Римді готтардың шабуылы мен тонауы

Кіріспе

Римді қоршау және тонау

24 тамыз 410 жылы Римді тонауды олардың патшасы Аларик бастаған вестготтар жүзеге асырды. Ол кезде Рим енді Батыс Рим империясының әкімшілік астанасы болмаған, оның орнын алғаш 286 жылы Mediolanum (қазіргі Милан), кейін 402 жылы Равенна басып алған. Дегенмен, Рим қаласы "мәңгілік қала" ретінде ерекше мәртебесін және империяның рухани орталығы болып сақталды. Бұл Римнің шамамен 800 жыл ішінде алғаш рет шетел жауының қолына түскені еді, ал тонау империяның достары мен жаулары үшін үлкен дүрбелең тудырды. 410 жылғы тонау Батыс Рим империясының құлауындағы маңызды кезең ретінде қарастырылады. Бейт-Лехемде тұрған Киелі Иероним: "Бүкіл әлемді бағындырған қала өзі бағындырылды" деп жазды.

Өмірбаян

Герман тайпалары Рим империясымен төрт ғасыр бойы байланыста болғаннан кейін ауқымды технологиялық, әлеуметтік және экономикалық өзгерістерге ұшырады. Бірінші ғасырдан төртінші ғасырға дейін олардың халқы, экономикалық өндірісі және тайпалық конфедерациялары өсті, соғыс жүргізу қабілеті Римге қарсы тұру деңгейіне жетті. 238 жылдан бері герман тайпаларының бірі – готтар, Рим империясына үнемі шабуыл жасап келді. Бірақ IV ғасырдың соңында ғұндар герман тайпаларының жерлерін жаулап ала бастады, көптеген тайпаларды үлкен құлшыныспен Рим империясына итеруге мәжбүр етті. 376 жылы ғұндар Фритигерн мен Алавив басқарған көптеген тервинг готтарын Шығыс Рим империясында пана табуға мәжбүр етті. Көп ұзамай аштық, жоғары салықтар, рим халқының жеккөрушілігі және үкіметтік жемқорлық готтарды империяға қарсы қайтарды. Готтар көтеріліс шығарып, Балқанның шығыс бөлігін тонап, қарақшылық жасады. Шығыс Рим императоры Валенс басқарған рим армиясы оларды басу үшін жорыққа шықты. 378 жылы Адрианополь шайқасында Фритигерн император Валенсті жеңіске ұшыратып, ол шайқаста қаза тапты. Фритигерн шамамен 382 жылы қайтыс болды. Шамамен 391 жылы гот басшысы Аларик визиготтар тобы тарапынан патша деп жарияланды, бірақ бұл оқиғаның нақты уақыты (Жорданс Аларик 400 жылы патша болды дейді, ал Питер Хизер 395 жылды айтады) және осы лауазымның мәні күмәнді. Одан кейін ол готтардың белгіленген жерлерінен тыс Шығыс Рим аумағына шабуыл жасады. 392 жылы Аларик Теодосий мен оның генералы Флавий Стилихоннан жеңілді, олар Аларикті Римнің қарауына қайтаруға мәжбүр етті. 394 жылы Аларик Теодосий армиясының құрамында Батыс Рим империясына басып кіру үшін визигот әскерін басқарды. Фригид шайқасында қатысқан визиготтардың шамамен жартысы батыс рим армиясымен шайқаста қаза тапты, оны көтерілісшілер Эвгений мен оның генералы Арбогаст басқарды. Теодосий шайқаста жеңіске жетті, Аларикқа батырлығы үшін құрметті атақ берілді, бірақ готтар мен римдіктер арасындағы шиеленіс күшейді, себебі рим генералдары готтарды күрестің негізгі күші етіп, әлсіретуге тырысқандай болды. Аларик сондай-ақ императорлық басқарудағы жоғары лауазымға тағайындалмағанына ашуланды.

The Germanic tribes had undergone massive technological, social, and economic changes after four centuries of contact with the Roman Empire. From the first to fourth centuries, their populations, economic production, and tribal confederations grew, and their ability to conduct warfare increased to the point of challenging Rome. The Goths, one of the Germanic tribes, had invaded the Roman Empire on and off since 238. But in the late 4th century, the Huns began to invade the lands of the Germanic tribes, and pushed many of them into the Roman Empire with greater fervor. In 376, the Huns forced many Therving Goths led by Fritigern and Alavivus to seek refuge in the Eastern Roman Empire. Soon after, starvation, high taxes, hatred from the Roman population, and governmental corruption turned the Goths against the empire. The Goths rebelled and began looting and pillaging throughout the eastern Balkans. A Roman army, led by the Eastern Roman emperor Valens, marched to put them down. At the Battle of Adrianople in 378, Fritigern decisively defeated emperor Valens, who was killed in battle. Fritigern died around 382. Possibly in 391, a Gothic chieftain named Alaric was declared king by a group of Visigoths, though the exact time this happened (Jordanes says Alaric was made king in 400 and Peter Heather says 395) and nature of this position are debated. He then led an invasion into Eastern Roman territory outside of the Goths' designated lands. Alaric was defeated by Theodosius and his general Flavius Stilicho in 392, who forced Alaric back into Roman vassalage. In 394, Alaric led a force of Visigoths as part of Theodosius' army to invade the Western Roman Empire. At the Battle of the Frigidus, around half the Visigoths present died fighting the Western Roman army led by the usurper Eugenius and his general Arbogast. Theodosius won the battle, and although Alaric was given the title comes for his bravery, tensions between the Goths and Romans grew as it seemed the Roman generals had sought to weaken the Goths by making them bear the brunt of the fighting. Alaric was also enraged he had not been granted a higher office in the imperial administration.

