Кіріспе

17 ғасырдағы қытай саудагері, қарақшысы және саяси қайраткері. 17 ғасырдағы қытай саудагері / қарақшысы / адмиралы.

Өзінің билігі тұсында ол, кейін Мин әулетінің теңіз күштеріне қосылған, зор және қабілетті қарақшылар флотын бақылады. Осыдан кейін ол Қытайдың оңтүстік суларындағы барлық сауда және қауіпсіздікті бақылайтын Мин адмиралы болды. Ол құрлықтан гөрі теңізде күшті империя құрды. Ол қарсылық көрсеткеннен кейін, Цин үкіметі оған ақсүйек атақ берді, бірақ ұлының Цин режиміне қарсы күресін тоқтатпағаны үшін ақырында өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Чжэнь Фуцзянь провинциясында туған, жергілікті үкіметте орта деңгейдегі қаржы қызметкері Чжэнь Шаозу мен оның әйелі Хуан ханымның ұлы. Фуцзяньдағы басқа Чжэнь рулары сияқты, Чжэнь Жилоңның ата-тегі Солтүстік Қытайдан шыққан. Бірақ Бес варвардың көтерілісі мен Енцзя апаты салдарынан Чжэнь отбасы Оңтүстік-Шығыс Қытайға қашқан босқындардың қатарында болды және Фуцзяньда қоныстанды. Кейін олар Чжанчжоуға, содан соң Наньаньға көшті. 1144-1210 жылдар аралығында Чжэнь Жилоңның ата-тегі Лонгси округіне, ал содан соң Наньаньға көшкен. 1144-1210 жылдары Чжэн Чэнгонның атасы Чжэн Бокэ Цянцзяньнан Лонгбей округінің Джубей ауылына (қазіргі Лонгхай Бангшан қаласы) көшіп келді. Оның екінші ұлы Юань әулетінің басында солтүстіктен Чжанчжоуға келіп, Гугу округінде қоныс тепті. Цзи Лие – Лонгшань Чжэнь руының атасы. Фуцзянь және Тайвань қарым-қатынастары туралы генеалогиялық деректер жинағында Чжэннің тұтқынға түсуі туралы мынадай мәлімет бар: «Саншанда, Юсон болған, бірақ бұл бір ғана жер емес». Олардың ішінде Чжанчжоуға келгендері Сонг әулетінің соңында Лонгсиде, қазіргі Бангшан қаласының Янгси ауылында тұрған. Юань әулеті кезінде олар Янсиден Лушанға, қазіргі Фуцзянь Лонгхай Яньяны Женгу округіне көшті. Содан кейін олар көне округтен Наньаньға көшті. Цзиньянның Анпинг Чжэнь руының 13-ші атасының епитафиясын Мин әулетінің губернаторы Хун Чэнчу жазған. Хун Чэнчу Чжэн Чэнгонның епитафиясында былай деп жазды: «Чжэн Чжижин көшіп келген жерінің отаны – Сианьюдағы Фэнтинг павильонына алғаш рет келді, шаңғымен көтерілді. Фэнтинг көпірі де бар, оның аты әлі де ата-бабаларымыздың есімінде сақталған және «Гуо Чжайшенг» лақап атымен берілген». Епитафияда сондай-ақ, жиі бұзушылықтар салдарынан олардың Цзиньцзянның Анпинг ауданына, қазіргі Аньхай аймағына көшіруге мәжбүр болғаны айтылған. Заманауи өмірбаяндықтарда Чжэннің бала кезінде ағаларымен бірге лонган жемісін жегісі келгені туралы әңгіме бар. Олар қоршалған аулада жеміс ағашын тапты, бірақ оның бұтақтары қабырғадан асып, көшеге қарады. Олар жеміс шоқтарын түсіру үшін тас лақтырды. Көпшілік оның 1604 жылы туғанын айтады. Чжэнь «өте әдемі» болған және Жапонияға алғаш келгенде 18 жаста болған. Чжэнь жасөспірім кезінде үйден шығып, сауда кемесіне мініп кеткен. Оның үйден неге кеткені туралы әртүрлі пікірлер бар: біреулері әкесінің қатынының бірінің юбкасының астына қолын салғанын, екіншілері әкесінің оны таяқпен көшеде қуғанын айтады. Ол Макаода католик дініне өтіп, Николас Гаспард деген христиан есімін алды. Оның ағасы одан Хирадоға жүк алып баруды сұрады, онда ол Ли Дан есімді бай қарт адаммен танысты, ол Жапон қаласының Капитан Сина немесе қытай басшысы болды және оның ақылгөйі болуы мүмкін. Ли Дан еуропалықтармен тығыз байланыста болды және Чжэньге голландтардың аудармашысы ретінде жұмыс істеуге көмектесті (Чжэнь португал тілінде сөйледі, голландтар да осы тілді білді). Чжэнь португал, қытай және жапон тілдерін білді. 1622 жылы голланд әскері Тайвань бұғазындағы Пескадор архипелагын басып алған кезде Ли Дан Чжэнді голландтармен аралдардағы соғыс кезінде бейбіт келіссөздерде аудармашы ретінде жұмыс істеуге Пескадорға жіберді. Жапониядан кетер алдында ол Тагава Мацу есімді жергілікті жапон әйелімен танысып, үйленді. Тайвань Вайджиде Тагава Мацумен некелесуі туралы «合» және «隔冬» терминдері қолданылса, ал Фокарди «割同» терминін қолданды. Чжэнь Жилоңның Тагава Мацу емес, басқа жапон әйелінен белгісіз қызы болған деген аңыз бар, бірақ бұл туралы тек Палафокс, өте сенімсіз жазушы ғана айтады. Бұл қыз жапондықтардың арасында христиан дініне өткен деген болжам бар. Бұл қыз туралы Палафокс «Қытайды жаулап алу тарихында» айтқан, ал жапондық және қытайлық деректерде оның жасөспірім шағына жеткенде елестете алмайтын қыз туралы ештеңе айтылмаған. Мүмкін, Капитан Синаның қызы Элизабет осы құпия жапон әйелінен туған Чжэнь Жилоңның қызы болса керек, егер ол тіпті нақты адам болса. 1625 жылы Ли қайтыс болғаннан кейін Чжэнь оның флотын сатып алды.

