Кіріспе

Даулы акция құны бағалау моделі
[[Сурет:S and P 500 pe ratio to mid-2012. png|320px|right|thumb|Роберт Шиллердің S&P 500 бағасы мен табысының қатынасы (P/E) мен ұзақ мерзімді қазынашылық табысы (1871–2012) арасындағы графигі, «Иррационалды құмарлық» еңбегінен. P/E қатынасы E/P қатынасының кері шамасы болып табылады және 1921–1928 және 1987–2000 жылдар аралығында ФРС моделін қолдайды (яғни P/E қатынасы қазынашылық табысына кері пропорционалды қозғалады), алайда, қалған барлық кезеңдерде ФРС моделінің қатынасы дұрыс емес; Ярдени сол кездегі ФРС төрағасы Алан Гринспеннің S&P 500 индексі бойынша күтілетін табыстың кірісі мен 10 жылдық қазынашылық табысы арасындағы байланысты акция нарығының шамадан тыс бағалану деңгейін бағалау үшін пайдаланғанын айтты. Ярдени 1997 жылғы шілдеде Конгреске ұсынған ФРС-тің ақша-кредит саясаты жөніндегі есебінен параграф пен графикті (қарсы суретті қараңыз) келтірді, онда Гринспен осы модельді нарықтың шамадан тыс бағалануына қатысты алаңдаушылықты білдіру үшін қолданған, Ярдени былай деді: «Ол [Гринспен] қызметкерлеріне осы иррационалды құмарлықтың көлемін бағалауға көмектесу үшін акция нарығының бағалау моделін жасауды тапсырған болуы мүмкін»: бұл қатынастағы [S&P 500 индексінің P/E] өзгерістері көбінесе ұзақ мерзімді қазынашылық табыстарының өзгерістеріне кері байланысты болды, бірақ осы жылғы акция бағасының өсуі пайыздық мөлшерлемелердегі айтарлықтай төмендеумен сәйкес келмеді. Нәтижесінде, он жылдық қазынашылық облигацияларының кірісі қазір он екі айлық табыс пен бағаның арақатынасынан 1991 жылдан бері ең үлкен айырмашылықты құрап отыр, ол кезде табыстар экономикалық төмендеуден төмендеді. 2020 жылдың желтоқсанында ФРС төрағасы Джером Пауэлл жоғары акция нарығының бағасы мен табыстың қатынасын негіздеу үшін «ФРС моделіне» сілтеме жасады (содан кейін «Dot com» көпіршігінің деңгейіне жақындап, «барлық нәрсе көпіршігі» деп аталатын кезеңде), былай деді: «Егер сіз P/E-ге қарасаңыз, олар тарихи тұрғыдан жоғары, бірақ тәуекелсіз мөлшерлеме ұзақ мерзімге төмен болады болжанып отырса, акцияларға инвестиция жасау үшін алынатын сыйақы, яғни акция тәуекелін қабылдау үшін алынатын сыйлық, сіз қарастыратын нәрсе болар еді». Ярдени Пауэллдің 2020 жылғы COVID-19 пандемиясының қаржылық салдарына қарсы шаралары тарихтағы ең үлкен қаржылық көпіршікті құруы мүмкін екенін айтты. Акция стратегиялары мен экономистер акция құнының жоғары деңгейін негіздеу үшін жиі ФРС моделін пайдаланады. ФРС төрағасының мұндай әрекеттерге баруы сирек кездеседі. Автор=Bloomberg (2020 жылғы желтоқсан) 2021 жылғы ақпанда The Wall Street Journal акция бағалары ФРС моделінен басқа барлық көрсеткіштер бойынша көпіршік екенін атап өтті (яғни 10 жылдық қазынашылық кірісі), WSJ Пауэллдің экстремалды ынталандыру/ақша айналымын жеңілдету саясатын акция бағасын одан да жоғары деңгейге көтеру үшін қаншалықты пайдалануға болатынын анықтау үшін нұсқау ретінде қолданғанын сезінді.