Визиготтардың Римге шабуыл жасауы

395 жылы 10 қаңтарда Феодосий қайтыс болған кезде вестготтар Риммен 382 жылы жасалған шартты күшін жоғалтқан деп есептеді. Аларик жедел түрде әскерін Моэзиядағы өз жерлеріне қайтарды, Дунай провинцияларындағы федерациялық готтардың көп бөлігін басшылығына біріктірді және дереу көтеріліс жасап, Фракияға шапқындап, Шығыс Рим астанасы Константинопольге жақындады. Сол уақытта гунндар Кіші Азияға басып кірді. Руфинус Аларикпен келіссөздер жүргізіп, оны Константинопольден кетуге көндірді (мүмкін, оған Фессалияда жер беруге уәде берген шығар). Қай жағдайда болса да, Аларик Константинопольден Грекияға аттанды, Македония епархиясын тонады. Магистр утриск милиция Стилихон Италиядан шығысқа, Батыс және Шығыс Римнің біріккен әскерлерінің басында келді. Аларик Тесалиядағы Лариса жазығында шарабандар шеңберінің артына бекінді, онда Стилихон оны бірнеше ай бойы қоршады, бірақ шайқасқа түсуге құштар емес еді. Ақырында Аркадий, Стилихонға қарсы болғандардың ықпалымен, оған Фессалияны тастап кетуге бұйрық берді. Стилихон императорының бұйрығына бағынып, шығыс әскерін Константинопольге жіберіп, батыс әскерін Италияға қайтарды. Стилихон Константинопольге жіберген шығыс әскерін Гайнас есімді гот басқарды. Руфинус 395 жылы қарашада әскерлермен кездескенде, оны өлтірді. Бұл Стилихонның немесе Руфиннің орнын басып алған Эутропийдің бұйрығымен жасалғаны белгісіз. Стилихонның кері қайтуы Аларикке Грекияның көп бөлігін, соның ішінде Пирей, Коринф, Аргос және Спартаны тонауға мүмкіндік берді. Афиналықтар сақтап қалу үшін құн төледі. Бірнеше шайқастан кейін Стилихон Аларикті Пхоледе тұтқындап, қоршауға алды. Содан кейін Стилихон Италияға қайта қашып, Аларик Эпирге аттанды. Стилихон Аларикті неге қайтадан өлтірмегені туралы пікірлер көп. Оның негізінен варвар әскері сенімсіз болған немесе Аркадий мен Шығыс үкіметінің басқа бұйрығы оны кері шегінуге мәжбүрлеген деген болжамдар бар. Қай жағдайда болса да, сол жылы Шығыс Римде Стилихон халық жауы деп жарияланды. 400 жылы 12 шілдеде Константинопольде болған көтерілісте 700 мен 7000 гот сарбазы мен олардың отбасылары қаза тапты. Бір кезде әскери шеберлікке ие болған Гайнас бүлік шығарды, оны Ульдиннің қол астындағы гунндар өлтірді және оның басын Константинопольге сыйлық ретінде жіберді. Осы оқиғалар, әсіресе Римнің қорқынышты гунндарды пайдалануы және Римнің ресми қызметінен ажырауы, Аларик өзінің Шығыстағы орны қауіпті деп санады. 402 жылы 6 сәуірде Пасха күні Стилихон күтпеген шабуыл жасады, ол Полленция шайқасына айналды. Шайқас тең аяқталып, Аларик шегінді. Ұзақ келіссөздер мен маневрлерден кейін екі күш Верона шайқасында қайтадан соқтығысты, онда Аларик жеңілді және таулы бекіністе қоршауға алынды, ауыр шығынға ұшырады. Осы кезде Аларик әскеріндегі готтар, соның ішінде римдіктерге қосылған Сарус та, дезертирлік жасады. Содан кейін Аларик әскерімен Далмация мен Паннонияның шекарасына қарай шегінді. Медиоланды жақында басып алғаннан кейін қорқып қалған Гонорий Батыс Рим астанасын Равеннаға көшірді, ол табиғи батпақтарымен қорғанысқа көбірек ие болды және теңізге шығу мүмкіндігімен көбірек болды. Астананы Равеннаға көшіру Батыс сарайын Альпі тауларынан тыс оқиғалардан Италияны қорғауға деген қызығушылыққа байланысты ажыратып, Батыс империясын жалпы әлсірете білуі мүмкін. Уақыт өте келе, Аларик Стилихонның одақтасы болып, Батыс империясы үшін Ильрикум преториандық префектурасын алуға келісті. Осы мақсатта Стилихон 405 жылы Аларикті Ильрикумның әскери шебері деп атады. Алайда, сол жылы готтар Италияға басып кірген соң, мұндай жоспарлар тоқтатылды. Стилихон мен римдіктер, алландар, Сарус басқарған готтар және Ульдин басқарған гунндармен бірге 406 жылдың тамызында Радагайсты жеңуге қол жеткізді, бірақ тек солтүстік Италияны қиратқаннан кейін ғана. Радагайдың 12000 готы Рим әскеріне қызмет етуге мәжбүр болды, ал қалғандары құлға айналды. Римнің жеңіске жеткен әскерлері көптеген адамдарды құлдыққа сатты, сондықтан құлдың бағасы уақытша құлдырап кетті. Тек 407 жылы Стилихон Иллирияға қайта оралып, Алариктің жорығын қолдауға арналған флотты жинады. Бірақ Рейн лималары Галлияға ағып келген вандалдар, швебтер мен аландар тобына құлап түседі. Римдіктер сонда шабуыл жасады, сонда Константин III-нің қол астында бүлік шығарды. Содан кейін Аларик 408 жылдың көктемінде Норикум мен Жоғарғы Паннонияның бөліктерін басып алып, өзіне бағындырды. Ол 288 000 солид (төрт мың фунт алтын) талап етті және Италияға шапқындаумен қорқытты. Стилихонның Рим Сенатын осы құн төлеуге көндіруі өте қиын болды, бұл Аларикпен жаңа одақтастық сатып алуға арналған, ол Галлияға барып, Константин III-ге қарсы күресуге тиіс болды. Аларикке төлеу туралы пікірталас Стилихонның Гонориймен қарым-қатынасын нашарлатты. Төлем алынар алдында, 408 жылдың 1 мамырында Шығыс Рим императоры Аркадий аурудан қайтыс болды. Оның орнына жас ұлы Феодосий II отырды. Гонорий жүрегіндегі туысының мұрагерлігін қамтамасыз ету үшін Шығысқа баруды қалады, бірақ Стилихон оны қалдырып, өзінің орнына баруға көндірді. Стилихонның варвар әскері бүлікшілерге шабуыл жасауға ұсыныс білдірді, бірақ Стилихон оған рұқсат бермеді. Оның орнына Стилихон императормен кездесу үшін Равеннаға барды, дағдарысты шешуге тырысты. Гонорий, енді Стилихонның опасыздығы туралы қауесеттерге сене бастады, оны тұтқындауға бұйрық берді. Стилихон Равеннадағы шіркеуде пана тапты, бірақ оны қауіпсіздік уәделерімен алдап шығарды. Сыртқа шыққаннан кейін, ол тұтқындалды және Гонорийдің бұйрығымен дереу атқылануы керек екенін естіді. Стилихон өзінің ізбасарларына қарсылық көрсетуге рұқсат бермеді және 22 тамыз 408 жылы атқыланды. Стилихонның өлімі Аларик пен оның вестготтарына төлем жасауды тоқтатты, олар одан ештеңе алмады. Олимпиус магистр официорум тағайындалды және Стилихонның орнына тақ мүддесін қорғайтын күшке айналды. Оның жаңа үкіметі германиялықтарға қарсы болды және Стилихонның бұрынғы қолдаушыларын тазалауға құмар болды. Римдік әскерлер бейтарап варвар федерациялық әскерлері мен олардың отбасыларын Рим қалаларында салдарынан өлтіре бастады. Мыңдаған адам Италиядан қашып, Аларикпен Норикумда пана тапты. Зосимус қашқандардың саны 30 000 екенін хабарлайды, бірақ Питер Хизер мен Томас Бернс бұл сан мүмкін емес деп санайды.

