Кіріспе

Британдық суфражистка (1879–1953)

Энн "Энни" Кенни (13 қыркүйек 1879 – 9 шілде 1953) – ағылшын жұмысшы табының суфражисткасы және әйелдер әлеуметтік-саяси одағының жетекші тұлғасы болған социалистік феминист. Ол Минни Балдокпен бірлесіп, одақтың алғашқы филиалын Лондонда құрды. Кенни 1905 жылы баспасөз бен жұртшылықтың назарын өзіне аударды, ол және Кристабель Панкхерст Манчестердегі либералдық митингте әйелдерге дауыс беру құқығы мәселесін көтеріп, сэр Эдвард Грейден жауап алуға тырысқандары үшін шабуыл жасады деген айыппен бірнеше күнге түрмеге қамалды. Бұл оқиға Ұлыбританияда әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестегі жаңа кезеңнің бастауы болды, соның нәтижесінде белсенді тактика қолданыла бастады. Энни Эммелин Петик-Лоуренс, Баронесса Петик-Лоуренс, Мэри Блэтуэйт, Клара Кодд, Адела Панкхерст және Кристабель Панкхерстпен достық қарым-қатынаста болды.

Ерте өмір

Кенни 1879 жылы Йоркширдің Батыс Ридингі, Спрингхед қаласында Хорацио Нельсон Кеннидің (1849–1912) және Энн Вудтың (1852–1905) отбасында дүниеге келген. Ол алты қарындасы бар еді: Сара (Нелл), Элис, Каролина (Китти), Джейн (Дженни) және Джесси. Ата-аналары оқуды, пікір таласты және социализмді қолдады. Үш қарындасы мұғалім, ал бір бауыры кәсіпкер болды. Бауыры Роуланд Кенни 1912 жылы Daily Herald газетінің алғашқы редакторы болды. Энни 10 жасында мақта фабрикасында жартылай жұмыс істей бастады, сонымен қатар мектепке де барды. 13 жасында толық жұмысқа орналасып, жергілікті хорда ән шырқады. 1905 жылы Олдхэмдегі социалистік Кларион Вокал клубында сөз сөйледі. Кенни наразылық акциясына қатысқаны үшін үш күнге қамалды; барлығы 13 рет түрмеге отырды. Эммелин Панкхёрст өзінің өмірбаянында: «Бұл Англияда және басқа елдерде бұрын-соңды болмаған науқанның басталуы болды. Біз көптеген жиналыстарды бұздық, бізді зорлықпен шығарып, қорлады. Көбінесе біз қатты түрде жарақаттандық» деп жазды.

Кенни мен Минни Балдок 1906 жылы Кеннинг Таунда WSPU-дың алғашқы лондондық бөлімшесін құрды, кездесулер Кеннинг Таунның қоғамдық залында өтті. Сол жылдың маусым айында Кенни, Аделаида Найт және миссис Сбарбороу сол кездегі қазынашылық канцлері Х.Х. Асквитпен кездесуге тырысқанда тұтқындалды. Оларға алты апта түрмеде отыру немесе бір жылға науқанды тоқтату ұсынылды. Кенни, сондай-ақ басқалары да түрмені таңдады. Кенни науқан барысында елдің әртүрлі аймандарына жұмысшы әйелдер жиналыстарына сөз сөйлеуге шақырылды, соның ішінде Патрисия Вудлок пен Элис Моррисси ұйымдастырған көше жиындарында Ливерпульде бір апта бойы науқан жүргізді. 1907 жылдың ақпанында ол Абердинде болды, онда Эммелин мен Кристабель Панкхёрсттерге қосылуы керек еді, бірақ олар палатадағы наразылық акциясында тұтқындалды. Кенни Хелен Фрейзерге қаланың Кастлегейттегі жиынына қосылды, бұл ұлттық WSPU-дан берілген «арнайы міндет» екенін айтты. Кенни WSPU-ның жоғары басшылығының құрамына кірді және 1912 жылы оның орынбасары болды. 1913 жылы ол Флора Драммондпен WSPU өкілдерінің жетекші саясаткерлер Дэвид Ллойд Джордж пен сэр Эдвард Греймен кездесуін ұйымдастырды. Кездесу жұмысшы табының әйелдері өздерінің класын өкілдік ететін шартта ұйымдастырылды. Олар төтеп берген ауыр жалақы мен жұмыс жағдайларын және дауыс беру арқылы әйелдерге демократиялық жолмен жағдайды өзгертуге мүмкіндік беретінін түсіндірді. Лестердегі Элис Хокинс ерлер жұмысшыларының өздерін өкілдік ететін ер адамды қалай таңдай алатынын, ал әйелдер өкілдіксіз қалғанын түсіндірді. Кенни басқа да белсенді әрекеттерге қатысып, көп рет мәжбүрлеп тамақтандыруға ұшырады, ол әрқашан билікпен бетпе-бет келіп, «Мысық пен тышқан» заңының (1913 жылғы Тұтқындар (Ауруға байланысты уақытша босату) заңы) әділетсіздігін көрсетуге тырысты. Бұл заң ауру тұтқындарға (әсіресе аштық ұрысынан немесе мәжбүрлеп тамақтандырудан) жазасын толық өтеуге мүмкіндік бермей, белгілі бір мерзімге босатуға рұқсат берді. Агнес Харбен мен оның күйеуі сияқты қолдаушылар Кенни мен басқаларға сауығу үшін елдік үйлерінде, Ньюлендсте, Чалфонт Сент-Питерде демалуға мүмкіндік берді.

