Кіріспе

Саль-Ильдефонсодағы сарай, Испания. Ла Гранья де Сан-Ильдефонсоның патша сарайы (испанша: Palacio Real de La Granja de San Ildefonso), Ла Гранья деп белгілі, 18-ші ғасырдың басындағы сарай, Сеговия қаласының жанындағы төбелерде, Мадридтің солтүстігінде, Орталық Испаниядағы Сеговия провинциясында орналасқан. 1720 жылдардан бастап король Фелипе V тұсында ол Испания корольдерінің жазғы резиденциясына айналды. Сарай сәндік барокко стилінде салынған, және скульптуралық фонтандары бар ресми Jardin à la française стиліндегі кең бау-бақшалармен қоршалған. Қазір ол мұражай ретінде жұртшылыққа ашық.

Тарих

Бұл аймақ көптеген Кастилия патшаларының сүйікті аң аулау алабы болды, себебі ол Сьерра-де-Гуадарраманың орманды солтүстік беткейлерінде орналасқан. XV ғасырда Кастилияның Генрих IV бұл жерде алғашқы аң аулау үйін және Сан-Ильдефонсоға (Толедолық Ильдефонсқа) арналған шағын киелі орынды салдырды, бұл осы жерге алғашқы атауын берді. Кастилияның Изабелла I екі ғимаратты да Сеговиядағы Санта-Мария-дель-Паррал монастырының монахтарына табыс етті, олар кедейлер үйін салып, аң аулау үйі мен киелі орынның жанында граня (ферма) құрды.

Сарай

1719 жылы король Филипп V монахтардан бұл жерді сатып алды, себебі оның жақын маңдағы жазғы сарайы Вальсайн өртеніп, қирап қалған еді. Ол француз Бурбон әулетінен шыққан алғашқы испан патшасы болды. 1721 жылдан бастап Филип өзінің атасы, Франция патшасы Людовик XIV салған Версаль сарайы үлгісінде жаңа сарай мен бақтарды салуға кірісті. Версаль сияқты, ол алдынан келетін жаққа арналған құрметті алаңды және сарайға бағытталған басты осьті бақтарды қамтыды, олар орманмен қоршалған, ал оның ішінде тағы да жасырын бақтар орналасқан. Версаль сияқты, Ла Гранья соттан тыс демалыс орны ретінде басталып, кейіннен патша үкіметінің орталығына айналды. Филипп сәулетші ретінде испан сәулетшісі Теодоро Ардеманстың қарапайым жобасын қолға алды, ол екінші кезеңде, шамамен 1728-1734 жылдары Андреа Прокаччини мен Семпронио Субисати басшылығымен кеңейтілді, олар аулаларды жасады. 1724 жылы король тақтан бас тартуды шешкенде, Ла Граньяда зейнетке шығуды ниеттенген. Алайда, Филипптің мұрагері Людовик I сол жылы қайтыс болды, сондықтан Филипп таққа қайта оралуға мәжбүр болды. Осылайша, демалыс пен тынығу үшін арналған орын корольдің, оның министрлері мен сотының маңызды кездесу орнына айналды. Сан-Ильдефонсо қаласы корольдің сүйікті резиденциясына жақын тұруды қалаған сарай қызметкерлеріне баспана мен қызмет көрсету үшін кеңейтілді. Әскери казармалар, Теодоро Ардеманстың жобасы бойынша салынған колледж шіркеуі (1721–1724 жж., 22 желтоқсан 1723 ж. Қасиетті Үштікке арналды) және тіпті патшалық шыны фабрикасы (1728 ж.) сарайды қамтамасыз ету үшін салынды. 1720 жылдан бері Мадрид провинциясындағы Нуэво Базтан қаласында алғашқы жетістіктерге жеткен шыны фабрикасы, каталондық шебер Вентура Сит басшылығымен, ағаш көп және корольдік демеуші жақын болғандықтан Сан-Ильдефонсоға көшірілді. Фабрикада жасалған ең жақсы венециялық шыны 18 ғасырдың соңғы ширегіне жатады. La Granja de San Ildefonso ретінде шыны фабрикасы бүгінге дейін Saint Gobain компаниясының еншілес компаниясы ретінде жұмыс істеп келеді. Филипп шіркеуді өзінің қабір орны ретінде таңдады, бұл оның Габсбургтерден алдыңғыларымен үзілісін білдірді. Франсиско Баеу аяқтаған Джамбаттиста Тиеполоның фрескалары 1918 жылғы өртте қатты зақымдалды. Филипптің мұрагері Фердинанд VI Сан-Ильдефонсоның патшалық алаңын, барлық мүліктерімен бірге, әкесінің екінші әйелі Изабелла Фарнезеге қалдырды, ол Мадрид саясатынан алыс, оның билігінің барлық кезеңінде сол жерде өмір сүруге мәжбүр болды. Ол онда үлкен сарай ұстады. 1766 жылы қайтыс болғаннан кейін ол корольдікке, оның ұлы Карл III арқылы қайта оралды. Келесі жүз жиырма жыл бойы Ла Гранья соттың басты жазғы сарайы болды, және көптеген патшалық үйлену тойлары мен жерлеу рәсімдері, мемлекеттік келісімдер мен саяси оқиғалар оның қабырғаларында өтті. Алайда, 1880 жылдардан бастап сот Баск еліндегі жағажай сарайларында демалуды жөн көрді, ал патшалық алаң сирек пайдаланыла бастады. 1918 жылы сарайға үлкен өрт келді, бірақ зақымдар қалпына келтірілсе де, ішкі безендіру мен мазмұнының көп бөлігі жоғалды. Қазіргі уақытта патшалық алаң Испанияның Ұлттық мұрасының бөлігі болып табылады, ол Корольдік жерлер мен сарайлардың көпшілігін сақтайды және күтіп ұстайды. Бұл - танымал туристік орын, онда Каррара мәрмәрі, жапон лактары және кристалл шамдары бар бөлмелер, портреттер мен басқа да суреттер, фламандтық гобелендер мұражайы және бақтар бар.

