Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айбақ (айбақ немесе хайбақ; бұрын Эукратидия (Εὐκρατιδία); тарихи атауы Саманган)
Aybak (Aibak or Haibak; previously Eukratidia ( Εὐκρατιδία); historically known as Samangan)
Географиялық орнының арқасында Хайбаққа буддалық, исламдық, түркі және парсы халықтарының әсері тиген. Бұрын, ол Кабул мен Ауғанстан Түркістаны арасындағы маңызды байланыс жолында болғандықтан үлкен мәнге ие болды. 2021 жылы талибандар 2021 жылғы талибан шабуылы барысында қаланы бақылауға алды.
Due to its location, Haibak has been influenced by Buddhist, Islamic and Turkic and Persian peoples. In the past, it was significant because of its position on the main line of communication between Kabul and Afghan Turkestan. In 2021, the Taliban gained control of the city during the 2021 Taliban offensive.
Тарих
Ең ерте белгілі тарих Птолемейдің бұл жерді Варни немесе Уарни тайпаларының және Құлм өзенінің жағасындағы Саманган бекінілген қаласы деп көрсетуімен байланысты, ол Зариаспа/Балхтың оңтүстік-шығысындағы Даргидус өзеніндегі қаламен сәйкес келеді. Мұнда табылған қираған орындар қаланың Бактрия патшасы I Евкратидтің қолымен салынғанын көрсетеді. Ол кезде Еукратидия деп аталған қала, қазіргі Хулм қаласының мөлшерімен шамалас болды. Қаланың тарихи дәуірі Кушан әулетінің билігі тұсында, 4 және 5 ғасырларда, ол атақты буддалық орталыққа айналған кезден басталады. Осы кезеңнің куәсі ретінде қазір Тахт-э-Ростам деп аталатын жердегі қираған орындарды көруге болады, ол қаладан 3 шақырым қашықтықтағы төбеде орналасқан. Арабтар мен моңғолдар бұл жерге, ол буддалық діни орталық ретінде танымал болған кезде келді. 2022 жылдың желтоқсан айында мектепке жасалған шабуыл салдарынан 17 адам қаза тапты.
The earliest known history is linked to the identification of the place by Ptolemy as the place of the Varni or Uarni and the fortified city of Samangan on the banks of the Khulm River, identical to the city on the Dargydus River, south east of Zariaspa/Balkh. The ruins found here establish the city's founding by Eucratides I, the King of Bactria. It was then known as Eukratidia, the size of the present Khulm city. Historicity of the town is dated to the Kushan Dynasty reign during the 4th and 5th centuries when it was a famous Buddhist centre. Witness to this period is seen now in the form of ruins at a place called the Takht e Rostam, which is located 3 km from the town on a hilltop. Arabs and Mongols came to this place when it was already famous as a Buddhist religious centre. The bombing of a school in December 2022 killed 17 people.
Танымал мәдениетте
Нортумбриялық модернист ақын Базил Бантинг қала туралы өлең жазды. "Саманғанды еске түсірсін" – оның Жиналған өлеңдер кітабындағы "Одалар" бөлімінің 32-шы өлеңі. Өлең 1937 жылы жазылған, демек Бантинг қалаға барып көрмеген; ол кейін Таяу Шығысқа саяхаттағанмен, Ауғанстанға барған-бармағаны белгісіз, бірақ ықтимал емес. Дегенмен, сол жылы оның тұңғыш ұлы (Висконсин штатында) дүниеге келді және оған Рустам есім қойылды; Рустам мен Сохраб туралы аңыз, әрине, өлеңге де, баланың атына да ықпал еткен. Өлеңнің өзі ұйқассыз сонет, Бантингтің сол дәуірдегі көптеген қысқа өлеңдеріне қарағанда тәжірибеден алыс, бірақ өзінің қайғылы үлгісімен сәтті шыққан.
The Northumbrian modernist poet Basil Bunting wrote a poem about the town. "Let them remember Samangan " stands 32nd in the first book of Odes in his Collected Poems. The poem is dated 1937, hence Bunting cannot have actually visited the town; although he did later travel in the Middle East, whether he ever went to Afghanistan is unknown but unlikely. However, in the same year his first son was born (in Wisconsin) and named Rustam; evidently the legend of Rustam and Sohrab inspired the poem as well as the child's name. The poem itself is an unrhymed sonnet, less experimental than many of Bunting's short poems from the period, but successful in its own elegiac manner.