Кіріспе
XX ғасырдың басында АҚШ-та пайда болған кант тілі, чикано идиомы. Кало (Пачуко деп те аталады) – мексикалық испан тілінің жаргоны немесе сленгі, ол XX ғасырдың бірінші жартысында АҚШ-тың оңтүстік-батысында қалыптасқан. Бұл 1930 және 1940 жылдары АҚШ-Мексика шекарасындағы қалаларда дамыған зут-көйлек пачуко мәдениетінің нәтижесі.
the Chicano idiom
Caló (also known as Pachuco) is an argot or slang of Mexican Spanish that originated during the first half of the 20th century in the Southwestern United States. It is the product of zoot suit pachuco culture that developed in the 1930s and '40s in cities along the US/Mexico border.
Даму
Кало 1940-1950 жылдардан бері әр онжылдықта дамып келеді. 1960 жылдардағы Чикано қозғалысы кезінде ол көп өзгеріске ұшырады, себебі Чиканолар АҚШ университеттеріне түсіп, контрмәдениет пен психоделиямен танысты. 1960 және 1970 жылдары Кало сөздері мен тіркестері әдебиетте және поэзияда жиі қолданылып, Чикано қозғалысының мәдени символына айналды. Бұл тіл кейде Флориканто деп аталды. Кало 1970 жылдардағы «Чич пен Чонг» фильмдерінде Чич Марин сомдаған «Чич» кейіпкері арқылы кеңінен танылды. 1970 жылдары «Пачуко» термині көбінесе «Чуко» деп қысқартылды. Пачуко Ел-Пасо қаласынан шыққан, ол қаланың «Чуко қаласы» деген лақап атының бастауы болды. Пачуколар көбінесе зоот костюмдерін, әміздік тізбектерін, қанатты шляпаларын киеді және олар Чиканолар еді. Калоны мексикалық испан тілімен ғана шектелмейтін Spanglish-тен жаңылыстырмау керек. Ол Lunfardo сияқты, әртүрлі және көптілді сөздік қорымен ерекшеленеді.
Ерекшеліктері
Кало бір әңгіме немесе сөйлесу барысында екі немесе одан көп тілге жиі ауысады (кодты ауыстыру). Кало рифмаларды жиі қолданады, ал кейбір жағдайларда кокни рифмалық сленгіне немесе афроамерикалық сөйлеу тіліндегі дживке ұқсас рифмалық сленг түрін де пайдаланады.
Мысалдар
Кало негізінен испан немесе ағылшын тілін әртүрлі деңгейде білетін адамдар қолданғандықтан, сөздерде, әсіресе испан тілінде бірдей дыбысталатын фонемаларда өзгерістер болады: c/s, w/hu/gu, r/d және b/v. Мысалы, "баррио" ("аудан") сөзі "варио" деп, "вато" ("жігіт") сөзі "бато" деп, ал "гуэро" ("сары шашты/ақ адам") сөзі "уэро" немесе тіпті "уэддо" деп жазылуы жиі кездеседі.