When Theodosius died on 10 January 395, the Visigoths considered their 382 treaty with Rome to have ended. Alaric quickly led his warriors back to their lands in Moesia, gathered most of the federated Goths in the Danubian provinces under his leadership, and instantly rebelled, invading Thrace and approaching the Eastern Roman capital of Constantinople. The Huns, at the same moment, invaded Asia Minor. Rufinus negotiated with Alaric to get him to withdraw from Constantinople (perhaps by promising him lands in Thessaly). Whatever the case, Alaric marched away from Constantinople to Greece, looting the diocese of Macedonia. Magister utriusque militiae Stilicho marched east at the head of a combined Western and Eastern Roman army out of Italy. Alaric fortified himself behind a circle of wagons on the plain of Larissa, in Thessaly, where Stilicho besieged him for several months, unwilling to seek battle. Eventually, Arcadius, under the apparent influence of those hostile to Stilicho, commanded him to leave Thessaly. Stilicho obeyed the orders of his emperor by sending his Eastern troops to Constantinople and leading his Western ones back to Italy. The Eastern troops Stilicho had sent to Constantinople were led by a Goth named Gainas. When Rufinus met the soldiers, he was hacked to death in November 395. Whether that was done on the orders of Stilicho, or perhaps on those of Rufinus' replacement Eutropius, is unknown. The withdrawal of Stilicho freed Alaric to pillage much of Greece, including Piraeus, Corinth, Argos, and Sparta. Athens was able to pay a ransom to avoid being sacked. After some fighting, Stilicho trapped and besieged Alaric at Pholoe. Then, once again, Stilicho retreated to Italy, and Alaric marched into Epirus. Why Stilicho once again failed to dispatch Alaric is a matter of contention. It has been suggested that Stilicho's mostly barbarian army had been unreliable or that another order from Arcadius and the Eastern government forced his withdrawal. Whatever the case, Stilicho was declared a public enemy in the Eastern Empire the same year. Between 700 and 7,000 Gothic soldiers and their families were slaughtered in a riot at Constantinople on 12 July 400. Gainas, who at one point had been made magister militum, rebelled, but he was killed by the Huns under Uldin, who sent his head back to Constantinople as a gift. With these events, particularly Rome's use of the feared Huns, and cut off from Roman officialdom, Alaric felt his position in the East was precarious. On Easter Sunday, 6 April 402, Stilicho launched a surprise attack which became the Battle of Pollentia. The battle ended in a draw, and Alaric fell back. After brief negotiations and maneuvers, the two forces clashed again at the Battle of Verona, where Alaric was defeated and besieged in a mountain fortress, taking heavy casualties. At this point, a number of Goths in Alaric's army started deserting him, including Sarus, who went over to the Romans. Alaric and his army then withdrew to the borderlands next to Dalmatia and Pannonia. Honorius, fearful after the near capture of Mediolanum, moved the Western Roman capital to Ravenna, which was more defensible with its natural swamps and more escapable with its access to the sea. Moving the capital to Ravenna may have disconnected the Western court from events beyond the Alps towards a preoccupation with the defense of Italy, weakening the Western Empire as a whole. In time, Alaric became an ally of Stilicho, agreeing to help claim the praetorian prefecture of Illyricum for the Western Empire. To that end, Stilicho named Alaric magister militum of Illyricum in 405. However, the Goth Radagaisus invaded Italy that same year, putting any such plans on hold. Stilicho and the Romans, reinforced by Alans, Goths under Sarus, and Huns under Uldin, managed to defeat Radagaisus in August 406, but only after the devastation of northern Italy. 12,000 of Radagaisus' Goths were pressed into Roman military service, and others were enslaved. So many were sold into slavery by the victorious Roman forces that slave prices temporarily collapsed. Only in 407 did Stilicho turn his attention back to Illyricum, gathering a fleet to support Alaric's proposed invasion. But then the Rhine limes collapsed under the weight of hordes of Vandals, Suebi, and Alans who flooded into Gaul. The Roman population attacked there thus rose in rebellion under the usurper Constantine III. Alaric then invaded and took control of parts of Noricum and upper Pannonia in the spring of 408. He demanded 288,000 solidi (four thousand pounds of gold), and threatened to invade Italy if he did not get it. Only with the greatest difficulty was Stilicho able to get the Roman Senate to agree to pay the ransom, which was to buy the Romans a new alliance with Alaric who was to go to Gaul and fight the usurper Constantine III. The debate on whether to pay Alaric weakened Stilicho's relationship with Honorius. Before payment could be received, however, the Eastern Roman Emperor Arcadius died of illness on 1 May 408. He was succeeded by his young son, Theodosius II. Honorius wanted to go East to secure his nephew's succession, but Stilicho convinced him to stay and allow Stilicho himself to go instead. Stilicho's barbarian troops offered to attack the mutineers, but Stilicho forbade it. Stilicho instead went to Ravenna to meet with the Emperor to resolve the crisis. Honorius, now believing the rumors of Stilicho's treason, ordered his arrest. Stilicho sought sanctuary in a church in Ravenna, but he was lured out with promises of safety. Stepping outside, he was arrested and told he was to be immediately executed on Honorius' orders. Stilicho refused to allow his followers to resist, and he was executed on 22 August 408. Stilicho's execution stopped the payment to Alaric and his Visigoths, who had received none of it. Olympius was appointed magister officiorum and replaced Stilicho as the power behind the throne. His new government was strongly anti Germanic and obsessed with purging any and all of Stilicho's former supporters. Roman soldiers began to indiscriminately slaughter allied barbarian foederati soldiers and their families in Roman cities. Thousands of them fled Italy and sought refuge with Alaric in Noricum. Zosimus reports the number of refugees as 30,000, but Peter Heather and Thomas Burns believe that number is impossibly high.

