Криглер-Нажар синдромы: Білірубин метаболизмінің сирек туа біткен бұзылысы
Crigler–Najjar syndrome
Криглер-Нажар синдромы: сирек кездесетін генетикалық ауру, билирубин метаболизміне әсер етеді. Нәрестелерде сарқылу мен ми зақымдануына алып келуі мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Билирубин метаболизміне әсер ететін сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру
Rare inherited disorder affecting the metabolism of bilirubin
Криглер-Наджар синдромы – қызыл қан жасушаларындағы гемоглобиннің ыдырауынан пайда болатын билирубин химиялық затының метаболизміне әсер ететін сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру. Бұл ауру гемолиздік емес сарқаудың бір түріне алып келеді, ол конъюгацияланбаған билирубин деңгейінің жоғарылауымен және көбінесе нәрестелерде мидың зақымдануына себеп болады. Ауру аутосомалық рецессивті жолмен беріледі. Жылдық жиілігі 1 миллионға 1 адамға шамамен бағаланады. Бұл синдром I және II типке бөлінеді, соңғысы кейде Ариас синдромы деп аталады. Бұл екі тип, сондай-ақ Гильберт синдромы, Дубин-Джонсон синдромы және Ротор синдромы билирубин метаболизмінің белгілі бес тұқым қуалайтын кемшілігін құрайды. Гильберт синдромынан өзгеше, Криглер-Наджар синдромының жағдайлары санаулы ғана белгілі.
Crigler–Najjar syndrome is a rare inherited disorder affecting the metabolism of bilirubin, a chemical formed from the breakdown of the heme in red blood cells. The disorder results in a form of nonhemolytic jaundice, which results in high levels of unconjugated bilirubin and often leads to brain damage in infants. The disorder is inherited in an autosomal recessive manner. The annual incidence is estimated at 1 in 1,000,000. This syndrome is divided into types I and II, with the latter sometimes called Arias syndrome. These two types, along with Gilbert's syndrome, Dubin–Johnson syndrome, and Rotor syndrome, make up the five known hereditary defects in bilirubin metabolism. Unlike Gilbert's syndrome, only a few cases of Crigler–Najjar syndrome are known.
Белгілері мен симптомдары
Криглер-Наджар синдромының белгілері мен көріністеріне сары ауру, іш кешіру, құсу, қызба, санасының шатасуы, сөйлеудің дұрыс шықпауы, жұту қиындығы, қадам басудың өзгеруі, теңсіздік, жиі құлау және құрысулар жатады.
Signs and symptoms of Crigler–Najjar syndrome include jaundice, diarrhea, vomiting, fever, confusion, slurred speech, difficulty swallowing, change in gait, staggering, frequent falling and seizures.
Себеп
Бұл ауру уридин дифосфогликуронат глюкуронозилтрансфераза (UGT1A1) генін кодтаудағы бұзылыстардан туындайды. UGT1A1 гепатоциттерде билирубин мен глюкурон қышқылының қосылуын (конъюгациясын) қалыпты түрде катализдейді. Қосылған билирубин суда жақсы ериді және өтпен бірге шығарылады.
It is caused by abnormalities in the gene coding for uridine diphosphoglucuronate glucuronosyltransferase (UGT1A1). UGT1A1 normally catalyzes the conjugation of bilirubin and glucuronic acid within hepatocytes. Conjugated bilirubin is more water soluble and is excreted in bile.
Емдеу
Емдеу үшін плазмаферез және фототерапия қолданылады. Бауыр трансплантациясы жазылуға мүмкіндік береді. I типті Криглер-Наджар синдромымен ауыратын 10 жасар қыз бауыр жасушаларын трансплантациялау арқылы сәтті емделді. Уридин дифосфат глюкуронилтрансфераза (UDPGT) ферментінің жетіспеушілігі бар гомозиготты Гунн тышқаны, Криглер-Наджар синдромын зерттеу үшін жануарлар моделі болып табылады. Бір ғана фермент қалыпты жұмыс істемейтіндіктен, Криглер-Наджар синдромына гендік терапия теориялық мүмкіндік ретінде қарастырылып, зерттелуде.
Plasmapheresis and phototherapy are used for treatment. Liver transplant is curative. One 10 year old girl with Crigler–Najjar syndrome type I was successfully treated by liver cell transplantation. The homozygous Gunn rat, which lacks the enzyme uridine diphosphate glucuronyltransferase (UDPGT), is an animal model for the study of Crigler–Najjar syndrome. Since only one enzyme is working improperly, gene therapy for Crigler Najjar is a theoretical option which is being investigated.
Епоним
Бұл жағдай американдық педиатр Джон Филдлинг Криглер (1919 – 13 мамыр 2018) және ливандық-американдық педиатр Виктор Асад Наджар (1914–2002) есімдерімен аталған.
The condition is named for John Fielding Crigler (1919 – May 13, 2018), an American pediatrician and Victor Assad Najjar (1914–2002), a Lebanese American pediatrician.