Кіріспе

Фанэрон (грекше φανερός [phaneros] "көрінетін, айқын") – феноменологияның, немесе Чарльз Сандерс Пирс кейіннен фанероскопия деп атаған зерттелу пәні. 1905 жылы енгізілген бұл термин, "феномен" ұғымымен салмақтас келеді, ол "кез келген уақытта санаға кез келген жолмен ұсынылған нәрсе" дегенді білдіреді.

Тұжырымдама

Пирс: "Фанерон деп мен кез келген нақты нәрсеге сәйкес келетін-келмейтіндігіне қарамастан, кез келген түрде немесе кез келген мағынада санаға келген барлық нәрселердің толық жиынтығын білдіремін. Егер сіз «қашан» және «кімнің санасына?» деп сұрасаңыз, мен бұл сұрақтарға жауап бермеймін, себебі менің ойымда тапқан фанеронның ерекшеліктері барлық уақытта және барлық саналарға қатысты екендігіне еш күмәнданбағанмын. Мен фанероскопия ғылымын дамытқанша, ол фанеронның формальды элементтерімен айналысады". Фанеронның мәнін түсіну үшін Пирстің космос толық фанероннан тұрады және оның бөлшектенбейтін элементтері бар деген пікірін қарастыруға болады. Сондай-ақ, Пирс сыртқы шындықты фанерон деп санамаған, себебі ол толыққанды байқауға мүмкіндік бермейді және шындықтың әрқашан байқау кезінде белгілі болатын жақтары бар екенін түсінген. Пирс өзінің еңбектерінде фанеронды әртүрлі сипаттаған, оның себебі төрт түрлі мәселеге байланысты. Біріншісі – ойшылдың феноменологияның мәнін қалай түсінуіне байланысты, ол – сана мүмкіндіктерін зерттеу. Осы түсінік, фанеронды сананың алдында не бар, немесе сананың алдында болуы мүмкін нәрсе ретінде сипаттауға негіз болады.