Кіріспе

Батыс Йоркширдегі тарихи үй-мұражай, Англия

Шибден Холл – Англияның Батыс Йоркширдегі Шибдендегі халыққа ашық саябақта орналасқан II* санаттағы тарихи үй. Ғимарат бастапқы дизайнынан тұрғындардың әр буынымен бірнеше рет өзгертілген, алайда оның Тюдор стиліндегі жартылай ағаштан жасалған ал жағы ең танымал ерекшелігі болып сақталады. Оның ең белгілі тұрғындарының бірі – Анна Листер, ол бұл үйді туысынан мұраға алған. Листердің күнделіктерінде жазған әйелдерге деген құштарлығы үшін ол "алғашқы заманауи лесбиянка" деп аталған.

Тарих

Зал шамамен 1420 жылға дейін соқталады, сол кезде Уильям Отес оны мекендегені жазылған. 1612 жылға дейін бұл мүлік Савил және Уотерхаус отбасыларына тиесілі болған. Үш отбасының гербтік белгілері залдың 20 терезелі тас мүресінде сақталған. Ол 1612 жылы ерте қайтыс болған Джон Хемингуэйдің атынан сатып алынған, содан кейін 1619 жылы Хемингуэйдің туысы Сэмюэл Листер мұрагерлік етті. 300 жылдан астам уақыт бойы (1619-1926) Шибден мүлкі Листер отбасының қолында болды, олар бай диқандар мен мата саудагерлері еді, ең танымал тұрғыны Анна Листер (1791-1840) болды, ол әпкесі қайтыс болғаннан кейін залдың жалғыз иесі атанды. Ол 1830 жылы Йорк сәулетшісі Джон Харперді және ландшафт дизайнері Сэмюэл Грейді үй мен жерді кеңейтуге шақырды. Ғимаратқа кітапхана ретінде пайдалануға арналған готикалық мұнара салынды, сондай-ақ парктің маңызды элементтері құрылды, оларға террасалы бақтар, тасты бақтар, каскадтар және қайық жүзуге арналған көл кірді. 1850 жылдары Джошуа Майор жобалаған террасаға арналған "Пейсли шалы" бақшасы қосылды. 1840 жылы Анна Листер Кавказда қайтыс болғаннан кейін, мүлік оның серіктесі Энн Уокерге өтті, ол 1854 жылы қайтыс болды. Иелік Листер отбасына қайта оралды. Джон Листер қаржылық қиындыққа тап болғанда, Артур МакКреа ипотеканы өз мойнына алды. МакКреа кейіннен залды Галифакс қалалық әкімшілігіне сыйға тартты. 1926 жылы мүлік қоғамдық саябаққа, ал 1934 жылы мұражайға айналды. Парк пен бақтар 2007 және 2008 жылдар аралығында Heritage Lottery Fund-тан түскен 3,9 миллион фунт стерлинг және Кальдердейл кеңесінен түскен 1,2 миллион фунт стерлинг қаражатымен қайта жаңартылды. Бақтар 2000 жылдың 27 маусымында II санатқа енгізілді. Зал қазіргі уақытта жұртшылыққа ашық, ал Батыс Йоркшир халықтық мұражайы көршілес сарайда және шаруашылық ғимараттарында орналасқан. Залда қайта жаңартылған әртүрлі шеберханалар бар, олардың ішінде сыра зауыты, себет тоқу шеберханасы, тері өңдеу шеберханасы, тұрақ және ат арбаларының кең коллекциясы бар. Сонымен қатар, саябақта құрғақ тас қабырғалар көрмесі, балалар ойын алаңы және шағын бу машинасы бар. Зал «Peterloo» фильмін түсіруге, сондай-ақ оның бұрынғы иесі Анна Листер туралы 2019 және 2022 жылғы BBC/HBO телесериалы «Gentleman Jack» түсіруге пайдаланылды. Телесериалды апта сайын шамамен алты миллион адам тамашалағандықтан, залға келушілер саны үш есеге өсті, бұл Кальдердейл кеңесін ашылу уақытын ұзартуды жоспарлауға итермеледі. Музыкалық бөлмеде 1769 жылғы Джон Полман жасаған шаршы пианино орналасқан, ол оның ең көне пианиноларының бірі. Пианино әлі қалпына келтірілмеген, бірақ оның тірегі кейінірек жасалған.