Португалияның Ұлттық Мұрағаты: Тарихы мен сақталуы

Кіріспе

Португалияның ұлттық архивтері. Торре-ду-Томбу ұлттық архиві (Arquivo Nacional da Torre do Tombo, ɐɾˈkivu nɐsjuˈnal dɐ ˈtoʁɨ ðu ˈtõbu) – Португалияның ұлттық архиві, Лиссабонның орталық солтүстігіндегі Алваладе азаматтық округінде орналасқан. 1378 жылы құрылған, 2009 жылы Instituto dos Arquivos Nacionais деп қайта аталды.

Тарих

Архив Португалиядағы ең көне мекемелердің бірі болып табылады, себебі оның құрылысы Лиссабон қамалының мұнараларының бірінде Фердинанд I патшалық құрған кезінде, және шамамен 1378 жылы (алғашқы жазбаның пайда болған күні) жүзеге асты. Архив патша мен аристократияның анықтамалық орталығы болды, онда корольдік пен теңіз арты аумақтарын басқаруға қатысты құжаттар, сондай-ақ мемлекет пен шетелдік корольдіктер арасындағы қарым-қатынастарды көрсететін мәліметтер сақталды. Бұл мекеме Корольдік сақтаушысымен басқарылды, бұл лауазым кейде Корольдіктің бас хроникашысы лауазымымен біріктірілді. Корольдік сақтаушысының алғашқы белгілі иесі – «Ұлы» атанған Жоао Аннес де Алмада болды. Ол Фердинандтың мұрагері, король Жоао I оны тағайындады және осы лауазымды сот канцлерінен бөліп шығарды. Бас хроникашы және сот канцлері лауазымдары 19 ғасырда жойылды, ал Корольдік сақтаушысы лауазымы Португалия Республикасы құрылғаннан кейін Ұлттық архив директоры болып өзгертілді. Антонио Байао – соңғы Корольдік сақтаушысы және жаңа мекеменің алғашқы директоры болды. 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісінен кейін Корольдік архивтердің сол кездегі сақтаушысы Мануэль да Майя Торре-ду-Томбоның құжаттарын сақтауға жауапты болды. 75 жасында Майя жеке басқарып, архивтер орналасқан Сан-Жорже қамалына құтқару тобын жетектеп, 1161 және 1696 жылдар аралығында жиналған шамамен 90 000 дана құжатты сақтап қалды. Ол архивтердің құжаттарын сақтау үшін уақытша казармалар салуды бұйырды және король Жозеф I-нің премьер-министрі Себастьяно Хосе де Карвальо э Мелодан архивтерге жаңа тұрақты орын сұрады, нәтижесінде ол Сан-Бенту монастырына ие болды (қазір Португалия Парламенті орналасқан). 1982 жылы жаңа Торре-ду-Томбо архив ғимаратын салуға ашық конкурс жарияланды, оны Арсенио Рапосо Кордейро, М. Шепард Круз және А. Н. де Алмейда өкілдігіндегі Ateliers Associados жеңіп алды. 1985 жылы ресми салтанатпен іргетасы салынды. 1987 жылы мүсінші Хосе Аурелио гаргульдерді жасауға шақырылды, олар 1988 және 1990 жылдар аралығында аяқталды (тас қадушы Хосе Родригес және құрылысшы Хулио Месаомен бірлесіп). 1990 жылы ашылу салтанаты өтті және ғимарат Ұлттық архивті қабылдау үшін арнайы салынды, оның кең жинағы 1757 жылдан бері Сан-Бенту-да-Сауде монастырында (қазіргі Сан-Бенту сарайы) сақтаулы тұр. Португалиялықтардың ашылуларына қатысты тағы бір маңызды құжат – Пьеро Ваз де Каминьяның хаты (Carta de Pêro Vaz de Caminha) 2005 жылы ЮНЕСКО-ның «Дүниежүзілік естеліктер тізіміне» енгізілді. Бұл хат Бразилия болған жер мен оның халқы туралы алғашқы мәліметтерді қамтиды.

The archive is one of the oldest institutions in Portugal, since its installation in one of the towers of the castle in Lisbon, occurring during the reign of Ferdinand I, and likely in 1378 (the date where the first testimony originated). The archive served as the King's and nobilities' reference, with documents supporting the administration of the kingdom and overseas territories, and documenting the relationships between the State and foreign kingdoms. This institution was maintained by the Royal Keeper, an office sometimes paired with the post of Chief Chronicler of the Kingdom. The first known Royal Keeper was João Annes de Almada, called "the Great", appointed by king John I, Ferdinand's successor, who separated the office from the court chancellor's. Both the offices of Chief Chronicler and Court Chancellor were extinguished in the 19th century, while the job of Royal Keeper was eventually transformed to Director of the National Archives after the establishment of the Portuguese Republic. António Baião was the last Royal Keeper and also the first Director of the renewed institution. Following the events of the 1755 Lisbon earthquake, the then Keeper of the Royal Archives, Manuel da Maia, was responsible for saving the contents of the Torre do Tombo. At 75 years old, Maia personally led the safe guarding team to São Jorge Castle, where the archives were located, and saved nearly 90,000 pieces, accumulated between 1161 and 1696. He ordered the construction of provisional barracks to store the contents of the archives and immediately made a request to Sebastião José de Carvalho e Melo, King Joseph I's prime minister, for a new permanent home for the archives, which would eventually be granted to him in the form of the Convent of São Bento (which now houses the parliament of Portugal). In 1982, a public tender was issued for the construction of the new Torre do Tombo archive building, and was won by the Ateliers Associados, represented by Arsénio Raposo Cordeiro, with M. Sheppard Cruz and A. N. de Almeida. The cornerstone was laid in 1985, in an official ceremony. The sculptor José Aurélio was invited to sculpt the gargoyles in 1987, which completed between 1988 and 1990 (in conjunction with mason José Rodrigues and builder Júlio Mesão. It was inaugurated in 1990, and purposely built to receive the National Archive, whose vast collection had been archived since 1757 in the Monastery of São Bento da Saúde (today the São Bento Palace. Another item relating to the Portuguese discoveries, the Carta de Pêro Vaz de Caminha (Letter from Pêro Vaz de Caminha), was also inscribed on the Memory of the World Register in 2005. This letter is the first document describing the land and people of what became Brazil.