Кіріспе

Британдық хирург және орыс тегіндегі жазушы Джордж Сава (15 қазан 1903 жылы туған, Джордж Алексис Банкофф – 15 наурыз 1996 жылы қайтыс болған) – орыс тегіндегі британдық хирург және көп жазған автор.

Өмір

"Орыс жер аударылған" деп сипатталған ол 1903 жылы 15 қазанда Джордж Алексис Банкофф болып дүниеге келді. Графиня София Сергеевна Игнатьева мен граф Алексей Павлович Игнатьевтің немересі, Сибірдің бұрынғы губернаторы, 1906 жылы патшаны құлату үшін жасалған деп саналған қастандыққа қатысқандығы үшін өлтірілген, Саваның өмірі хирургия мен әдеби амбицияларын іске асыруға арналды. Ол Джордж Сава, Джордж Бородин, Джордж Брэддон, Питер Конвей, Алек Редвуд және тағы басқа псевдонимдермен шамамен 120 кітап жазды, сондай-ақ өз атымен хирургиялық техникалар туралы көптеген ғылыми еңбектер жазды. Оның әкесі болгар, ол Болгария Осман империясының құрамында болған кезде Ресейге көшіп келген. Ол 17 жасында Ақ гвардия әскерінің теңіз флотында лейтенант болған. Дәрігерлік білімі болмаса да, ол жолдасының өмірін сақтап қалған шұғыл операция жасауға мәжбүр болды, бұл оны медицина саласында мансап жасауға және хирург болуға ынталандырды. Ол 1996 жылы 15 наурызда қайтыс болды, одан бес баласы қалды.

Шығармалары

Ол көптеген медициналық автобиографиялық, саяси, тарихи және көркем әдебиет кітаптарының авторы болды. Оның "Бір орыстың хикаясы" атты кітабы әкесі Иванның өмірбаяны болғанымен, өзінің өмірінен де әңгімелейді. Ол 1941 жылы Лондонның Faber and Faber баспасында жарық көрген "Ұмытылған халықтардың аңғары" романының авторы. "Кездесу бойынша келгендер" романы да көп ұзамай жарық көрді және шамалы автобиографиялық сипатта. 1942 жылдың қарашасында Лондондағы Faber and Faber баспасы генерал Дража Михайлович басқарған Сербиядағы четниктер қарсыласы қозғалысы туралы "Четниктер" атты еңбегін жариялады. Сава кітабының алғы сөзінде былай деді:
"Достарымның аттарын өзгертіп қойдым. Күндерді және жерлердің аттарын өзгерттім. Бұл – ойдан шығарылған, ал қалғаны – шындық. Партизандық соғыстың кейінгі оқиғаларын мен хаттар мен есептерден қайта құрастырдым. Бірақ менде айтатын оқиға бар, оны айтуды кешіктірмеймін." (Алғы сөз, 8-бет, The Chetniks, 1942)
Ол сондай-ақ "Емдеуші пышақ: Хирургтың тағдыры" (1938) кітабының авторы. Бұл кітап оның өмірі мен медицина саласындағы ең жоғары деңгейге көтерілу жолындағы күресін баяндайды. "Хирург еске алады" (1953) еңбегінде Сава ең есте қаларлық операцияларын еске алды. Кітаптың мұқабасында былай жазылған:
"Хирург ең жақсы қандай жағдайларды есіне сақтайды? Джордж Саваның осы кітабы осы сұраққа жауап береді. Мұнда баяндалған және жазылған жағдайлар ағзалар, мүшелер және адамдар тұрғысынан қарағанда, кез келген оқырманның тілегіне сай келеді. Сонымен қатар, оның кіріспесі мен қорытындысы және түсіндірмелері көрсеткендей, олардың әрқайсысы хирург-авторды ерекше дилеммамен таныстыратын ортақ нәрсеге ие. Бұл үшін маңыздысы – адам факторы емес, тіпті ол оның санасына ауыр салмақ түбірсе де. Бұл жағдайлардың ешқайсысы оқулықтарда немесе кәсіби практиканың қағидаларында нақты шешімін таба алмады."