Кіріспе

Мадагаскар саясаткері (туған 1938)

Норберт Лала Рацирахонана (18 қараша 1938 жылы туған) – Мадагаскардың он алтыншы премьер-министрі және 1996-1997 жылдар аралығында Мадагаскар президенті міндетін атқарған Мадагаскар саясаткері.

Өмір және мансап

Ол Диана аймағындағы Анциранан қаласында дүниеге келген. Президент Дидиер Рациракаға қарсы шыққан «Аса Вита но Ифампахиза» (Жұмысымен бағаланады) партиясын құрып, оған жетекшілік етті. Ол және оның партиясы 1993 жылы президенттікке Альберт Зафиді сайлаған коалицияның құрамында болды. Содан кейін Радисахонана Жоғарғы Конституциялық соттың президенті болды. 1996 жылдың 28 мамырында премьер-министрді парламент сенімсіздік дауысымен қызметтен шеттетуге қарамастан, Зафи Радисахонананы осы лауазымға тағайындады. Көп ұзамай Зафи импичментке ұшырады және 1996 жылдың 5 қыркүйегінде Радисахонана Мадагаскар президенті міндетін атқарушы болды. 1996 жылдың 3 қарашасында өткен президент сайлауында Радисахонана төртінші орынды иеленді (Рацирака, Зафи және Херизо Разафимахалеодан кейін) және дауыстардың 10,14%-ын алды. Радисахонана 29 желтоқсанда өткен екінші турда Зафиді қолдады, бірақ Рацирака шамалы артықшылықпен жеңіске жетті; Радисахонана 1997 жылдың 9 ақпанында Рацирака ант берген кезде президент лауазымынан кетті. Он екі күннен кейін ол Рацирака өзінің жақтастарының біреуін тағайындағандықтан премьер-министр лауазымынан да айырылды. Содан кейін AVI негізгі оппозициялық партияға айналды, бірақ өте әлсіз болды, 1998 жылғы парламент сайлауында 150 орынның тек 13-ін жеңіп алды. 1997 жылдың қыркүйегінде Радисахонана «Панорама» тобының Ұлттық Атқару комитетінің төрағасы болды. Радисахонана 2001 жылдың желтоқсан айында өткен президент сайлауынан бас тартып, Марк Раваломанананың кандидатурасын қолдады. Ол Раваломанана басқару кезеңінде президенттің «жанама елшісі» болып тағайындалды. Алайда, 2006 жылы Радисахонана қызметінен кетті; 2006 жылдың тамызында ол 2006 жылдың желтоқсанындағы президенттік сайлауға қатысатынын жариялады. Ресми нәтижелерге сәйкес, ол дауыстардың 4,22%-ын алып, бесінші орынға ие болды. Оның ең жақсы нәтижесі Антананариво провинциясында тіркелді, онда ол дауыстардың 7,14%-ын алды. 2009 жылғы саяси дағдарыс кезінде, әскерилер оппозиция жетекшісі Андри Раджоелинаны 2009 жылдың 17 наурызында мемлекет басшысы етіп тағайындағанын жариялағанда, Радисахонана рәсімдерді өткізуші ретінде қатысты. Раджоелина билік органы ретінде Ауысудың Жоғары Агенттігін (АЖА) құрды, ал Радисахонана 2009 жылдың 31 наурызында АЖА-ның 44 мүшесінің бірі болып тағайындалды.