Кіріспе

Cimino фистуласы, сондай-ақ Cimino Brescia фистуласы, – хирургиялық түрде жасалған артериовеноздық фистула және (кем дәлдікпен) артериовеноздық фистула (көбінесе AV фистуласы немесе AVF деп қысқартылады) – гемодиализ үшін тамырлық қолжетімділіктің бір түрі. Ол әдетте қолдағы артерия мен вена арасында хирургиялық жолмен жасалған байланыс болып табылады, бірақ артерияға тікелей қосылмаған артериовеноздық фистулалар да кездеседі.

Құрылымы

Радиоцефальдық артериовенозды фистула (РЦ АВФ) – бұл кеуек тамыр және радиалдық артерия арасында жасалған қысқа жол. Гемодиализге қол жеткізу үшін ұсынылатын бірінші таңдау болып табылады. Дегенмен, пайдаланудың белгілі бір кезеңінен кейін сәтсіздіктер туындауы мүмкін. Сәтсіздікке себеп болатын мүмкін жағдайлар – стеноз және тромбоз, әсіресе диабетпен ауыратын және қан ағыны төмен адамдарда, мысалы, тамырлардың тарылуы, артериосклероз және қарттық шақта. Біріншілік сәтсіздіктер ескерілген кезде, фистулалардың 1 жылдан кейінгі ашықтығы шамамен 60% құрайды. Анатастоздық аймақ (анатастоздық жерден 2-5 см қашықтықта орналасқан веналық сегмент) – стеноздың ең көп кездесетін орны. Стеноз жылдамдығына әсер ететін факторлардың бірі – анатастоздық бұрыш болуы мүмкін. Есептеу сұйықтық динамикасының зерттеуінде, қанның ламинарлық ағынын қамтамасыз ету үшін анатастоздық бұрыш 30 градустан кем болуы тиіс, осылайша эндотелий клеткаларының тіршілігін ұзартуға және тамыр қабырғасындағы тегіс бұлшықеттердің өсуіне, сондай-ақ тамырдың бітелуіне жол бермейді. Алайда, анатастоздық аймақтардың ангиографиялық суреттерін пайдаланған басқа зерттеуде, 46,5 градустан кем анатастоздық бұрыш идеалды деп табылған, ол стеноз даму және сәтсіздікке ұшырау ықтималдығын азайтады.

Тарих

Бұл процедураны 1966 жылы Бронкс ардагерлер әкімшілігі ауруханасында докторлар Джеймс Симино және М. Дж. Бресия ойлап тапқан. Симино фистуласы ойлап табылғанға дейін, қол жеткізу Скрибнер шанты арқылы жасалатын, ол екі ұшында ине бар тефлон түтігінен тұратын. Емдеулер арасында инелер орнында қалатын, ал түтік қанның ұюын азайтуға көмектесетін. Бірақ Скрибнер шанттары тек бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін ғана сақталатын. Осы шектеуге наразы болған Джеймс Е. Симино 1950 жылдары Нью-Йорк қаласындағы Беллвью ауруханасында флеботомист (қан алушы) болып жұмыс істеген кезін еске алды, сол кезде Корея соғысының ардагерлері жарақат салдарынан пайда болған фистулалармен келген. Симино осы фистулалардың пациенттерге зиян келтірмейтінін және қайта-қайта қан алуға ыңғайлы орын екенін түсінді. Ол хирург Кеннет Аппеллді созылмалы бүйрек жетіспеушілігі бар пациенттерде осындай фистула жасауға көндірді, нәтижесі толық сәттілікке жетті. Скрибнер шанттары тез арада Симино фистулаларымен алмастырылды, және бүгінгі күнге дейін гемодиализ үшін пациенттердің қанына ұзақ мерзімді қол жеткізудің ең тиімді және ұзаққа созылатын әдісі болып табылады.