Қармақшы

Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы Қытаймен еркін сауда құқығын алуға және Жапонияға сауда жолдарын бақылауға ниеттенді. Осы мақсаттарға жету үшін олар Қытайдағы Мин әулетіне саудаға рұқсат беру үшін кейбір қытайлық қарақшылармен ынтымақтастық жасады. Чжэн Чжилонг бастапқыда аудармашы болып жұмыс істеді, бірақ ол бір уақытта қарақшылықпен айналысқан-жоқ па деген пікірталас бар. Дегенмен, көптеген ғалымдар оның басқа қытайлық қарақшылармен, мүмкін Ли Дан немесе Ян Шикимен біріккеніне келіседі. 1624 жылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы Тайваньды жаулап алғаннан кейін Чжэн олардың жекеше саудагеріне айналды. Осы кезеңде ол Ли Данмен байланыста болды. Голландиялықтар Ли Данның күшейіп бара жатқанын ұнатпады, сондықтан олар Ли Данның беделін әлсірету үшін Чжэн Чжилонгты пайдаланды. Бірақ Ли Дан олардың жоспарын толыққанды іске асырудан бұрын қайтыс болды. Ли Данның өлімінен кейін Чжэн Чжилонг қытайлық қарақшылардың даусыз көшбасшысы болды. 1627 жылға қарай ол төрт жүз джанк және он мыңдаған адамды, оның ішінде қытайлар, жапондар және тіпті еуропалықтарды басқарды. Оның бұрынғы қараңғы терілі құлдардан құралған жеке күзеті болды, олар португалдықтардан қашып келген. 1630 жылға қарай ол Оңтүстік Қытай теңізіндегі барлық кеме қатынасын бақылады. Оңтүстік Қытай теңізіндегі кемелерге шабуыл жасаудан басқа, Чжэн Чжилонг балықшылар мен саудагерлерге қорғаныс куәліктерін сату арқылы өзінің ықпалын арттырды. Оның билігінің шыңында ешкім оның рұқсатынсыз теңізге шығуға батыл болмады. Алайда, оны барша жек көрген жоқ. Ол Қытайдың оңтүстік провинцияларындағы көптеген шаруалардың сүйіктісі болды. Ол олардың қалаларына қажетсіз шабуылдар жасамай, аштық кезінде ұрланған астықтан оларға бөліп беріп, олардың құрметін жеңіп алды. Оның әлі де Чжэн әскерінің көп бөлігін басқарып тұрған бауырлары мен Цинге көшпеуді және берілмеуді талап еткен ұлы Косинга оның тапсырмасын орындамады. Чжэн Чжилонг олардың сөзін тыңдамады, ал Цин оның ізбасарлары мен әскері оған ермегенін байқады, сондықтан оны үй қамауына алып, Пекинге жеткізді. Оның бұрынғы африкалық құлдарының барлығы оны тұтқындауға тырысып, басшыларын қорғау кезінде қаза тапты. Содан кейін Цин Аньхайдағы оның бірінші сарайына жапон әйелі Тагава Мацуды қорлау үшін аттанды. Әртүрлі деректер бойынша, Тагава Цин әскерлерінен зорлық көргеннен кейін өзін-өзі өлтірген немесе Цинге қарсы шайқасқа басшылық етіп жүргенде өмірмен қош айтысқан. Цин Тагаваның өліміне қатысқандары үшін Чжэнге сенімсіздікпен қарады. Чжэн Чжилонг пен оның қызметшілері мен ұлдары 1661 жылға дейін көп жылдар бойы үй қамауында болды. Цин бастапқыда Чжэн мен оның қалған қызметшілері мен ұлдарын лингчимен өлімге кесуге үкім шығарды, бірақ олардың жазасын бас кесуге ауыстырды. 1661 жылы Цин үкіметі оны оның ұлы Косинганың Цин режиміне қарсы жалғасқан қарсылығының нәтижесінде Цайшикоуда атқылады.