Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Үндістанда танымал нан түрі
Type of bread popular in western India
Бұл тағам
the dish
Бати – Раджастханның көп бөлігінде, сондай-ақ Мадхья-Прадеш және Гуджарат штаттарының кейбір аймақтарында пісірілетін қатты, ашытқысыз нан. Ол ұзақ сақталу қабілетімен және жоғары тағамдық құндылығымен бағаланады, ал шөлді аймақтарда оны дайындау үшін минималды мөлшерде су жұмсалады. Бати көбінесе далмен бірге жейді, сондықтан оны дал бати деп те атайды. Кейбір аймақтарда, әсіресе Мадхья-Прадеште, оны жармаланған баклажан қоспасы – бхартамен де қоса жейді. Бати Литти (тағам) тағамымен де тығыз байланысты, ол Шығыс Уттар-Прадеш (Варанаси) және Батыс Бихарда танымал. Литти картоп, помидор және қуырылған баклажанмен беріледі. Бати қарапайым немесе пияз, бұршақ және сатту сияқты әртүрлі толтырулармен дайындалуы мүмкін. Бафла – батидің жұмсақ түрі. Бафла мен бати әрқашан ыстық далмен, таза май және чатнимен бірге жейді. Чурма – бати мен далмен бірге берілетін танымал тәтті тағам. Ол дөңгелекке ұнтақталған бидайды май мен қантпен пісіру арқылы жасалады. Дәстүрлі рецепт бойынша, бидай ұнынан жасалған бати немесе қалған ротилер май және патақпен ұнтақталады, қалау бойынша құрғақ жемістер мен хошқыштар қосылады. Оны жеке немесе далмен бірге жеуге болады.
Baati is a hard, unleavened bread cooked in most areas of Rajasthan, and in some parts of Madhya Pradesh and Gujarat states of India. It is prized for its long shelf life and high nutritional content, and, in desert areas, for the minimal quantity of water required for its preparation. Baati is commonly eaten with dal, hence also referred to as dal baati. In some regions, especially Madhya Pradesh, it is also paired with a roasted aubergine mash called bharta. Baati is also closely related to Litti (cuisine), popular in eastern Uttar Pradesh (Varanasi) and western Bihar. Litti is eaten with potato, tomato and roasted aubergine. Baati can either be plain or have various kinds of fillings, including onions, peas, and sattu. Bafla is a kind of baati, which is softer. Bafla and baati are always eaten with hot dal with pure ghee and chutney. Churma is a popular delicacy usually served with baatis and dal. It is coarsely ground wheat crushed and cooked with ghee and sugar. Traditionally it is made by mashing up wheat flour baatis or leftover rotis in ghee and jaggery, optionally mixed with dry fruits and flavours. It can be eaten alone or with dal.
Даал-бати-чурма
Дал бати чурма – үш тағамнан тұратын және толыққанды тамақ болып саналатын танымал дәм. Дал бати – Раджастханның әйгілі тағамы, негізінен Урадх Даль (бес түрлі дәмді бұршақ қоспасы) және бати, яғни кішкентай бидай нан шарларынан тұрады. Бати таза гхиге малынған және дәстүрлі топырақ құмырада ыстық күйінде ұсынылады. Дал кішкентай шелек пішіндес ыдыста, үстіне қызыл бұрыштан жасалған тадкамен, ащы сарымсақ соусымен немесе бесанмен (бұршақ ұнымен) беріледі. Оны батиді ірілеу ұнтақтап, үстіне гхи құйып дайындайды. Раджастханда бұл тағам барлық тойларда, оның ішінде діни мерекелерде, үйлену тойларында және туған күн кештерінде ұсынылады.
Dal baati churma is a popular pairing of three dishes and a complete meal. Dal Baati is a popular Rajasthani dish consisting of mainly Uradh Dal (combination of five lentils) and Baati i. e. small wheat bread balls. Baati is dipped in pure ghee and served hot in a traditional earthen pot. Dal is served in a small bucket shaped vessel with a red chilli tadka on top, spicy garlic chutney, or with besan (gram flour). It is traditionally prepared by coarsely mashing baati and pouring ghee on top of it. It is commonly served at all festivities, including religious occasions, wedding ceremonies, and birthday parties in Rajasthan.
Даал-Бати Тали
Раджастхандық тали батисыз толық емес. Бати бесан гатте, бунди раитамен бірге беріледі. Сарымсақ шаруашылығы, қазы, манго тұздылығы. Мадхья-Прадеште Даал-Бати басқа да тағамдармен бірге беріледі, мысалы, Бейнан ка Бхарта (ашық отта пісірілген баклажан және шикі дәмдеуіштермен езілген) немесе қуырылған картоп. Қади (бесан (бүрге ұны) және айранмен пісірілген) Даал Батимен бірге желеді, себебі ол сұйық элемент қосып, бүкіл тағамның сулылығын сақтайды. Бесаннан (бүрге ұнынан) және дәмдеуіштерден жасалған гатте ки Сабзиді Батыс Мадхья-Прадеш пен Раджастанда да жейді. Ол талиға ащы дәм қосып, оны біршама тікенді етеді. Манго тұздылығы және жасыл соус (киноза, лимон, қызанақ, тас тұзы, зире тұқымы және теңіз тұзынан жасалған) талидің ажырамас бөлігі болып табылады. Мадхья-Прадештің батысында Малваға қарай тәтті күріш те пісіріліп, талиге беріледі. Күріш шафранмен, қантпен және қара бұрышпен пісіріледі.
Rajasthani thali is incomplete without baati. Baati is also served with besan gatte, boondi raita. Garlic chutney, papad, kadhi and mango pickle. In Madhya Pradesh, Daal Baati is served with other dishes as well, for example, Baingan ka Bharta (Aubergine cooked on direct flames and mashed with raw spices) or fried potatoes. Kadhi (cooked with Besan (gram flour) and butter milk) is also eaten with Daal Baati as it adds a liquid element and maintains the water content in the whole combination. Gatte ki Sabzi, made up of Besan (gram flour) and spices, is also eaten in western Madhya Pradesh and Rajasthan. It is a little bit spicier, adding a spicy element to the whole thali. Mango Pickle and Green Chutney (made with coriander, lemon, tomatoes, rock salt, cumin seeds and sea salt) are integral parts of the thali. In western Madhya Pradesh towards Malwa, sweet rice is also cooked and served in the Thali. The rice is cooked with saffron, sugar and cloves.