Римнің бірінші қоршауы

Аларик Хонориймен келісімге келуге тырысып, одан кепілдер, алтын және Паннонияға көшуге рұқсат сұрады, бірақ Хонорий бас тартты. Аларик және оның вестготтары оңтүстікке қарай жылжығанда Ариминум және басқа қалаларды тонады. Зосимнің айтуынша, Алариктің жорығы қарсылықсыз және тыныш болды, олар мейрамға бара жатқандай сезімде болды. 408 жылдың соңында Аларик бастаған готтар қаланы қоршауға алды. Қауіп-қатер көшелерді жайлап алды, әлі де діни тұрғыдан араласқан қалада вестготтарды күштен ығыстыру үшін пұтқа табынушылықты қайта жаңғыртуға тырысты. Тіпті Папа Иннокентий I оған жеке орындалған жағдайда келісті. Бірақ пұтқа табынушы дін қызметкерлері құрбандықтарды тек Рим форумында ғана жасауға болатынын айтты, сондықтан бұл идеядан бас тартты. Серена, тыйым салынған Стилихонның әйелі және император Гонорийдің туысы, қалада болды және римдік тұрғындар, аз дәлелдерге сүйеніп, Алариктің басып кіруін ынталандырып отыр деп сенді. Император Гонорийдің қарындасы Галла Плацидия да қалада тұтқындалды және Серенаны өлтіруге Рим сенатына келісім берді. Содан кейін Серенаны өлімге ұшыратты. Император үкіметінен көмек күту үміті қоршау жалғасқанда жоғалып кетті және Аларик Тибр өзенін бақылауға алды, бұл Римге жабдықтауды тоқтатты. Астық мөлшері бұрынғы мөлшерінің жартысына, содан кейін үштен бір бөлігіне дейін қысқартылды. Аштық пен аурулар қалаға тез тарады, көшеде шіріп жатқан денелер көмілген жоқ. Елшілер қоршауды қандай шарттармен көтеру керектігін сұрады, ал Аларик қаладағы барлық алтын мен күмісті, үй жиһаздарын және варвар құлдарын талап етті. Бір елші Рим азаматтарына не қалдырылмақшы екенін сұрады. Аларик: "Олардың өмірі" деп жауап берді. Варвар құлдары да Аларикке қашып, оның қатарын шамамен 40 мыңға дейін көбейтті. Варвар құлдарының көбі Радагайстың бұрынғы ізбасарлары болған болар. Зосимнің айтуынша, осындай мүсіндердің бірі - Виртус мүсіні, оны варварларға төлем жасау үшін еріткенде, "римдік ерлік пен батылдықтың қалғандары толығымен жойылғандай" болды. Гонорий төлем төлеуге келісті, содан кейін вестготтар қоршауды алып тастады және 408 жылдың желтоқсанында Этрурияға қайтты. Сенат императорды готтармен келісімге келуге шақыру үшін Равеннадағы император сотына елші жіберді және римдік аристократ балаларын кепілге алу үшін готтарға сақтандыру ретінде берді. Аларик Рим империясымен одақ құруды жалғастыра бастады. Олимпияның ықпалымен Гонорий бұл ұсыныстан бас тартып, Далматиядан алты мың сарбазды құрайтын бес легионды шақырды. Олар Римге барып, қаланы қоршауға алулары керек еді. Бірақ олардың қолбасшысы Валент өз адамдарын Этрурияға бастап алып барды, готтардың айналысынан өтуді қорқақ деп есептеді. Ол және оның адамдары Алариктің барлық күштерімен ұсталып, шабуылға түсті, олардың барлығы дерлік өлтірілді немесе тұтқындалды. Тек 100 адам ғана құтылып, Римге жетеді. Сенаторлардың екінші елшілігі, бұл жолы Папа Иннокентий I-ді қоса, гот күзетшілерімен бірге Гонорийге визиготтардың талаптарын қабылдауға өтініш жасады. Император үкіметінен Алариктің қайын інісі Атаулфтың готтармен бірге Юлиан Альпісінен өтіп, Италияға Аларикке қосылу ниетімен келгені туралы хабар да келіп түсті. Ол солтүстік Италиядағы барлық римдік әскерлерді жинады. Ол император гвардиясының 300 гунн әскерін Олимпийдің қол астына, мүмкін басқа да күштерге орналастырды және оған Атаулфты ұстап алуға бұйрық берді. Олар Пиза маңында қақтығысты, ал оның күші 1100 готты өлтіргеніне және өз адамдарының тек 17-сін жоғалтқанына қарамастан, Олимпия Равеннаға кері шегінуге мәжбүр болды. Зосимнің айтуынша, бұл шайқасқа Олимпийдің қолбасшылығындағы ғұндар ғана қатысқан. Италияның преториан префекті Жовиус Олимпийдің орнын басып, патшалық құдіретті иеленді және патрициан