Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сибирский әулеті (ресейлік) – бұрын Ресейде өмір сүрген көптеген Шыңғыс ұрпақтарының (Шейбанид) ең ірісі болған. Олар өзінің тегін Сибір хандарының соңғысы Кучумнан таратады.
The House of Sibirsky (Russian: Сибирский, Сибирские) was the foremost of many Genghisid (Scheibanid) families formerly living in Russia. It traced its descent from Kuchum, the last of the Siberian khans.
Тарих
Кучумның ұлдарын Ермақтың казақтары тұтқынға алып, Московияға әкелді, онда олар Ярославль және басқа қалаларда қоныстандырылып, өздерін Сібірдің царевичтері деп атауға рұқсат алды. Кучумның немересі Алп Арслан 1614-1627 жылдар аралығында Қасымовтың марионетка ханы ретінде тағайындалды. 1591 жылы Кучумның ұлы Әбул-Хайр өз әулетінен алғаш рет христиан дініне кірді. Оның дін ауысуынан кейін бүкіл отбасы христиан дініне кірді және ақырында орыс дворяндығына ассимиляцияланды. Мысалы, оның ұлы Василий Абулгаирович деп аталса, немересі Роман Васильевичтің аты орыс атынан ешқандай айырмашылығы болмады. 1686 жылы патша Кавказдағы Имеретия патшалығының әулеттерімен қатар Сібір және Қасымов князьдерінің Ресей дворяндарының шежіре кітабына енгізілуі керек деген жарлық шығарды. Бастапқыда олардың құқықтық жағдайы Киелі Рим империясының медиатизацияланған князьдеріне ұқсас болды. Царевичтер Ресейдің ең беделді отбасыларына үйленді. Олардың бір ханшайымы Ұлы Петрдің інісінің әйелі болса, екіншісі Грузия патшасының ұлына үйленді.
Kuchum's sons were captured by Yermak's Cossacks and brought to Muscovy, where they were settled in Yaroslavl and other towns and were authorized to style themselves Tsarevichs of Siberia (Russian: царевичи Сибирские). Kuchum's grandson Alp Arslan was even installed as a puppet khan of Kasimov between 1614 and 1627. In 1591, the son of Kuchum, Abul Khayir was the first of his dynasty to convert to Christianity. His conversion was followed by the conversion of his entire family who eventually assimilated into the Russian nobility. For instance, although his son was known as Vasily Abulgairovich, his grandson's name, Roman Vasilyevich, could no longer be distinguished from a native Russian name. In 1686, the tsar decreed that the dynasties of the king of Imeretia in the Caucasus along with the princes of Siberia and Kasimov were to be entered into the Genealogical Book of the Russian nobility. Originally, their legal standing was similar to that of the mediatized princes of the Holy Roman Empire. The tsarevichs married into the best Russian families. One of their princesses was the wife of Peter the Great's uncle, another married a son of the Georgian king.
Белгілі өкілдер
Саревичтердің соңғысы Василий Алексеевич Сибирский болды, ол, көрінетін болса, Петр I-ге қарсы саревич Алексейдің жағында болған. 1718 жылы ол Сібірге жер аударылып, оның ұрпақтарының атағы саревичтен князь, яғни князь дәрежесіне төмендетілді. Василийдің немересі, князь Василий Федорович Сибирский, Екатерина I қызметінде генерал-лейтенант шеніне жетті, бірақ ол тәртіпсіздіктерге қатысты деп айыпталды және оның ұлы Павел I оны Сібірге жіберді. Александр I оны Санкт-Петербургке сенатор ретінде қайтарды. Оның ұлы Александр да патша әскерінің генералы болды. Соңғысының ұлы, князь Александр Александрович Сибирский (1824–79) Сибирскийлер әулетінің соңғы тіркелген мүшесі болды. Оның ата-анасы оны әскери қызметке дайындады және ол Қырым соғысында қатысты. Сол кезде ол Қырым мен Оңтүстік Ресейдегі грек колонияларына қызығушылық танытып, Босфор мемлекетінің медальдары мен монеталары туралы көрнекті монография жазды. Басылымның барлығы су тасқыны кезінде жойылды, қазірде оның үш данасы ғана сақталған. Дегенмен, Сибирскийдің еңбегі 1859 жылғы Демидов сыйлығымен марапатталды. Сибирскийдің қайтысынан кейін оның ең бағалы көне монеталар жинағы Ресейдің Александр Михайлович ұлы князіна өтті.
The last of tsarevichs was Vasily Alekseyevich Sibirsky, who apparently sided with Tsarevich Alexis against Peter the Great. In 1718, he was banished to Siberia, while the title of his descendants was degraded from tsarevich to kniaz, or prince. Vasily's grandson, Prince Vasily Fyodorovich Sibirsky, reached a high rank of General of Infantry in the service of Catherine the Great but was implicated in irregularities and sent to Siberia by her son, Paul I. Alexander I returned him to St Petersburg as a senator. His son Alexander was also a tsarist general. The latter's son, Prince Alexander Alexandrovich Sibirsky (1824–79) was the last recorded member of the Sibirsky family. He was prepared by his parents for military service and saw action in the Crimean War. At that time, he became interested in the Greek colonies in Crimea and South Russia and produced a remarkable monograph on the medals and coins of the Bosporan Kingdom. The whole edition perished during an inundation, with only three copies left today. Nevertheless, Sibirsky's work was awarded the Demidov Prize for 1859. Upon Sibirsky's death, his superb collection of ancient coins devolved upon the Grand Duke Alexander Mikhailovich of Russia.