Кіріспе

Лавочкин La 250 "Анаконда" – 1950 жылдары Кеңес Одағында Лавочкин конструкторлық бюросы жасаған жоғары биіктіктегі іске қосылатын ұшақ прототипі. "Анаконда" деген ат ұшу сынақтары барысында пайда болды және ұшақтың созылған корпусының пішініне, сондай-ақ оның қиын басқарылатын ұшу қасиеттеріне байланысты берілген.

Даму

1950 жылдардың ортасына қарай Яковлев Як-25 сияқты субдық жылдамдықтағы зеңбірекпен қаруланған ұшақтар стратегиялық реактивтік бомбалаушылардың келе жатқан буыны сияқты жоғары жылдамдықты, биік нысаналарды ұстай алмайтыны анық болды. Осының салдарынан 1953 жылы Лавочкин ОКБ «Беркут» әуе қорғаныс жүйесіне әуеден-әуеге зымыран жүйесін қосуды ұсынды. Мәскеуді қорғауға арналған «Беркут» жүйесі радарлардың кең желісінен, жер-әуе зымырандарынан және жерден басқарылатын жойғыш ұшақтардан тұрды. Лавочкин ұсынған G 300 зымыраны вакуумдық түтіктерге негізделген басқару жүйесін пайдаланды және оның салмағы (шамамен 1000 кг) соншалықты ауыр болды, оны советтік әскери-өнеркәсіп кешеніндегі ешбір жойғыш ұшақ көтере алмады. Оның орнына, Туполев Ту-4 бомбалаушысы (Боинг B-29 Суперфортресстің советтік нұсқасы) қанаттарының астына төрт G 300 зымыранын орнату үшін модификацияланды, ал жүйе G 310 деген атау алды. Барлық бұл қиындықтарға қарамастан, G 300 зымыранының ұшу қашықтығы және ең жоғары биіктігі белгілі бір шекте болуы тиіс еді. 1952 жылдың қарашасында советтік үкімет К-15 кешенін (КК-15 кешені, АҚШ Әуе күштерінің «жарақ жүйесі» тұжырымдамасына ұқсас) әзірлеуді тапсырды. К-15 кешені «Тип 275» басқарылатын зымырандарды тасымалдайтын «жойғыш 250» (кейін La 250 деп аталды) ұшағынан тұруы керек еді. La 250 ұшағының 1,18 Мах жылдамдығымен ұшып келе жатқан нысаналарды әуе базасынан дейін қашықтықтағы биіктікте ұстап алуға қабілетті болуы тиіс еді. Бастапқы басқаруды «Воздух 1» жер бақылау станциясы жүзеге асыруы керек еді, ал соңғы кезеңдегі радиолокациялық басқару және қашықтықтағы автоматты зымыран атысы атыс басқару жүйесі арқылы жүзеге асырылуы керек еді. «275» зымыранының салмағы шамамен 250 кг болуы жоспарланған, ал сұйық отынмен жұмыс істейтін зымыран қозғалтқышының көмегімен ең жоғары жылдамдығы аспауы керек еді. Бірінші сынақ ұшу 1956 жылдың 16 шілдесінде Андрей Г. Кочетковпен жүзеге асырылды. K 15U радары және Климов ВК-9 қозғалтқыштарындағы мәселелер ұшақтың радикалды түрде қайта жобалануына әкелді, нәтижесінде K 15M радары және одан да маңыздысы, Lyulka AL 7F қозғалтқыштары пайдаланылды. Бұл өз кезегінде «275» зымыранын жеңілдетілген «275А» зымыранымен алмастыру қажеттілігіне әкелді (дегенмен зымырандардың жалпы салмағы азайса да, жарылғыш бөлігінің салмағы артты). Жаңа ұшақ корпусы кішірек фюзеляжбен және бұрынғы сыпырылған қанаттың орнына дельта қанатымен La 250A деп аталды. «275» зымырандары енді қанаттың астындағы пилондарда орналастырылды. Жеңілдетілген ұшақ корпусы нашар қозғалтқыштардың әсерін жеңе алмады, нәтижесінде жобаланған көрсеткіштер La 250 ұшағына қарағанда нашар болды. Ұшақты қайта жобалаумен айналысқан кезде Лавочкин ОКБ «275» зымыранының жаңа нұсқаларын да әзірлеуге кірісті – жартылай белсенді радарлық басқаруы бар «277», ядролық оқ-дәрісі бар «279» және қатты отынмен жұмыс істейтін «280». Бірінші La 250A прототипі 1956 жылдың 16 маусымында құрастырылды. Бес прототиптің сынақ ұшулары гидравликалық күшейткіш жүйесі мен қону шассисінің бұзылуынан, сондай-ақ нашар алдыңғы көрінуден (кейін жаңа «сасық» мұрынды орнату арқылы түзетілді) туындаған апаттармен қиындыққа толы болды. La 250A 1956 жылы бір сынақ ұшу жасады, 1957 жылы – тек 6 ұшу, ал 1958 жылы – бар болғаны 14 ұшу. Нәтижеге жетпегендіктен наразы болған советтік әуе күштері 1959 жылы К-15 жүйесі бойынша барлық жұмыстарды тоқтатты. К-15 жүйесінен алынған сабақтар жаңа жойғыш жүйелік талаптарды әзірлеуде пайдаланылды, бұл Tupolev Tu 28 жойғышын жасауға әкелді.

Тірі қалған әуе кемелері

Лавочкин La 250A ұшағының бір прототипі Ресейдің Мәскеу қаласының сыртындағы Монинодағы Орталық Әуе күштері мұражайында қойылған.