Кіріспе

Португалиялық еврей философы, дәрігер және діни қорғаушы Балтазар (Исаак) Оробио де Кастро (1617 ж. Браганса, Португалия – 7 қараша, 1687 ж. Амстердам) – португалиялық еврей философы, дәрігер және діни қорғаушы.

Өмір

Бала кезінде ата-анасы оны Севильяға алып келді, олар марандар еді. Ол Алькала-де-Энаресте философияны оқыды және Саламанка университетінде метафизикадан сабақ берді. Кейін ол медицинаны зерттеуге берілді, Севильяда танымал дәрігер болды, Медина-Сели герцогының және патшаға жақын туысқан отбасының жеке дәрігері болды. Отбасын құрып, балалары болғаннан кейін, Де Кастро ұрлық жасағандық үшін жазалаған қызметшісінің шағымымен инквизицияға яһуди дінін ұстанушы деп айыпталды және қараңғы, тар камераға тасталды, онда үш жыл бойы қорқынышты азаптарға ұшырады. Ол айыпталуды қатысты жоққа шығарғандықтан, ақыры босатылды, бірақ Испаниядан кетуге және екі жыл бойы өкініш киімін, яғни санбенито киюге міндеттелді. Содан кейін ол Тулузаға кетіп, онда университеттің медицина профессоры болды, сонымен қатар Людовик XIV-тен кеңесші атағын алды. Бірақ екіжүзділік пен жасандылықтан шаршаған ол 1666 жылы Амстердамға барды, онда яһуди дінін ашық мойындап, "Исаак" есімін қабылдады. Сол қалада Де Кастро медицинамен айналысып, көп ұзамай белгілі болды, португал қауымының және бірнеше поэзия академияларының директориясына мүше болып сайланды. Ол Амстердамда қайтыс болды. Оның әйелі Эстер 1712 жылдың 5 шілдесінде қайтыс болды.

Де Кастролар отбасы

Бұл отбасының түрлі тармақтарының бәрі испан және португалдық тектен шыққан. Кейбіреулері "Де Кастро" деген қарапайым атын сақтап келеді, ал басқалары Де Кастро Осорио; Де Кастро Сарменто; Де Кастро Кастелло Осорио; Перейра де Кастро; Де Кастро Виейра де Пинто; Родригес де Кастро; Оробио де Кастро; Де Кастро де Паз; Хенрикес де Кастро сияқты атаулармен белгілі.