Аргументтер

ФРС моделіне қатысты бірнеше аргументтер келтірілген, олардың ең маңыздысы үш еуі: 2003 жылғы мақалада Клифф Асснес инвесторлар қор нарығының P/E (E/P-ның кері шамасы) көрсеткіштерін номиналды пайыздық мөлшерлемелерге сүйеніп белгілейтінін, бірақ олардың бұл қате екенін айтты. Нақты және номиналды шатастыру арқылы инвесторлар "ақша иллюзиясына" ұшырайды. The Wall Street Journal газеті бұл модельдің 1 жылдық болашақ табысты пайдалануының Wall Street сарапшылары үшін тартымды екенін, себебі олардың табыс болжамдары "тұрақты түрде оңтайлы болып, акцияларды [Қаржы министрлігі] облигацияларымен салыстырғанда әрқашан арзан көрінеді" деп атап өтті. 2020 жылы қаржы авторы Марк Хулберт модельдің нашар статистикалық көрсеткіштерін көрсетіп, бәсекелес активтер туралы аргументтің шын мәнінде "Уолл-стриттегі сату тактикасы" екенін баса көрсетті: 2020 жылы, сол кездегі ФРБ төрағасы Джером Пауэлл жоғары P/E көрсеткіштерін негіздеу үшін қазіргі құн аргументін қолданғанда, The Wall Street Journal Пауэллдің салыстыруын "инвестициялау заңдарын қайта жазу әрекеті" деп сипаттады. Асснес айтқан тұжырымның үлкен мысалы – 1990 жылдан кейінгі Жапония. Жапон активтерінің көпіршігінің күйреуінен кейін Nikkei-дің кірістілігі бірнеше онжылдық бойы айтарлықтай өсті, ал Жапон үкіметтік облигацияларының кірістілігі дерлік нөлге дейін төмендеді. Тек 2013 жылдан бастап Жапония Банкі ірі көлемде акцияларды тікелей сатып ала бастағанда (яғни кірістілікті төмендетуге мәжбүрлегенде) ғана ФРС моделі қайта қолданыла бастады. Тарихи деректерге қатысты аргумент. АҚШ-та 1995-2000 жылдар аралығындағы белгілі бір кезеңде болашақ табыс кірісі мен 10 жылдық Қаржы министрлігі облигациясының кірісі арасындағы корреляция 75 пайызға бағаланды. Алайда, 1881-2002 жылдар аралығында бұл корреляция тек 19 пайызды құрады, ал 2002 жылдан кейін корреляция әлсіреп, ұзақ уақыт бойы толыққанды айырмашылықтар байқалды.

Академиялық талдау

Академиктер модельдің қор нарығының рационалды бағалануымен немесе ұзақ мерзімдік тарихи деректермен үйлеспейтінін, сондай-ақ оның болжамдық қабілетінің төмен екенін тұжырымдайды. Бұған қоса, ФРС моделі көбінесе АҚШ-тағы белгілі бір кезеңдерде ғана қолданылады, ал халықаралық нарықтарда ұзақ мерзімдік айқын айырмашылықтар байқалды (мысалы, 1990 жылдан кейінгі Жапония, дотком көпіршесінен кейінгі АҚШ).

Деректерді таңдау және халықаралық нарықтар

ФРМ-нің тепе-теңдік моделі тек АҚШ-та және нақты белгілі бір кезеңдерде, атап айтқанда 1921-1928 және 1987-2000 жылдары ғана байқалды; осы уақыт аралығының сыртында немесе басқа халықаралық нарықтарда акциялар мен мемлекеттік облигациялардың кірістілігі ФРМ моделінде сипатталған қатынасты көрсетпейді. 2017 жылы Deutsche Bank-тің DWS Global Research Institute-тің жетекшісі және Financial Times Lex бағанының бұрынғы редакторы Стюарт Кирк DWS-тің ұзақ мерзімді деректерді талдау туралы былай деп жазды: "Басқаша айтқанда, облигациялардың кірістілігі мен дивидендтердің кірістілігі арасында ешқандай тарихи байланыс жоқ. Осыдан келіп, пайыздық ставкалардың акция бағасына да қатысы жоқ, себебі біріншісі облигация кірістілігін анықтайды, ал дивиденд кірістілігі табыс кірістілігімен (соңғысы – баға/табыс көрсеткішінің кері шамасы) байланысты. Қысқа мерзімде корреляция табу мүмкін, бірақ олар статистикалық мағынаға ие емес".