атағын алды. Жовиус Равеннадағы сарбаздардың бүлінуін ұйымдастырды, олар magister utriusque militiae Turpilio және magister equitum Vigilantius-ті өлтіруді талап етті; ол екеуін де өлтірді. Жовиус Алариктің досы және Стилихонның жақтасы болды, сондықтан жаңа үкімет келіссөздерге дайын болды. Ашулы Аларик келіссөздерді тоқтатты, ал Жовиус императормен қарым-қатынасын нығайту үшін Равеннаға оралды. Гонорий енді соғысқа белсенді дайындық жасады, Жовиус императордың басымен Аларикпен ешқашан бейбітшілікке келмеймін деп ант берді. Аларик көп ұзамай ойын өзгертті, Гонорий готтармен күресу үшін 10 000 гунды жинауға тырысып жатқанын естігенде. Ол Рим епископтарын жинап, оларды жаңа талаптарымен Гонорийге жіберді. Ол енді римдік лауазымдарды немесе алтынмен төленетін салықты талап етпеді. Ол енді тек Норикумдағы жерлерді және император қажет деп санаған астықты сұрады. Аларик Портус қаласын басып алып, 409 жылдың соңында Римді қайтадан қоршауға алды. Аштық пен аурулардың қайта оралуына тап болған Сенат Аларикпен кездесті. Ол олардан Гонорийге қарсылас ретінде өздерінен біреуін император етіп тағайындауларын талап етті және осы мақсатта егде жастағы Приск Атталды сайлауға ынталандырды, ол өзінің дінін қабылдаған адам. Аларик содан кейін magister utriusque militiae болып тағайындалды, ал оның қайын інісі Атаулф жаңа үкіметте comes domesticorum equitum лауазымын алды, және қоршау алынды. Аттал және Аларик содан кейін Равеннаға жорық жасады, солтүстік Италиядағы кейбір қалаларды Атталға бағынуға мәжбүр етті. Олардың келгені Гонорийдің Африкада болған оқиғалар туралы хабар күтуге деген ниетін нығайтты. Гераклиан Атталдың әскерін жеңіп, Римге жабдықтауды тоқтатты, қалада тағы бір аштыққа қаупі тудырды. Питер Хизер Сарустың 390 жылдары готтардың патшалығына сайлануына Аларикпен бәсекелесіп жеңілгенін болжады. 410 жылдың 24 тамызында вестготтар Рим қаласына Саларий қақпасы арқылы кірді, кейбіреулердің айтуынша, сатқындық арқасында, ал кейбіреулерінің айтуынша, азық-түлік жетіспеушілігінен, және үш күн бойы қаланы тонады. Қаланың көптеген ғимараттары, соның ішінде Август пен Адрианның мавзолейлері, онда өткеннің көптеген императорлары жерленген, тоналып-талқандалды, екі мазардың ішіндегі күлдер шашыратылды. Қаланың барлық жерінде қозғалмалы мүліктер ұрланды. Вестготтардың сақтап қалған аз ғимараттарының бірі Петр мен Павелге арналған екі үлкен базилика болды, бірақ олар Латеран сарайынан Константин сыйлаған 2025 фунт салмақты күміс циборийді ұрлады. Эмилия базиликасы мен Юлия базиликасы да өртенді. Рим халқы қиын жағдайға түсті. Көптеген римдіктер тұтқынға алынды, соның ішінде императордың қарындасы Галла Плацидия. Кейбір азаматтар құтқарылатын болса, ал кейбіреулері құлдыққа сатылатын болса, ал тағы басқалары зорлыққа ұшырап, өлтірілетін болса. Британиялық римдік монах Пелагий қоршаудан аман қалды және тәжірибесі туралы жас әйел Деметрияға жазған хатында баяндады. Көптеген римдіктер өздерінің бағалы заттарының орналасқан жерін ашу үшін азапталды. Олардың бірі 85 жастағы Әйіз Марселла болды, ол кедейлікте өмір сүргендіктен жасырылған алтыны болған жоқ. Ол Әйіз Иеронимнің жақын досы болды және ол осы оқиғаны Марселламен бірге болған Принципия есімді әйелге жазған хатында егжей-тегжейлі баяндады. Марселла жарақаттарынан бірнеше күннен кейін қайтыс болды. Дегенмен, бұл шабуыл, дәуірдің (және кез келген дәуірдің) стандарттары бойынша, шектеулі болды. Қала тұрғындарының жалпы сойылуы немесе толық құлдыққа салу болған жоқ және Петр мен Павелдің екі басты базиликасы қасиетті орындар ретінде тағайындалды. Қаланың көптеген ғимараттары мен ескерткіштері зақымдалмаған күйде сақталды, бірақ олардың бағалы заттарынан айырылды. Кейбір қашқындар баспана іздегенде тоналып қалды.

