Кіріспе

Жапониядағы мемлекеттік мереке Еңбек алғыс күні (勤労感謝の日) – Жапонияда жыл сайын 23 қарашада тойланатын мемлекеттік мереке. Егер бұл күн жексенбіге түсетін болса, мереке дүйсенбіге жылдырылады. Бұл мерекені орнатуға қабылданған заңда еңбекті құрметтеу, өндірісті дамыту және азаматтардың бір-біріне алғыс айту мақсатында екені көрсетілген.

Тарих

Еңбек алғыс күні – бес дәнді дақылдың жиналуын тойлайтын Нииаме сай (新嘗祭) деп аталатын ежелгі егін жинау мерекесінің қазіргі атауы. «Нихон Шоки» классикалық жылнамасында айтылғандай, егін жинау рәсімі аңыз император Джимму (б.з.д. 660–585) тұсында, сондай-ақ император Сейнэй (480–484 ж.) тұсында да өткізілген. Қазіргі ғалымдар Нииаме сайдың негізгі формаларын император Тенму (667–686 жж.) дәуірімен байланыстырады. Дәстүр бойынша, бұл мереке жыл бойы жасалған еңбектің нәтижесін тойлайтын. Нииаме сай рәсімі кезінде император жылдың өнімін ками (рухтарға) арнап, алғаш рет күрішті татып көретін. Мереке ай күнтізбесі бойынша жыл сайын 11-ші айдың қоян айының екінші күні тойланатын. Жапония 1873 жылы Григориан күнтізбесін қабылдағаннан кейін 23 қарашаға бекітілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияны оккупациялаған АҚШ басшылығы, мемлекеттік синто мифологиясына қатысты жапон ұлттық мерекелерін жоюға тырысты, соның ішінде Нииаме сайды да. Бұл жапон үкіметіне ресми ұсыным (де-факто бұйрық) жасауға әкелді, осы мерекелерді діни сипаты жоқ мерекелермен алмастыру қажеттігі туралы. Жапон үкіметі 1948 жылы жаңа ұлттық мереке туралы заң қабылдап, мереке атауын Еңбек алғыс күні деп өзгертті, бірақ күнін өзгеріссіз қалдырды. 1 мамыр күні Жапонияда көптеген кәсіподақтар Еңбек күні ретінде тойлайды және Токио, Осака және Нагоя қалаларында үлкен митингілер мен шерулер ұйымдастырады.

Мерекелік іс-шаралар

Бұл күні мектеп оқушылары полиция қызметкерлеріне, өрт сөндірушілерге, аурухана қызметкерлеріне, Жапонияның өзін-өзі қорғау күштерінің және Жапонияның жағалау күзетінің қызметкерлеріне, сондай-ақ еңбек саласындағы басқа да адамдарға елге қосқан үлесі үшін алғыс айту мақсатында сыйлықтар немесе қағаз дайындайды. Компаниялар өздерінің жетістіктерін қарап, қызметкерлерін адал еңбектері үшін құттықтайды. Отбасылар осы мерекеде үйде жиналып, кешкі ас ішеді. Бұдан бөлек, әр адамның демалуы және денсаулығына көңіл бөлуі ұсынылады. Дәстүрлі Нииаме саи фестивалі Еңбек алғыс күнінде Жапония Император үйімен жеке өткізіледі. Бұл Император үшін ең маңызды жылдық рәсімдердің бірі саналады, ол кешкі 6-дан 8-ге дейін және түнгі 11-ден таңғы 1-ге дейін тек екі қызметшінің қатысуымен өткізілуі тиіс. Рәсімдердің физикалық қиындығына байланысты Император Хирохито 70 жасында оған қатысуын тоқтатты, ал Император Акихито 75 жасынан бастап 80 жасқа дейін қатысуын кезең-кезеңмен қысқартты.