Батыс Гималай шыршысы (Abies pindrow) – Ауғанстан, Пәкістан, Үндістан, Непал тауларында өсетін ірі мәңгі жасыл ағаш. Сипаттамасы, өсу ортасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарағайлар тұқымдасының бір түрі
Species of conifer
Пиндроу шыршасы, немесе батыс Гималай шыршасы – батыс Гималай және оған іргелес тауларда, солтүстік Ауғанстанның солтүстік-шығысынан бастап, солтүстік Пәкістан мен Үндістан арқылы Орталық Непалға дейін өсетін шырша.
Abies pindrow, the pindrow fir or west Himalayan fir, is a fir native to the western Himalaya and adjacent mountains, from northeast Afghanistan east through northern Pakistan and India to central Nepal.
Сипаттама
Бұл биік, сабағының диаметрі 1,5 метрге жететін мәңгі жасыл ағаш. Конустық тәжге ие, бұтақтары түзу болып өседі. Жаңа өскіндері сұрғылт-қызғылт қоңырдан, жылтыр қоңырға дейін, тегіс және түксіз болады. Жапырақтары ине тәрізді, барлық шыршалардың арасында ең ұзыны – ұзындығы, көлденең қимасынан жалпақ, беті жалтыраған қою жасыл, ал төменгі жағында екі ақшыл стомалық жолағы бар. Жапырақтары өскіндерде спираль бойынша орналасқан, бірақ өскіннің екі жағында жазық жазықтықта жату үшін тамырында бұрылады. Шишатырлары кең цилиндрлі конус тәрізді, ұзындығы және ені, жас кезінде қою қызғылт түсті, піскенде тұқымдарды шығару үшін 5-7 айдан кейін ыдырайды. Осы аймақта, бірақ құрғақ жерлерде өсетін Гэмбл шыршасымен жақын туыс. Ол 2-4 см ұзындығындағы қысқа жапырақтарымен, көмескі стомалық жолақтарымен және өскіннің айналасында радиалды орналасқан жапырақтарымен ерекшеленеді. Шишатырлары өте ұқсас. Дегенмен, соңғы зерттеулер Abies gamblei-дің Abies pindrow-пен туыс еместігін көрсетті. Дендрологиялық атлас тобының мүшелері барған Үндістанның Химачал штатындағы Батыс Гималай аймақтарында, шамамен 3000 метр биіктікте, соңғы түрдің орнын Abies gamblei басады, аралық формалар байқалмайды. Мұндай аймақтарға 3000-3400 метр биіктіктегі Чурдар және Сангла аңғарының жоғарғы бөлігі кіреді, онда бұл түрлер морфологиялық және экологиялық жағынан анық бөлінеді. Биіктік бойынша пиндроу шыршасы (көбінесе 2400-3000 метр аралығында) және Abies gamblei кездеседі. Батыс Гималайда "Abies spectabilis" деп кейбір қате атаулар, көбінесе Abies gamblei-ге қатысты болуы мүмкін, бірақ мұны растау үшін қосымша зерттеулер қажет.
It is a large evergreen tree growing to tall, and with a trunk diameter of up to It has a conical crown with level branches. The shoots are greyish pink to buff brown, smooth and glabrous (hairless). The leaves are needle like, among the longest of any fir, long, flattened in cross section, glossy dark green above, with two whitish stomatal bands on the underside; they are arranged spirally on the shoots, but twisted at the base to lie in a flat plane either side of the shoot. The cones are broad cylindric conic, long and broad, dark purple when young, disintegrating when mature to release the seeds 5–7 months after pollination. The closely related Gamble's fir occurs in the same area but on somewhat drier sites; it differs in shorter leaves 2–4 cm long with less obvious stomatal bands and arranged more radially round the shoot. The cones are very similar. Recent research, however, has shown that Abies gamblei is not related to Abies pindrow. At West Himalayan locations in Himachal state in India visited by members of the Dendrological Atlas team, at around 3000 m the latter species is replaced by Abies gamblei, showing no intermediate forms. Such areas included Churdhar and the upper Sangla Valley at elevations between 3000 and 3400 m where these species have morphologically and ecologically clearly separated. Elevation wise, pindrow fir occurs between (although mostly between 2400 and 3000 m) and Abies gamblei from Some references of naming (in error) "Abies spectabilis" in the western Himalayas, most probably are true for Abies gamblei, but to confirm this would require further research.
Таралуы және мекендейтін ортасы
А. pindrow Cedrus deodara, Picea smithiana және Pinus wallichiana сияқты ормандарда, әдетте салқын, ылғалды солтүстік беткейлерде өседі.
A. pindrow grows at altitudes of in forests together with Cedrus deodara, Picea smithiana and Pinus wallichiana typically occupying cooler, moister north facing slopes.
Қолданылуы
Пиндроу шыршасы өзінің табиғи ареалында ағаш өндірісі үшін шамалы ғана қолданылады. Ол кейде Батыс Еуропадағы ірі бақтарда әсемдік үшін өсіріледі, бірақ жақсы өсуі үшін жоғары ылғалдылық және мол жауын-шашын қажет. "Пиндроу" атауы непал тіліндегі осы ағаштың атауынан шыққан.
The pindrow fir is used to a small extent for timber in its native range. It is occasionally grown as an ornamental tree in large gardens in western Europe, but demands high humidity and rainfall to grow well. The name pindrow derives from the tree's name in Nepali.