Кіріспе

Верона шайқасы 402 жылдың маусым айында Алариктің вестготтары мен Стилихон басқарған Батыс Рим әскерлері арасында өтті. Аларик жеңіліске ұшырап, Италиядан шығуға мәжбүр болды.

Өмірбаян

397 жылы Аркадийден (Оноридің ағасы және Шығыс императоры) Иллирияның магистер милитумы (армияның бас қолбасшысы) атағын алғаннан кейін, вестготтар патшасы Аларик, батыстың магистер милитумы Стилихон басқарған Батыс империясына шабуыл жасауды жоспарлай бастады. Аларик 401 жылдың соңында Италияға басып кірді, Альп тауларын және Адидже өзенін кесіп өтті, ал Стилихон солтүстікке қарай, Галиядан император сарайын қорғау үшін күш-жабдықтар әкелді. Магистер милитум қайтып келген кезде ол Алариктің Медиоланды жаулап алғанын, ал Онориус Астаға қашып тығылғанын білді. Бірақ қала қоршауға алынып, император тұтқындалмас бұрын Стилихон ақыры сахнаға келді, оны Германиядан келген варварлар күшейтті; Аларик батысқа қарай шегінді және Полентия маңында лагерь құрды. Стилихон оны қуа жете берді, екі әскер 402 жылдың сәуір айының басында Полентия шайқасында кездесті, онда Аларик ауыр жеңіліске ұшырады. Алайда, барлық мәліметтер бойынша, гот патшасы шайқастан өз ат әскерін сақтап алып, оңтүстікке қарай Римді басып алу ниетімен бет түзеді, Хонорий Стилихонның жеңісін тойлап жатқанда қала қорғансыз еді. Стилихон оны қуа жете берді және астананың солтүстігінде тоқтатып, бірақ тағы бір шайқасқа түсуге қауіптеніп, Аларикке Готтардың Италиядан тез шығып кетуі үшін үлкен қаржылай көмек ұсынды. Алариктің сарбаздары мен қара халық қауіпсіздік пен байлыққа оңай қол жеткізе алатынын қуана қарсы алды, ал жеңілістен кейін беделі төмендеген Аларик, астананы басып алу үмітіне қарамастан, мәжбүрлі түрде келісімге келісуге мәжбүр болды. Келісімге сәйкес Аларик әскерін солтүстікке бастап, По өзенін кешіп, Галлия Транспаднаға кірді. Бірақ өзеннен өткеннен кейін Аларик Батыс империясына жаңа шабуыл жасауды жоспарлай бастады, бұл жолы Рейн арқылы Галлияға. Стилихо Готика лагеріндегі тыңшылар арқылы Алариктің жоспарлары мен қозғалыстары туралы хабардар болып, келісімнен босатылғанын сезінді және Алариктің жоспарланған бағытында орналасқан Галлиядан Ретияға дейінгі тау жолдарында Готтарға тұтқынға түсіруге тырысты. Стилихонның сыншыларының пікірінше, Аларик өзінің азайтылған әскерімен осы кезде Шығыс және Батыс Рим империяларына қауіпті қауіпті толығымен жоюға болатын жағдайға жеткен еді. Дегенмен, Аларик өзінің бір кездері даңқты әскерінің өкінішті қалдықтарымен Альп тауларын кешіп, Иллирияға қашып құтыла алды. Осы сәтте гот патшасы толыққанды жазаланды.

Салдары

Осы кері жағдайдан кейін Аларик Стилихонның әкімшілігімен тез келісімге келді, соған сәйкес Аларик Гонорийге адалдығын қайтаруға және Аркадийдің министрлерінен тартып алынған аумақтарды қайтаруға Стилихонға көмектесуге міндеттенді. Өтеу ретінде Аларикке жәрдемақы және әскери қолбасшылық лауазымы берілді. Стилихонның жеңістерінің тізбегі римдік халқына үлкен әсер етті, олар, әсіресе астанада, қуанышқа және той-думанға берілді, бірақ Алариктің амбициялары тоқтап қалған жоқ, және жақын арада империяның бірлігі мен күшін одан әрі әлсірететін жаңа қауіптер туды. 402 жылы Стилихонның Аларикке қарсы жеңісінен кейін апаттар тізбегі басталды, оның нәтижесінде 408 жылы Магистр милитумның абыройы түсіп, қаза тапты. Радагайстың басшылығымен келген ірі герман әскерінің (405-6 жж.) шабуылы Стилихонмен тойтарылғанымен, келесі жылдары Галлияға қайта бағытталды, ол жаулап алынып, империя үшін мәңгілікке жоғалды. Стилихон келесі жылы Константин III-нің билікті басып алуына жол бермеді, ол германдармен келісімге келіп, Британия, Галлия және Испанияны бақылауына алды. Одан кейін бір жыл өткен соң Стилихон өзінің қарсыласы Олимпияның қастандығының құрбаны болды және Гонорийдің жаңылысқан бұйрығымен өлім жазасына кесілді. Стилихон биліктен кеткеннен кейін Аларик үшін Римді жаулап алу оңайға соқты. 403 жылы Стилихонмен жасалған келісімдегі өз міндеттемелерін орындамаса да, Аларик 409 жылы Альпі тауларын кесіп өтіп, уәделенген ақшаны және әскери лауазымды талап етті, бұл, әдетте, Италияға басып кіру болды. Гонорий оны қайтаруға жеткілікті ресурстарға ие болмаса да, ол келіссөздерге бірнеше рет бас тартты, өзінің астанасы Равеннаның мықты қорғанысына сүйеніп, сотты готтардан қорғады, бірақ Римді қорғансыз қалдырды. Осыдан соң соғыс басталды, ол 410 жылы Аларикпен Римді қоршап алумен және тонаумен аяқталды.