Кіріспе

Фридрих Ницше еңбектерінде қолданылған термин, үнді касталық жүйесінен алынған. Цхандала (чандаланың ескі неміс транскрипциясы) – Фридрих Ницше үнді касталық жүйесінен қарыз алған термин, онда чандала – ең төменгі әлеуметтік топтың мүшесі. Ницше бұл терминді түсіндіру және пайдалану Макс Мюллердің "Манусмрити" аудармасына негізделген.

Ницше терминін қолдануы

Ницше «Тшандала» терминін «Бұттар түнегі» (Götzen Dämmerung) және «Антихрист» (Der Antichrist) еңбектерінде қолданады. Мұнда ол «Ману заңы» мен оның касталық жүйесін адамзатты «үйретуге» тырысатын адамгершіліктің христиандық нұсқасына қарсы «асыл тұқымды» бір түрінің мысалы ретінде келтіреді. Біріншіден, Ницше христиандық әрекеттерді адамзатты «жетілдіру» үшін қолдануын сипаттайды. Ол метафора ретінде «жетілдірілген» деп айтылатын, бірақ шын мәнінде тіршілік күшін жоғалтқан және әлсіреген, манажердегі үйретілген жануарды пайдаланады. Ницше айтуынша, христиан діні германдық тайпаларды осылай «үйреткен». Ал Ману заңы әлеуметтік топтарды ұйымдастыруға тырысады, осы мақсатта төрт каста құрылады. Ницше осы «адамгершілік» түрін, «өсірушінің» мінез-құлқын, сондай-ақ (христиандық) «жануарларды үйретушінің» мінез-құлқын сынап, жалпы «адамгершілікке» қарсы шығады. Дегенмен, ол оны христиандық «құлдық моралінен» әлдеқайда артық көреді. Оның пікірінше, Тшандалаларға қарсы жасалған кемсітушілік және қысымшылық жарлықтар – касталарды таза ұстаудың қорғаныс шарасы. Бірақ бұл ұйым да осы жолы қанаушылармен емес, олардың қарсы тұрған нәрсесімен – асылданбаған адаммен, араласқан адаммен, Тшандаламен күресте қатаң болуға мәжбүр болды. Оның қауіпті болуын, әлсіреуін болдырмау үшін оны ауруға шалдықтырудан басқа жолы болмады. Бұл «көпшілікпен» күрес еді. Ницшеге сәйкес, христиандық – «Тшандала діні» деп аталатын иудаизмнің өнімі. Осы арқылы ол яһудилік пен одан кейінгі христиандық діндердің қанаушыларға деген жеккөрушіліктен туған мораль екенін білдіреді: христиандық, яһудилік тамырларынан өркендеген және тек осы топырақта түсінікті болатын, кез келген өсіру, нәсіл, артықшылық мораліне қарсы қозғалыс; ол – анти-арий діні. Христиандық, барлық арий құндылықтарының қайта бағалануы, Тшандала құндылықтарының жеңісі, кедейлер мен қарапайымдарға уағыздалған ізгі хабар, барлық қанаушылардың, бақытсыздардың, сәтсіздердің, ең нашар жағдайдағылардың «жынысқа» қарсы жалпы көтерілісі; махаббат діні ретінде өшпес Тшандала жеккөрушілігі.