Кіріспе

Американдық жазушы Каролина Матильда Стенсбери Киркланд (11 қаңтар 1801 – 6 сәуір 1864) – американдық жазушы.

Өмірбаян

Ол Нью-Йорк қаласында орта таптық отбасында дүниеге келді, он бір баланың үлкені болды. Оның анасы көркем әдебиет пен поэзия жазушысы еді. 21 жасында әкесі қайтыс болды, ал отбасы Нью-Йорк штатының солтүстігіне оны іздеп келді, онда ол мұғалім болып жұмыс істеді және болашақ күйеуі Уильям Кирклендпен танысты. Әкесінің өлімінен кейін ол отбасының қалған мүшелеріне жауапкершілік жүктеді. 1828 жылы Уильямға тұрмысқа шығып, Нью-Йорк штатының Женева қаласында қоныстанды, онда олар «Доместикалық мектепті» құрды. Женевадан кеткенге дейін бес балалары болды (олардың біреуі қайтыс болды). 1835 жылы Кирклендтер сол кездегі шекаралық қала Детройтке (Мичиган штаты) көшіп келді, ал 1837 жылы Уильям сатып алған жерде Пинкни ауылын құрды. Сонда Каролина өзінің «Жаңа үй, кім еріп келеді» атты алғашқы кітабымен сәттілікке жетті. Мичиганда тұрғанда ол қоныстардағы өмір туралы «Орман өмірі» атты тағы бір кітап жазды. Кирклендтер 1843 жылы Мичиганды тастап кетті, себебі Пинкни қаласын құруға жасаған тырабы қаржылық табыс әкелмеді, сондай-ақ көршілерінің Кирклендтің шекаралық өмір туралы ашық әңгімелеріне деген реакциясы оларды қысымға ұшыратты. Шекаралық өмірге арналған үшінші кітабы «Батыс жайлаулары» 1845 жылы, отбасымен Нью-Йоркке оралғаннан кейін жарық көрді. Нью-Йоркте Уильям Киркленд «New York Evening Mirror» және өзінің жеке газеті «Christian Inquirer» редакторы болып газет бизнесіне қатысты. 1846 жылы қайғылы оқиғадан қаза тапты. Киркленд әйелі 1864 жылы қайтыс болғанға дейін әдеби қызметін жалғастырды. Женевада туған ұлы Джозеф Киркленд те танымал жазушы атанды. Нью-Йоркке оралғаннан кейін Киркленд ханым қыздарға арналған мектеп ашып, 1847-1849 жылдары «Union Magazine» журналының редакторы болды. Ол сонымен қатар қаланың әдеби және қоғамдық өміріне белсенді қатысып, жазушылар, баспагерлер және басқа да көрнекті тұлғаларды жиі қабылдады. Оның үйі әдеби салон ретінде қызмет етті, Эдгар Аллан По, Уильям Каллен Брайант, Элизабет Дрю Стоддард және тағы басқалар сияқты белгілі адамдарды қабылдады. Киркленд ханым 1848 және 1850 жылдары шетелге сапар шекті. Оны Чарльз Диккенс және Браунингтер, Элизабет Баррет Браунинг және Роберт Браунинг күтіп алды. Ол сондай-ақ Гарриет Мартиномен жақын дос болып, хат алмасып тұрды. Киркленд өмірі бойында жазған шығармалары үшін зор атаққа және құрметке ие болды. По оны ерекше американ жазушысы деп есептеді. Ол жазуды ұнатып, тек жақсы жазылған деп санайтын туындыларын жариялаған американдық әйел жазушысы болды. Ол ерлерге де, әйелдерге де арналған шығармалар жазды, бірақ әйелдердің көзқарасынан жазған. Оның еңбектері стиль, американ әдебиетіне қосқан үлесі және әйелдердің көзқарасының ықпалы тұрғысынан зерттеліп келеді.

Шығармалары

"Кім еріп барады?" ("A New Home—Who'll Follow?") кітабы, Мэри Клавэрс псевдонімімен жарияланған, шекарадағы әйелдің өмірі туралы повесть. Ол реализмімен және дәстүрлі әйелдер перспективасын мақтауымен маңызды. Киркленд "A New Home—Who'll Follow?" кітабының жалғасы болып табылатын "Орман өмірі" ("Forest Life") кітабын да жазды. Ол сонымен қатар "Батыс аймақтары" ("Western Clearings") атты тағы бір кітап және түрлі эсселердің авторы.