Кіріспе
Орыс тілінің диалект тобы — орыс тілінің негізгі диалектік топтарының бірі.
Southern Russian is one of the main groups of Russian dialects.
Аумағы
Алғашқы формацияның аумағы (яғни Иван IV-нің шығысқа жасаған жаулауларынан бұрын 16 ғасырдағы "Ескі" Ресейден құралған) толығымен 11 қазіргі облыстан тұрады: Белгород, Брянск, Калуга, Курск, Липецк, Орел, Рязань, Смоленск, Тамбов, Тула, Воронеж; сондай-ақ 3 облыстың оңтүстік бөліктерінен: Мәскеу, Псков және Тверь. Екінші формацияның аумағы (яғни 16 ғасырдан кейін орыстар қоныстанған жерлер) төменгі Дон және Еділдің көп бөлігін, Солтүстік Кавказды, Оңтүстік Уралды, Сібірді және Қиыр Шығысты қамтиды.
The territory of the second formation (i. e. where Russians settled after the 16th century) consists of most of the land of lower Don and Volga, the Northern Caucasus, as well as Southern Ural, Siberia, and Far East.
Фоналогия
Күшті аканьеге (akanye) байланысты, көбінесе, емес, емес, дауыстылардың әлсіз буынға түскенде түрлі деңгейде қысқаруы байқалады. Палаталдануға ұшыраған дауыстылар және басым буын алдында тұрғандар (Мәскеу диалектіндегідей) қысқартылмайды, олар осындай жағдайларда толық айтылады (мысалы, «несли» сөзі емес, солай айтылады) – бұл яканье/яканье деп аталады. Стандартты және Солтүстік жұмсақ дауыстылардың орнына фрикативтер көбінесе жартылай дауысты болып келеді. Стандартты және Солтүстік дауыстылардың орнында және соңғы буында жартылай дауыстылар пайда болады. «Во́кна», «ву́лица» сөздерінің алдына протез дауыстысы қойылады, ал стандартты орыс тілінде «окна», «улица» (терезелер, көше) деп айтылады. «Етот», «ентот» сөздерінің алдына да протез дауыстысы қойылады, стандартты орыс тілінде «этот» (бұл) деп айтылады. Псков (оңтүстік) және Рязань топтарында тек бір ғана дауыссыз аффрикат кездеседі. Стандартты орыс тіліндегі және бір дауыссызға біріктіріледі.
Басқа тілдермен байланысы
Осы ерекшеліктердің кейбіреулері, мысалы, аканье/яканье, дыбысталуы жұмсақталған немесе әлсіреген, жартындауыс және етістіктердің 3-ші жақ формаларындағы жұмсақталған соңғы дыбыстар, қазіргі белорус тілінде де, украин тілінің кейбір диалектілерінде (Шығыс Полесье) де кездеседі, бұл тілдік континуумды көрсетеді.