Attempting to come to an agreement with Honorius, Alaric asked for hostages, gold, and permission to move to Pannonia, but Honorius refused. Alaric and his Visigoths sacked Ariminum and other cities as they moved south. Alaric's march was unopposed and leisurely, as if they were going to a festival, according to Zosimus. The Goths under Alaric laid siege to the city in late 408. Panic swept through its streets, and there was an attempt to reinstate pagan rituals in the still religiously mixed city to ward off the Visigoths. Pope Innocent I even agreed to it, provided it be done in private. The pagan priests, however, said the sacrifices could only be done publicly in the Roman Forum, and the idea was abandoned. Serena, the wife of the proscribed Stilicho and a cousin of emperor Honorius, was in the city and believed by the Roman populace, with little evidence, to be encouraging Alaric's invasion. Galla Placidia, the sister of the emperor Honorius, was also trapped in the city and gave her consent to the Roman Senate to execute Serena. Serena was then strangled to death. Hopes of help from the Imperial government faded as the siege continued and Alaric took control of the Tiber River, which cut the supplies going into Rome. Grain was rationed to one half and then one third of its previous amount. Starvation and disease rapidly spread throughout the city, and rotting bodies were left unburied in the streets. The envoys asked under what terms the siege could be lifted, and Alaric demanded all the gold and silver, household goods, and barbarian slaves in the city. One envoy asked what would be left to the citizens of Rome. Alaric replied, "Their lives." The barbarian slaves fled to Alaric as well, swelling his ranks to about 40,000. Many of the barbarian slaves were probably Radagaisus' former followers. Zosimus reports one such statue was of Virtus, and that when it was melted down to pay off barbarians it seemed "all that remained of the Roman valor and intrepidity was totally extinguished". Honorius consented to the payment of the ransom, and with it the Visigoths lifted the siege and withdrew to Etruria in December 408. the Senate sent an embassy to the imperial court at Ravenna to encourage the Emperor to come to terms with the Goths, and to give Roman aristocratic children as hostages to the Goths as insurance. Alaric would then resume his alliance with the Roman Empire. Honorius, under the influence of Olympius, refused and called in five legions from Dalmatia, totaling six thousand men. They were to go to Rome and garrison the city, but their commander, a man named Valens, marched his men into Etruria, believing it cowardly to go around the Goths. He and his men were intercepted and attacked by Alaric's full force, and almost all were killed or captured. Only 100 managed to escape and reach Rome. A second Senatorial embassy, this time including Pope Innocent I, was sent with Gothic guards to Honorius to plead with him to accept the Visigoths' demands. The imperial government also received word that Ataulf, Alaric's brother in law, had crossed the Julian Alps with his Goths into Italy with the intent of joining Alaric. Honorius summoned together all available Roman forces in northern Italy. He placed 300 Huns of the imperial guard under the command of Olympius, and possibly the other forces as well, and ordered him to intercept Ataulf. They clashed near Pisa, and despite his force supposedly killing 1,100 Goths and losing only 17 of his own men, Olympius was forced to retreat back to Ravenna. Zosimus seems to imply that only the Huns under Olympius took part in this fight. Jovius, the praetorian prefect of Italy, replaced Olympius as the power behind the throne and received the title of patrician. Jovius engineered a mutiny of soldiers in Ravenna who demanded the killing of magister utriusque militiae Turpilio and magister equitum Vigilantius; he had both men killed. Jovius was a friend of Alaric's and had been a supporter of Stilicho, and thus the new government was open to negotiations. Infuriated, Alaric broke off negotiations, and Jovius returned to Ravenna to strengthen his relationship with the Emperor. Honorius was now firmly committed to war, and Jovius swore on the Emperor's head never to make peace with Alaric. Alaric himself soon changed his mind when he heard Honorius was attempting to recruit 10,000 Huns to fight the Goths. He gathered a group of Roman bishops and sent them to Honorius with his new terms. He no longer sought Roman office or tribute in gold. He now only requested lands in Noricum and as much grain as the Emperor found necessary. Alaric took Portus and renewed the siege of Rome in late 409. Faced with the return of starvation and disease, the Senate met with Alaric. He demanded that they appoint one of their own as Emperor to rival Honorius, and he instigated the election of the elderly Priscus Attalus to that end, a pagan who permitted himself to be baptized. Alaric was then made magister utriusque militiae and his brother in law Ataulf was given the position comes domesticorum equitum in the new, rival government, and the siege was lifted. Attalus and Alaric then marched to Ravenna, forcing some cities in northern Italy to submit to Attalus. Their arrival strengthened Honorius' resolve to await news of what had happened in Africa. Heraclian had defeated Attalus' force and cut supplies to Rome, threatening another famine in the city. Peter Heather speculates Sarus had also lost the election for the kingship of the Goths to Alaric in the 390s. On 24 August 410 the Visigoths entered Rome through its Salarian Gate, according to some opened by treachery, according to others by want of food, and pillaged the city for three days. Many of the city's great buildings were ransacked, including the mausoleums of Augustus and Hadrian, in which many emperors of the past were buried; the ashes of the urns in both tombs were scattered. Any and all moveable goods were stolen all over the city. Some of the few places the Goths spared were the two major basilicas connected to Peter and Paul, though from the Lateran Palace they stole a massive, 2,025 pound silver ciborium that had been a gift from Constantine. The Basilica Aemilia and the Basilica Julia were also burned. The people of Rome were devastated. Many Romans were taken captive, including the Emperor's sister, Galla Placidia. Some citizens would be ransomed, others would be sold into slavery, and still others would be raped and killed. Pelagius, a Roman monk from Britain, survived the siege and wrote an account of the experience in a letter to a young woman named Demetrias. Many Romans were tortured into revealing the locations of their valuables. One was the 85 year old Saint Marcella, who had no hidden gold as she lived in pious poverty. She was a close friend of St. Jerome, and he detailed the incident in a letter to a woman named Principia who had been with Marcella during the sack. Marcella died of her injuries a few days later. The sack was nonetheless, by the standards of the age (and any age), restrained. There was no general slaughter or wholesale enslavement of the city's inhabitants and the two main basilicas of Peter and Paul were nominated places of sanctuary. Most of the buildings and monuments in the city survived intact, though stripped of their valuables. Some refugees were robbed as they sought asylum,

