Кіріспе
Микроспоридиоз – иммундық қабылдауы төмендеген адамдарда (мысалы, ВИЧ жұқтырғандарда) диарея мен дене салмағының төмендеуіне себеп болатын мүмкіндікті пайдаланатын ішек инфекциясы. Ол микробиологиялық (бір жасушалы) саңырауқұлақтар тобына жататын микроспоридиялардың әртүрлі түрлерінен туындайды. АИТВ жұқтырған адамдарда микроспоридиоз көбінесе CD4+ Т-лимфоциттерінің саны 150-ден төмен түскенде пайда болады. Иммундық қабылдауы төмендеген адамдарда микроспоридиоздың өлімге алып келу қаупі зор. Бұл су көздерімен, сондай-ақ жабайы және үй жануарларымен байланысты кішкентай, бір жасушалы, міндетті түрде жасуша ішінде тіршілік ететін паразиттік организмдер. Бұрын олар протозоалар немесе протистер деп есептелген, бірақ қазір саңырауқұлақтар немесе саңырауқұлақтарға жақын топ екені белгілі. Микроспоридиоздың ең көп кездесетін себептері – Enterocytozoon bieneusi және Encephalitozoon intestinalis.
Microsporidiosis is an opportunistic intestinal infection that causes diarrhea and wasting in immunocompromised individuals (HIV, for example). It results from different species of microsporidia, a group of microbial (unicellular) fungi. In HIV infected individuals, microsporidiosis generally occurs when CD4+ T cell counts fall below 150. Microsporidia have emerged with significant mortality risk in immunocompromised individuals. These are small, single celled, obligately intracellular parasites linked to water sources as well as wild, and domestic animals. They were once considered protozoans or protists, but are now known to be fungi, or a sister group to fungi. The most common causes of microsporidiosis is Enterocytozoon bieneusi and Encephalitozoon intestinalis.
Өмірлік цикл
(Оң жақтағы сурет бойынша кодталған). Микроспоридиялардың жұқпалы түрі – төзімді споралар, және олар қоршаған ортада ұзақ мерзімге сақталуы мүмкін. Спора полярлық түтікшесін сығырып шығарып, жасуша-иесін жұқтырады. Спора полярлық түтікше арқылы инфекциялық спороплазманы эукариотты жасуша-иесіне енгізеді. Жасуша ішінде спороплазма мерогония (екіге бөліну) немесе шизогония (көпке бөліну) арқылы кеңінен көбейеді. Бұл даму жасуша-иесінің цитоплазмасымен тікелей байланыста (E. bieneusi) немесе паразитофорлы вакуола деп аталатын вакуоланың ішінде (E. intestinalis) жүруі мүмкін. Цитоплазмада бос немесе паразитофорлы вакуоланың ішінде микроспоридиялар спорогония арқылы пісіп-жетілген спораларға айналады. Спорогония кезінде спораның айналасында қалың қабықша қалыптасады, ол қолайсыз сыртқы орта жағдайларына төзімділікті қамтамасыз етеді. Споралардың саны артып, жасуша-иесінің цитоплазмасын толығымен толтырғанда, жасуша мембранасы бұзылып, спораларды сыртқа шығарады. Бұл пісіп-жетілген бос споралар жаңа жасушаларды жұқтырып, циклді жалғастырады.
Диагностика
Диагноз қоюдың ең жақсы тәсілі – ПТР әдісін қолдану. Микроспоридия диагнозы нәжістегі грам-оң, қышқылға төзімді споралар және организмнің морфологиялық белгілері бар биопсия материалдары арқылы қойылуы мүмкін. Тіндік бөлікшелердің, нәжістің, он екі елі ішектің аспираттарының, мұрын шырышының, бронхоальвеолалық лаваж сұйықтықтарының және конъюнктива қабығының жарық микроскопиялық қарастыру арқылы алғашқы анықтама жасалады. Флуоресцеинмен белгіленген антидене иммунофлуоресценциясы немесе электронды микроскопия арқылы нақты диагноз қоюға да болады.
Жіктеу
ICD-10-да протозойлық ауру ретінде жіктеліп келгенімен, олардың филогенетикалық орналасуы саңырауқұлақтар қатарында анықталды, сондай-ақ кейбір дереккөздер микроспоридиозды микоз ретінде қарастырады, бірақ олар өте ерекше және қарқынды эволюцияға ұшырауда.
Емдеу
Емдеуде фумагиллин қолданылды. Тағы бір қолданылатын препарат – альбендазол. Иммундық қабылдауы нашарлаған адамдардағы өлім-жітім қаупі өте жоғары болғандықтан, екі негізгі препарат қолданылады: тубулинді тежейтін альбендазол және метионин аминопептидазаның екінші түрін тежейтін фумагиллин.