Болжам жасау қабілетінің болмауы

ФРС моделінің сипаттамалық жарамдылығымен акцияларды бағалау теориясы болып табылатынын тексеру үшін, ол артық бағаланған және төмен бағаланған активтерді анықтауға қабілетті болуы керек. Талдау ФРС моделінің ұзақ мерзімді қор табысын болжауға қабілетсіз екенін көрсетеді, тіпті нарықтың P/E көрсеткішін ғана пайдаланатын қарапайым құндылық инвестициялау әдістері ФРС моделінен әлдеқайда тиімді. Мен [ФРС моделі] туралы 1997 жылдың шілдесінде Федералдық резервтің ақша-кредит саясаты жөніндегі есебінде кездестірдім. Ол 1987 жылдан 1997 жылға дейін табыс пен 10 жылдық қазыналық облигациялардың табысы арасындағы тығыз байланысты көрсетті. Бұл модельдің пайдалы инвестициялық құрал ретінде жұмыс ілеуін тоқтатқан шақ еді. Ол 1990-шы жылдардың соңында S&P 500 индексінің артық бағаланғанын көрсетті. Бірақ модель бойынша, содан бері ол үнемі төмен бағаланған, және 2007 немесе 2008 жылдары сату сигналын берген жоқ. Эдвард Ярдени (2014 жылғы сәуір). 2020 жылдың маусым айында қаржы жазушысы Марк Хулберт 1871 жылдан 2020 жылға дейін ФРС моделінің қор нарығының инфляцияға түзетілген нақты табысын келесі 1, 5 және 10 жылдық кезеңдерде болжау қабілетін статистикалық түрде сынап көрді, және ФРС моделіне сәйкес ұзақ мерзімді қазыналық облигациялардың табысын қосу, табыс көрсеткішін (E/P) ғана пайдаланудың болжамдық күшін айтарлықтай азайтты.

Өте төмен пайыздық мөлшерлемелерге бөлу

Дәлелденгендей, форвардты табыс көрсеткіші мен ұзақ мерзімді мемлекеттік облигациялардың табысы арасындағы байланыс өте төмен пайыздық ставкалар кезеңінде, әсіресе өте төмен нақты пайыздық ставкалар кезінде, табиғи факторлар немесе сандық жеңілдету сияқты орталық банктердің қасақана шараларынан айтарлықтай бұзылуы мүмкін. Сол сияқты, 2002 жылы дотком көпіршігі жарылғанда, ФРС 2002 жылдан кейін ұзақ мерзімді ставкаларды төмендеткеніне қарамастан, S&P500-дің табыс көрсеткіші келесі он жылда 4 пайыздан 9 пайызға дейін үнемі өсті, ал ұзақ мерзімді қазыналық облигациялардың табысы 6 пайыздан 2 пайызға дейін төмендеді.

ФРС-тің бағасының әсері

Академиктерді көптен бері қызықтыратын мәселе – нарықтардың тек АҚШ-тағы ФРС моделіне ғана және белгілі бір кезеңдерде ғана (мысалы, 1987 жылдан 2000 жылға дейін, бірақ 2001 жылдан 2013 жылға дейін емес) сай келетін сияқты көрінуі. АҚШ-тан тыс жерде осы қарым-қатынастың бар екенін көрсететін дәлелдер одан да нашар. 1990 жылдары Уолл-стрит инвестициялық банктерінің Ұзақ мерзімді капиталды басқару (LTCM) компаниясын қаржыландыру үшін «Гринспен құтылғысы»н пайдалануы – айқын мысал, сондай-ақ LTCM құлағаннан кейін осы «Гринспен құтылғысын» Уолл-стрит банктерін құтқару үшін тағы қолдануы.