Кіріспе

Жерорта теңізі үстел ойыны

Гүлбара – бұл үстел ойыны, Бактамон, Триктак және Нард сияқты тақта ойындарының ежелгі түрі. Оны Розалар көктемі Бекгамоны немесе Қатыгез Нард деп те атайды. Ойынның мақсаты – барлық ойыншының кейіптерін тақта бойымен жылжытып, оларды тақтан алып тастау. Барлық кейіптерін алып тастаған бірінші ойыншы жеңеді. Бұл ойын Болгария, Әзірбайжан, Грекия, Түркия және Солтүстік Македонияда кең таралған.

Ойнаңыз

Екі ойыншы да бір текше тастайды, және кімнің саны жоғары болса, сол бірінші болады. Сол ойыншы ойынды бастау үшін екі текшені де лақтырады. Әр ойыншы тақтаның ең оң жақ шетіндегі, бір-біріне диагональды түрде қарама-қарсы бұрыштарда он бес қадаммен бастайды. Бұл параллель қозғалыс ойыны, яғни екі ойыншы да тақтада бір бағытта қозғалады; бұл сағат тіліне қарсы бағытта.

Ережелер

Ойынды жүргізу үшін тастаған екі ойын сүйекшесінің көрсеткіші, ойыншының кейіпкерлерін қанша ұпайға жылжыта алатынын анықтайды. Келесі ережелер қолданылады:

Кейіпкер тек бос ұяға, яғни қарсыластың кейіпкері тұрмаған жерге ғана жылжуы мүмкін. Екі ойын сүйекшесіндегі сандарды ойыншы жеке-жеке жылжулар үшін немесе екеуін қосып, бір жылжу үшін пайдалана алады. Мысалы, егер ойыншы 6 және 4 шығарса, бір кейіпкер алты ұпайға бос ұяға, ал екінші кейіпкер төрт ұпайға бос ұяға жылжуы мүмкін; әйтпесе, бір кейіпкер жалпы он ұпайға бос ұяға жылжуы мүмкін, бірақ бастапқы ұядан төртінші немесе алтыншы ұя да бос болуы керек. Көптеген басқа үстел ойындарынан айырмашылығы, Гүл-барада қарсыластың кейіпкерін құлатпау ережесі бар. Бір ұядағы кейіпкер оны бақылайды, және қарсыластың кейіпкері сол ұяға орналастырыла алмайды.

Қосқан

Гүл-бараның ерекшелігі – қос түскенде олардың күші зор. Қос түскен кезде, оның нәтижесі әдеттегідей есептеледі, содан кейін 6-ға дейінгі барлық келесі қостар ойнатылады. Ойынның алғашқы үш жүрісінде қос екі рет қана ойнатылады. Мысалы, 3 3 дегені – төрт 3-ті пайдалануға болады дегенді білдіреді. Бұл алғашқы үш жүрістен кейін өзгереді. Енді ойыншы тек түскен санды төрт рет ойнамайды, сонымен қатар келесі әр санды да төрт рет ойнайды. Мысалы, егер ойыншы 2 2 түсірсе, ол төрт 2, содан кейін төрт 3, төрт 4, төрт 5 және соңында төрт 6 ойнауы мүмкін. Егер ойыншы кез келген сәтте төрт санды ойнауға шамасы келмесе, қалғандары жоғалады, ал қарсылас келесі жүрісін бастамас бұрын қалған сандарды ойнайды. Ойынның басында бірінен соң бірі қос түсіру оңай. Бірақ Гүл-бара ережесі бойынша, бір ұпайды жабу үшін бір адам жеткілікті болғандықтан, ойыншылар көптеген ұпайларды жабады, ал ойын барысында барлық қостарды ойнау қиын болады.

Жеңіспен күресу

Ойыншы барлық он бес қалыңды үй тақтасына орналастырғаннан кейін, қалыңдарды тақтадан шығару басталуы мүмкін. Ойыншы қалың орналасқан нүктеге сәйкес келетін санды тастап, сол қалыңды тақтадан алып тастауға болады. Егер тастаған санға сәйкес нүктеде қалың болмаса, ойыншы жоғарырақ нөмірленген нүктедегі қалыңды қолданып, заңды қимыл жасауы керек. Егер жоғарырақ нөмірленген нүктелерде қалың болмаса, ойыншы ең жоғары нөмірленген, қалың бар нүктеден қалыңды алып тастауы керек. Барлық он бес қалыңды тақтадан шығарған бірінші ойыншы бір ұпай алады және жеңімпаз деп жарияланады. Егер ойыншы қарсыласы бірде-бір қалыңды шығармай тұрып, барлық қалыңдарын тақтадан шығарса, ол екі ұпай алады.