Кіріспе

Еуропада ашаршылықты болдырмау үшін АҚШ-тың әскери күш-жігері. Америкалық көмек басқармасы (АРА) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропаға және кейін революциялық Ресейге америкалық көмек миссиясы болды. Бағдарлама директоры – АҚШ-тың болашақ президенті Герберт Гувер. АРА-ның тікелей алдыңғысы – маңызды АҚШ Тамақ әкімшілігі, оны да Гувер басқарды. Ол және оның бірнеше әріптестері Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жеті миллион бельгиялық және екі миллион солтүстік француз халқын азықтандырған Бельгиядағы көмек комиссиясын басқару арқылы пайдалы тәжірибе алған. АРА 1919 жылдың 24 ақпанында АҚШ Конгресімен 100 миллион долларлық бюджетпен құрылды (АҚШ доллары). Бюджеті жеке қайырымдамалармен толықтырылып, тағы 100 миллион доллар жиналды. Соғыстан кейін АРА соғыстан зардап шеккен 23 еуропалық елге төрт миллион тоннадан астам көмек жеткізді. 1919-1921 жылдар аралығында Артур Камминг Рингланд Еуропадағы миссия басшысы болды. АРА 1922 жылы Ресейден тыс жерлердегі қызметін тоқтатты, ал Ресейде 1923 жылға дейін жұмыс істеді.

Американың Польшаға көмек көрсетуі

Ұйымның шамамен 20% қаражаты жаңадан құрылған Екінші Польша Республикасына жұмсалды. Оның көп бөлігі поляк балаларына көмек көрсетуге бағытталды, ал олар Хуверге суреттер салынған хаттар жіберіп, алғыс айтты. Дегенмен, ARA-ны ресейлік жақтастар Польшаға совет басқыны кезінде поляк әскерлеріне көмектескені үшін сынады. Польша жетекшісі Йозеф Пилсудский Хуверге жеке алғыс хат жолдады; Варшава қаласындағы бір көше оның құрметіне аталды; ол сондай-ақ Ягеллон университеті, Варшава университеті және Львов университетінен құрметті дипломдар алды, басқа да наградалармен бірге (мысалы, түрлі поляк қалаларының құрметті азаматтығы). Варшавада американдық көмекшілерге арналған ескерткіш орнатылды. 1919 жылдан 1922 жылға дейін полковник Алвин Б. Барбер бұл ұйымды басқарды. Белгілі бір аймақтарда директорлар да болды, мысалы, 1919 жылдан бастап Румыниядағы ARA директоры қызметін атқарған Уильям Н. Хаскелл.

1921 жылғы американдық көмек және ресейлік ашаршылық

Герберт Гувердің басшылығымен соғыстан кейін Америкалық көмек көрсету басқармасы (ARA) арқылы Еуропаға кең көлемде азық-түлік көмегі таратылды. 1921 жылы Кеңес үкіметінің «әркімге азық» саясатынан туындаған Ресей КСР-дегі ашаршылықты жеңілдету мақсатында, ARA-ның Еуропадағы директоры Уолтер Лайман Браун, Латвияның Рига қаласында (сол кезде КСРО-ға қосылмаған) Ресейдің Сыртқы істер халық комиссары Максим Литвиновпен келіссөздер жүргізе бастады. 1921 жылдың 21 тамызында келісімге қол жеткізілді, ал 1921 жылдың 30 желтоқсанында Браун мен Сыртқы сауда халық комиссары Леонид Красин арасында қосымша іске асыру туралы келісімге қол қойылды. АҚШ Конгресі 1921 жылдың соңындағы Ресейдегі ашаршылыққа қарсы іс-қимыл заңына сәйкес 20 000 000 доллар көмек бөлді. Гувер большевизмді жақтырмады және американдық көмек Батыс капитализмінің артықшылығын көрсетеді деп санайтын, соның арқасында коммунизмнің таралуын тежеуге көмектеседі деп ойлады. ARA өзінің ең жоғары нүктесінде 300 америкалық және 120 000-нан астам ресейлік жұмыскерлерді жұмысқа алды және күн сайын 10,5 миллион адамды тамақтандырды. Ресейдегі операцияларға полковник Уильям Н. Хаскелл жетекшілік етті. ARA-ның медициналық бөлімі 1921 жылдың қарашасынан 1923 жылдың маусымына дейін жұмыс істеді және Ресейді шарпыған тиф эпидемиясын жеңуге көмектесті. ARA-ның ашаршылықпен күресу жұмыстары Ресейдегі меннониттер, еврейлер және квакерлердің ұйымдастырған ашаршылықпен күресу шараларымен бірге жүргізілді. Бұған қоса, Ватикан АРА аясында, отец Эдмунд А. Уолш SJ басшылығымен Папалық көмек миссиясын құрды. 1923 жылдың 15 маусымында Ленин басшылығымен Ресейдің астық экспортын жаңартқандығы анықталғаннан кейін АРА-ның Ресейдегі жұмысы тоқтатылды.