Салдары

Үш күн бойы тонау мен қарақшылықтан кейін, Аларик Римді қалдырып, Оңтүстік Италияға бет алды. Ол қаланың байлығын және император Гонорийдің қарындасы Галла Плацидияны тұтқын ретінде алып кетті. Визиготтар Кампания, Лукания және Калабрияны қиратты. Нола және, мүмкін, Капуа тоналды, ал визиготтар Сицилия мен Африкаға шабуыл жасаумен қорқытты. Алайда, олар Мессина бұғазынан өте алмады, себебі жиналған кемелер дауылдан қирады. Аларик 410 жылдың соңында Консенцияда аурудан қайтыс болды. Визиготтар Алариктің күйеуі Атаулфты жаңа патша етіп сайлады. Содан кейін визиготтар солтүстікке қарай, Галлияға жылжыды. Атаулф 414 жылы Галла Плацидияға үйленді, бірақ бір жылдан кейін қайтыс болды. Визиготтар 418 жылы Оңтүстік-Батыс Галлияда Визигот Корольдігін құрды, және 451 жылы Каталаун далалары шайқасында Атиллаға қарсы күресте Батыс Рим империясына көмектесті. Визиготтардың Италияға шабуылы салдарынан, жер салығы әсер еткен провинцияларда бұрынғы құнының бес бөлігінен тоғыз бөлігіне дейін төмендеді. Жоғары топтардың қоғамдық ғимараттар мен ескерткіштерге жергілікті қолдауы – аристократтардың жомарттығы, осы аймақтарды тонау мен қарақшылыққа салудан кейін Оңтүстік-Орталық Италияда тоқтатылды. Бертран Лансонның есебі бойынша, Рим қаласының халқы 408 жылы 800 мыңнан 419 жылы 500 мыңға дейін азайды. Бұл Рим қаласының шамамен 800 жыл ішінде алғаш рет тоналуы болды, және ол Батыс Рим империясының артқан әлсіздігі мен әскери күшінің жетіспеуін көрсетті. Бұл, империяның екі жартысындағы адамдарға, Римді мәңгілік қала және империяның символдық орталығы деп санайтын адамдарға үлкен соққы болды. Шығыс Рим императоры Феодосий II Константинопольде үш күндік аза тұруды жариялады. Әйгілі Иероним қайғымен былай деп жазды: "Егер Рим құлайтын болса, онда не қауіпсіз болар?" Бейт-Лехемде ол Езекиелге түсіндірмесінің кіріспесінде өзінің қорқынышын толыққанды баяндады. "Маған бірден Паммахий мен Марцелланың өлімі, Римнің қоршалуы және көптеген бауырларымның қайтыс болғаны туралы хабар келді. Мен күні-түні қауымның қалай болғанын ойлап, қатты алаңдадым, мен қасиеттілердің тұтқындығын сезіндім, одан кейін біреуге айтуға дейін аузымды ашпадым, және үнемі алаңдап, үміт пен үмітсіздік арасында тербелдім, басқалардың бақытсыздығымен өзімді азаптадым. Бірақ әлемнің жарығы сөнгесін, немесе Рим империясының басы кесілгенде, немесе дұрыс айтқанда, бүкіл әлем бір қалада құлағанда, 'Мен үнсіз қалдым, өзімді тоқтатып, жақсы сөздерді айтпадым, бірақ қайғы-қасіретім қайтадан жанып, жүрегімде от тұтанды'. Христиан діни қызметкері және теолог Паулюс Оросий, тонаудың мақтаншы, құдайға қарсы қалаға қарсы Алланың ашуы екеніне сенді, және тонау тым ауыр болмауы тек Алланың мейірімімен ғана мүмкін болды. Рим байлығын жоғалтты, бірақ римдік билік сақталды, және Римде аман қалғандармен сөйлескенде, "ешнәрсе болған жоқ" деп ойлайтын еді. Ал римдіктердің басқалары Мәсіхке сену үшін дәстүрлі пұтқа табынушылардың құдайларын тастағандықтан, құдайдың жазасы болды деп есептеді. Римдік пұтқа табынушы тарихшы Зосим христиан дінінің ежелгі дәстүрлі рәсімдерді тастауы империяның саяси қасиеттерін әлсіреткенін сенді, және тонауға әкелген император үкіметінің нашар шешімдері құдайлардың қамқорлығының болмауынан туды. Христиан дініне жасалған діни және саяси шабуылдар Әугустинге "Құдай қаласы" атты қорғаныс еңбегін жазуға себеп болды, ол христиандық ой-пікірдің негізіне айналды. Тонау Батыс Рим империясы алдында тұрған көптеген өлімге алып келетін проблемалардың шешімі болды. Ішкі көтерілістер мен билікті басып алулар империяны сыртқы шабуылдарға қарсы әлсіретті. Бұл факторлар Батыстағы Рим империясының тұрақтылығына зиян келтірді. Осы уақыт аралығында Рим армиясы барған сайын шетелдіктерден құрылып, империяға адал болмай бастады. 455 жылы вандалдар Римді қайта тонады, және Батыс Рим империясы 476 жылы германдық Одоакр соңғы Батыс Рим императоры Ромул Августусты құлатып, өзін Италияның патшасы деп жариялағанда құлады.

