Кіріспе
Гуальтьеро Жакопетти (ɡwalˈtjɛːro jakoˈpetti; 4 қыркүйек 1919 – 17 тамыз 2011) – итальяндық фильмдер режиссері, деректі фильмдерге ерекше үлес қосқан. Паоло Кавара мен Франко Просперимен бірге ол "мондо" фильмдерінің, сондай-ақ "шок-документальдік" фильмдердің авторы саналады.
Gualtiero Jacopetti (ɡwalˈtjɛːro jakoˈpetti; 4 September 1919 – 17 August 2011) was an Italian documentary film director. With Paolo Cavara and Franco Prosperi, he is considered the originator of mondo films, also called "shockumentaries".
Ерте өмір
Гуальтьеро Жакопетти 1919 жылы Солтүстік Тосканадағы Барга қаласында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол фашистік диктатор Бенито Муссолиниге қарсы итальяндық қарсылық қозғалысында қызмет еткен. Соғыстан кейін, досы және ұстазы Индро Монтанеллидің кеңесімен журналист болып жұмыс істей бастады. Ол ықпалды либералды апталық Cronache газетін құрды (ол L'Espresso газетінің тікелей алдыңғысы саналады). Итальян композиторы Риз Ортоланидің "More" әні 1963 жылы, АҚШ-та көрсетілген жылы, "Оскар" сыйлығының "Ең үздік түпнұсқа ән" номинациясына ұсынылды. Mondo Cane фильмінің сәттілігі осы тақырыптағы деректі фильмдер жанрын қалыптастырды. Жакопетти және Проспери (Жакопеттидің режиссерлік мансабының соңына дейін бірге жұмыс істеген серіктестері) осы жанрда тағы бірнеше фильм түсірді, олардың ішінде "Әлем әйелдері" (Паоло Каварамен бірлесіп), Mondo Cane 2, Africa Addio және құбылмалы деректі фильм "Қош бол, ағатай Том" бар. 2003 жылы түсірілген "Мондоның әкелері" атты деректі фильмінде Жакопетти осы фильмдерді түсіру стилін былай сипаттады: "Кіріп, сұраңыз, ешқашан төлемеңіз, ешқашан қайталанбаңыз". Жакопетти мен Проспери 1975 жылы көркем фильм жасауға тырысты, ол – француз философы Вольтердің "Кандид" романының заманауи нұсқасы болған Mondo candido. Жакопетти 1981 жылы тағы бір деректі фильмнің сценарийін жазды (бірақ режиссерлік етпеді), ол – "Фангио: 300 шақырыммен өмір" (Формула-1 жүргізушісі Хуан Мануэль Фангионың мансабын баяндайды), содан кейін ол мансабының соңына дейін баспа саласына қайта оралды.
Сын
Mondo Cane фильмімен алғашқы табысқа қарамастан, Жакопетти мен Просперидің мансабында дау-дамайлар туды. New York Times газетінің рецензенты Паулин Каел Mondo Cane фильмін сынап, оның жақтастарының "мотивация мен күрделіліктерге, себеп-салдақ байланысына назар аудармай, тым бейқам және әрекетсіз" екенін айтты. Эберттің шолуы түпнұсқа фильмге емес, АҚШ көрермендері үшін өңделген нұсқаға негізделген. Бұл нұсқа Жакопеттидің келісімінсіз өңделіп, аударылған. Шындығында, айырмашылықтар соншалық, Жакопетти бұл фильмді бастапқы идеяға жасалған "қиянат" деп атады. Сондықтан, фильмнің мәтіні тұрғысынан итальян және ағылшын тілдеріндегі нұсқалар арасында елеулі айырмашылықтар бар. Көптеген фильм жақтастары фильмнің авторының бастапқы ниеттерін әділетсіз жамандағанын сезінеді. Жакопетти өзінің мақсаты "тақырыбы шындық болатын, үлкен экранда көрсетілетін" фильмдер жасау екенін мәлімдеді. Бірақ, олар "Mondo Cane 2" фильмінде кейбір сахналанған немесе қайта түсірілген кадрлар бар екенін мойындайды.