Бау-бақшалар

Сарайдың айналасындағы бақтар, Испаниядағы Jardin à la française стиліндегі 18-ғасырғы еуропалық бақ дизайнының ең көрнекті мысалдарының бірі болып табылады. Француздық король сарайының ресми кеңсесінен келген дизайнер Роберт де Котттың шәкірті Рене Карлье, сарай аумағындағы бақ жобасын жасағанда жердің табиғи еңісін пайдаланды. Осы арқылы бағытталған көріністерді күшейтіп, формальды бақтар мен ландшафт паркіндегі жиырма алты мүсіндік су таратқыштар үшін жеткілікті су қысымын қамтамасыз етті. Парижден мүсіншілер келіп, орындау үшін жобаларды әкелді. Олардың арасында: Рене Фремин (1672–1744, Ла Граньяда 1738 жылға дейін), 18-ғасырғы тізімдерде көптеген вазалар мен мүсіндерді жасауына сілтеме жасалған; Жан Тьерри; және архивтік деректерде тек есімдері ғана сақталған басқалар.

Су бұлақтары

Барлық фонтандар классикалық мифологияның тақырыптарын, соның ішінде грек құдайларын, аллегорияларды және мифтерден алынған көріністерді бейнелейді. Олар коррозиядан сақтау үшін қорғасыннан құйылады және асыл материал – қоланы имитациялау үшін боялады немесе мәрмәрді еліктеу үшін ақ тотығу қорғасыннан лакталды. Зерек мүсіндік вазалар тобы «керемет маверік» Жиль Мари Оппенордтың жобаларымен байланыстырылады, олар, мүмкін, Роберт де Коттің кеңсесі арқылы жіберілген, ол француз корольдік құрылыс жобаларын Bâtiments du Roi интенданты ретінде қадағалаған. Бруно Понс скульптуралық вазаларда «француз патшалық талғамынан мүлдем өзгеше және әшекейлеуді жоғары деңгейде түсінуді көрсететін, шамадан тыс жарқын стиль» деп атап өтті. «Диана ванналары» фонтаны бірнеше бақша аллеяларының орталық нүктесі болып табылады және қорғасыннан жасалған, содан кейін қола мен мәрмәрге ұқсатып боялған. Осы ғимарат пен оның мәрмәр мүсіндері Испаниядағы осы кезеңдегі ең әсерлі және жақсы сақталған сәулет өнерінің бірі болып табылады. Фремин, Тьерри және Буссо 1720-1745 жылдар аралығында осы керемет құрылысты жасаған суретшілер тобын басқарды, ал фонтандардың тамаша су шашыратулары оған жан берді. Алайда, «Диана ванналары» туралы созылмалы депрессияға ұшыраған Филипп: «Ол маған үш миллионға түсті және маған үш минут ләззат сыйлады» деді. Алғашқы су жүйесі мен құбырлары әлі де жұмыс істеп тұр, олар тек гравитация күшіне сүйене отырып, суды фонтанның саптамаларына, соның ішінде «Фама» фонтанының биіктігіне дейін көтереді. El Mar (Теңіз) деп аталатын су қоймасы ландшафттық парктің ең биік нүктесінде жасырынып жатыр және бүкіл жүйеге сумен жабдықтау мен су қысымын қамтамасыз етеді. Патшалық есепшінің наразылығына қарамастан, 1736 жылы Аранхуэс патша сарайынан су қоймасының құрылысына көмектесу үшін он екі дромедар жіберілді. Соңғысы 1740 жылы өлді. Қазіргі күні күніне бірнеше ғана фонтан жұмыс істейді. Жылдың екі реті, Сан-Фернандо мен Сан-Луис мерекелерінде, барлық жиырма алты фонтан ағып, есте қаларлық әсер қалдырады.