After three days of looting and pillage, Alaric quickly left Rome and headed for southern Italy. He took with him the wealth of the city and a valuable hostage, Galla Placidia, the sister of emperor Honorius. The Visigoths ravaged Campania, Lucania, and Calabria. Nola and perhaps Capua were sacked, and the Visigoths threatened to invade Sicily and Africa. However, they were unable to cross the Strait of Messina as the ships they had gathered were wrecked by a storm. Alaric died of illness at Consentia in late 410, mere months after the sack. The Visigoths elected Ataulf, Alaric's brother in law, as their new king. The Visigoths then moved north, heading for Gaul. Ataulf married Galla Placidia in 414, but he died one year later. The Visigoths established the Visigothic Kingdom in southwestern Gaul in 418, and they would go on to help the Western Roman Empire fight Attila the Hun at the Battle of the Catalaunian Fields in 451. The Visigothic invasion of Italy caused land taxes to drop anywhere from one fifth to one ninth of their pre invasion value in the affected provinces. Aristocratic munificence, the local support of public buildings and monuments by the upper classes, ended in south central Italy after the sack and pillaging of those regions. Using the number of people on the food dole as a guide, Bertrand Lançon estimates the city of Rome's total population fell from 800,000 in 408 to 500,000 by 419. This was the first time the city of Rome had been sacked in almost 800 years, and it had revealed the Western Roman Empire's increasing vulnerability and military weakness. It was shocking to people across both halves of the Empire who viewed Rome as the eternal city and the symbolic heart of their empire. The Eastern Roman Emperor Theodosius II declared three days of mourning in Constantinople. St. Jerome wrote in grief, "If Rome can perish, what can be safe?" In Bethlehem, he detailed his shock in the preface to his commentary on Ezekiel. cquote|[ ] intelligence was suddenly brought me of the death of Pammachius and Marcella, the siege of Rome, and the falling asleep of many of my brethren and sisters. I was so stupefied and dismayed that day and night I could think of nothing but the welfare of the community; it seemed as though I was sharing the captivity of the saints, and I could not open my lips until I knew something more definite; and all the while, full of anxiety, I was wavering between hope and despair, and was torturing myself with the misfortunes of other people. But when the bright light of all the world was put out, or, rather, when the Roman Empire was decapitated, and, to speak more correctly, the whole world perished in one city, 'I became dumb and humbled myself, and kept silence from good words, but my grief broke out afresh, my heart glowed within me, and while I meditated the fire was kindled.' Paulus Orosius, a Christian priest and theologian, believed the sack was God's wrath against a proud and blasphemous city, and that it was only through God's benevolence that the sack had not been too severe. Rome had lost its wealth, but Roman sovereignty endured, and that to talk to the survivors in Rome one would think "nothing had happened." Other Romans felt the sack was divine punishment for turning away from the traditional pagan gods to Christ. Zosimus, a Roman pagan historian, believed that Christianity, through its abandonment of the ancient traditional rites, had weakened the Empire's political virtues, and that the poor decisions of the Imperial government that led to the sack were due to the lack of the gods' care. The religious and political attacks on Christianity spurred Saint Augustine to write a defense, The City of God, which went on to become foundational to Christian thought. The sack was a culmination of many terminal problems facing the Western Roman Empire. Domestic rebellions and usurpations weakened the Empire in the face of external invasions. These factors would permanently harm the stability of the Roman Empire in the west. The Roman army meanwhile became increasingly barbarian and disloyal to the Empire. A more severe sack of Rome by the Vandals followed in 455, and the Western Roman Empire finally collapsed in 476 when the Germanic Odovacer removed the last Western Roman Emperor, Romulus Augustulus, and declared himself King of Italy.