Кенниге WSPU «Батырлық үшін» Ашаршылық ереуілінің медалі табысталды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Эммелин Панкхёрст суфражистердің жауынгерлік қозғалысын тоқтатуға шақырды және әйелдерді дәстүрлі түрде ерлерге тиесілі жұмыстарды қабылдап, соғыс жұмысына белсенді қатысуға шақырды, өйткені көптеген ерлер майданға кеткен еді. Бұл «Суфражетка» газетінің беттерінде жарияланды, ол 1915 жылдың 16 сәуірінде «Суфражистер үшін императормен күресу азаттық үшін күресуден мың есе маңызды» деген ұранмен қайта басылды. 1915 жылдың күзінде Кенни Эммелин Панкхёрст, Флора Драммонд, Нора Дейкр Фокс және Грейс Роумен бірге Оңтүстік Уэльске, Мидлендске және Клайдсайдке жұмысқа шақыру және лекциялық турға барды, соның ішінде кәсіби одақтарды соғыс жұмысына қолдау көрсетуге шақыру. Кенни өзінің үндеуін Франция мен АҚШ-қа дейін жеткізді. 1921 жылдың тамызында Кенни «Аян» және «суфражистердің құпиялары» атты мақалаларын Шотландияның танымал апталық газеті «The Sunday Post» басылымында жариялай бастады. Серия оның «зауыт қызы» ретіндегі өмірінің тарихымен (10 жасынан бастап жартылай, 13 жасынан бастап толық жұмыспен) басталды; ол социалистік Кларион хорына қосылып, осылайша Кристабель Панкхёрсттің сөйлеуін тыңдап, бір аптадан кейін Панкхёрсттердің Манчестердегі үйінде қонақ болды. Ол кенеттен көптеген зауыт жұмысшыларының алдында сөйлеуге және қарсылық білдірушілермен қалай күресуді үйренгенін айтады. Серияның басқа эпизодтарында Кенни өзінің суфражистік қызметі кезіндегі оқиғалар (және кездескен адамдар) туралы жанды бірінші тұлғада айтты, соның ішінде жоғарыда сипатталған кейбір оқиғалар да бар.

Жеке өмір

Энни суфражисткалар қозғалысындағы көптеген әйелдермен жақын достық қарым-қатынаста болды. Кристабел Панкхерст пен Кеннидің жақын қарым-қатынаста болғаны айтылады. Екеуі бірге Сарк аралына демалуға барды, ал кейбір дереккөздер олардың қарым-қатынасы романтикалық емес, платондық болғанын көрсетеді. Кенни Блатвейттер отбасының досы еді. Ол олардың үйіне, «Игл Хаусқа» жиі келіп тұратын, және басқалардың ешқайсысы сияқты емес, төрт ағаш отырғызды. Блатвейттер оған және оның қарындастарына сыйлықтар мен сағаттар сатып берді, сондай-ақ медициналық және тіс емдеріне төледі. Ол 1953 жылдың 9 шілдесінде 73 жасында Хичин қаласындағы Листер ауруханасында қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі АМОРК салты бойынша өткізілді, ал күлі отбасы Саддлворт Моорда шашыратылды.

Өлімнен кейін танылу

1999 жылы Олдхэм кеңесі Кеннидің 1892 жылы жұмысын бастаған Олдхэм қаласына жақын Лиздегі Лис Брук Миллде оның құрметіне көк тақта орнатты. 2018 жылдың 14 желтоқсанында Олдхэмдегі Ескі қалалық үйдің алдында халықтан жиналған қаржыға қойылған мүсін ашылды. Оның аты мен суреті (және 58 басқа әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескендерінің есімдері) 2018 жылы ашылған Лондонның Парламент алаңындағы Милисент Фосетт мүсінінің тұғырына қашалған.