспеншілігімен ерекшеленеді. Осыдан кейін ол күйзеліске түсіп, поэзияны тастады. Ол үш томдық уағыздар жинағын шығарды, олар, Будапешт протестант епископы және оның өмірбаянаушысы Кароли Сас айтқандай, венгр әдебиетіндегі ең үздік туындылардың қатарына жатады және Робертсон, Монод немесе Паркердің уағыздарымен теңесе алады. Оның жинақталған поэзиялық шығармалары 1870 және 1885 жылдары Будапештте қайта басылды.
He studied law and theology in Sárospatak, and subsequently at Budapest; and, after many vicissitudes, at the age of thirty he accepted the post of Protestant minister in Beje, a small village in his native county, whence, in two years, he removed to Kelemér, and four years later to Hanva, in the county of Borsod, where he remained till his death. At the age of four and twenty Tompa published his first poems in the Athenaeum, which soon procured for him a high reputation. His first volume, Népregék, népmondák ("Folk Legends and Folk Tales"), in 1846, met with great success, and the same may be said of the first volume of his Poems in 1847. He took part in the Hungarian Revolution of 1848, acting as field chaplain to the volunteers of his county and seeing several battles; but the unfortunate close of that heroic struggle silenced his poetic vein for a considerable time, and when in 1852 and 1853 he gave vent to his patriotic grief in some masterly allegories on the state of oppressed Hungary, he was twice arrested by the Austrian authorities. He married Emilia Zsoldos in 1849. After being released he published his Virágregék ("Legends of Flowers"), a collection of poems showing great imagination and love of nature. Soon after this he became oppressed with melancholy and abandoned this branch of poetry. He published three volumes of sermons, which, says his biographer, Károly Szász, Protestant bishop of Budapest, are among the best in Hungarian literature, and will favourably compare with those of Robertson, Monod or Parker. His collected poetical works were published at Budapest in 1870, and again in 1885.