Кіріспе

1991 жылы Канада Корольдік комиссиясы

Канаданың Түпкі халықтары жөніндегі Корольдік комиссиясы (RCAP) 1991 жылы құрылған және Канададағы Түпкі халықтар, Канада Үкіметі және жалпы канадалық қоғам арасындағы қарым-қатынасты зерттеу мақсатындағы Канаданың корольдік комиссиясы болды. Ол Ока дағдарысы және Мич көлі келісімінің сәтсіз аяқталуы сияқты оқиғалардан кейін көтерілген мәртебе және құқықтар мәселелеріне жауап ретінде құрылды. Комиссияның жұмысына үкімет пен Түпкі халықтар арасындағы тарихи қарым-қатынастарды зерттеу, Түпкі халықтардың өзін-өзі басқару мүмкіндігін анықтау, сондай-ақ 1763 жылғы Корольдік жарлығы, Үндістер заңы, Сандық шарттар және Түпкі халықтарға қатысты сот практикасы сияқты бұрынғы келісімдердің құқықтық жағдайын қарастыру кірді. Комиссарлар құрамына Ж. Питер Микисон, Виола Робинсон, Мэри Силлетт және Берта Уилсон кірді, ал төрағалықты Рене Дюссо және Жорж Эразм жүргізді. 60 миллион долларлық бюджетпен бес комиссар 96 Түпкі халықтар қауымына сапар шегіп, 178 күнге созылған қоғамдық тыңдаулар өткізді. Комиссияның нәтижесінде жаңа Корольдік жарлық қабылданды, онда Канаданың жаңа қарым-қатынастарға берген міндеттемесі жарияланды, сондай-ақ шарт жасасу процесін және Түпкі халықтардың мемлекеттері мен үкіметтерін мойындауды регламенттеуші қосымша заңнама әзірленді. 2016 жылы 20 жылдық кезеңнің қорытындысы туралы берген сұхбатында, Есептің комиссарларының бірі Пол Шартранд көп нәрсе өзгермегенін мойындады.

Сын

Жорж Эразм Канададағы Рим-католик шіркеуінің абориген халқының мәжбүрлеп ассимиляциялануындағы тарихи рөлін сынап, туған тілдерді, мәдениеттерді және дәстүрлерді тастауын мысалға келтірді.

Мұра

RCAP ұсыныстарының көп бөлігі іске асырылмағанмен, Канаданың Шындық және татуласу комиссиясының соңғы есебінің тұжырымы Түпкі халықтар жөніндегі Корольдік комиссияның есебін Канададағы Түпкі халықтардың өмірлік тәжірибесіне емес канадалықтардың назарын аударғаны және осы тақырыптағы әңгімелердің бағытын өзгерте алғаны үшін мақтады. RCAP есебі Батыс Канадада "Канаданың Түпкі тілдерін сақтаудың шұғыл қажеттілігін" жақсырақ түсінуге де ықпал етті, өйткені қазіргі тенденциялар сақталса, олардың көпшілігі жойылу қаупі бар. Жойылу қаупіне жауап ретінде, Түпкі тілдерді жаңғырту институттары, оның ішінде Канаданың Түпкі тілдер мен сауаттылықты дамыту институты (CILLDI) құрылды.