Кіріспе

Британдық жазушы Ада Эстер Леверсон (туған кезде Беддингтон; 10 қазан 1862 – 30 тамыз 1933) – Оскар Уайльдпен достығымен және ғасыр соңының тапқыр романисі ретіндегі еңбектерімен танымал британдық жазушы.

Отбасы

Леверсон еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі – Самуэль Генри Беддингтон, жүн саудагері, ал анасының аты – Зилла. Оның сегіз кіші інісі мен сіңлісі болған, олардың біреуі нәресте кезінде қайтыс болды. Оның тірі қалған бауырлары – Эвелин, Джордж, Чарльз, Сибил, Франк, Артур және Вайолет. Сибил (кейін Дейвид Селигманға үйленген) Джакомо Пуччинимен қысқа ғана романға және ұзақ жылға созылған достыққа ие болған. Вайолет (1874–1962) композитор Артур Салливанның үйлену ұсынысын қабылдамады, кейіннен жазушы Сидни Шифке тұрмысқа шықты. 19 жасында Ада ата-анасының рұқсатынсыз Эрнест Леверсонға (1852–1921) үйленді. Ол 1905 жылы Канадаға көшіп кеткен кезде олардың некесі ажырасты. Оның "Кішкентай Оттлилер" трилогиясының оның өзінің некесіне негізделгені айтылады. Оның қызы және өмірбаян жазушысы Вайолет Леверсон 1923 жылы Гай Перси Уиндхамға екінші әйел ретінде тұрмысқа шықты. Оның немересі – әңгімелер мен роман жазатын Фрэнсис Уиндэм. Эрнест Леверсонның туыстарының арасында актер Даррел Фанкорт және, неке арқылы, актер-драматург Брэндон Томас бар.

Мансап

Леверсон 1890 жылдары «Black and White», «Punch», «The Yellow Book», «St. Stephen's Review», «Saturday Review» және «Referee» журналдарына материалдар жазып жаза бастады. Ол сонымен қатар драма сыншысы ретінде де жұмыс істеді, бірақ қашан және не жазғаны белгісіз. Оның көптеген еңбектерін анықтау қиын, себебі ол анонимді түрде жазды, сондай-ақ ол пародиалады немесе сынға алған адамдармен көбінесе дос болып қалады. Ол өткір тілімен, зейінімен танымал болды; оның жазу стилі Макс Бербомның шығармаларымен және Сакидің әңгімелерімен салыстырылады. Ол Оскар Уайльдтың адал досы болды, ол оны «Сфинкс» деп атады; Макс Бербом және Джордж Мур да оның жақын достары болды. Осберт Ситвелл «Ұлы таң» еңбегінде оның жас Уильям Уолтонмен Мурды таныстыруға жасаған сәтсіз әрекеті туралы әңгіме келтіреді. Сачеверелл Ситвелл оған өлеңдер жинағын арнады. «Екінші көзден келген махаббат» кітабын жариялағаннан кейін Леверсон көркем әдебиет жазуды тоқтатты. Ол астрология туралы кітапқа алғысөз жазу сияқты, көбінесе шағын жобалармен айналысты.

Қабылдау

Леверсонның еңбегі аса танымал болмаса да, 19 ғасырдан бері қазірге дейін сынға алынып, талдаулар жасалып келеді. Сыншылар оның қай романы жақсырақ екендігі туралы пікірде келіспейді – біреулері «Шек», енді біреулері «Тентерхукс», ал тағы біреулері «Екінші көзқарастағы махаббат» романдары деп санайды. Ол шебер диалогтері мен кейіпкерлерді көркем бейнелеуі үшін жиі мақталады, соның салдарынан көптеген адамдар оның театр өнерінде де табысқа жетер еді деп есептейді. Бірақ ол бұл мүмкіндікті пайдаланбаған, тек бір аяқталмаған пьеса ғана жазылған. Бұл Леверсон үшін жазу қаржылық тәуелсіздік құралы емес, хобби болғандықтан болған деп болжанады. The Bookman журналының бір сыншысы оның кейіпкерлерді жеткілікті сипаттамауы «The Twelfth Hour» романының мәнін түсінуге кедерілтіретінін айтқан. Деннис Пупард: «кейбіреулер Леверсонның кейіпкерлерін оның өткірлігін көрсету үшін пайдаланған құрал деп санайды, ал басқалары оның эпиграммалық диалогтары арқылы кейіпкерлерді шеберлікпен және жылдам жасай білгенін айтады». Джон Мейсон Браун Леверсонның шығармаларын «күлкіге дайын, жоғары комедиядан ләззат алатын, ақымақтықтан демалатын, және әлемдік мәселелерге бей-жай қарамайтын, ыңғайлы да, адалсыз адамдармен де ыңғайлы бола алатын» оқырмандарға ұсынады. Маргарет Кросленд бірнеше сыншылардың Леверсонға қатысты пікірлерін жинақтап, оны «Джейн Остиннің алыс туысы, мінез-құлықтың жасырын себептерін сезіне білетін, мақтанға күлетін, отбасылық қарым-қатынастарды түсінетін, бірақ сонымен бірге сыртқы әлемде болып жатқан оқиғаларға да ден қоятын» десе болады.

Фильмдегі сурет

1960 жылғы "Оскар Уайльдтың сынақтары" фильмінде оны Максин Одли сомдады. 1997 жылғы "Уайлд" фильмінде оны Зои Ванамакер сомдады.