Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық теологиялық poleмика. Әл-Киндидің «қорғау» жазбасы (Әл-Кинди деп те жазылады) – христиан дінін қорғап, исламдағы кемшіліктерге назар аударатын ортағасырлық теологиялық poleмика. «Қорғау» сөзі араб тіліндегі رسالة сөзінің аудармасы және апологетика мағынасында қолданылады. Бұл жазба араб христиандығына жататын Абд әл-Мәсих ибн Исхақ әл-Киндиге тиесілі. Бұл Әл-Кинди басқа белгілі емес, және ол мұсылман философы Әбу Юсуф ибн Исхақ әл-Киндиден мүлдем өзгеше. Бұл еңбектің маңыздылығы оның 12 ғасырдан бері Еуропаның білімді топтарына ислам туралы ақпарат көзі ретінде қолжетімді болуында.
Medieval theological polemic
Apology of al Kindi (also spelled al Kindy) is a medieval theological polemic making a case for Christianity and drawing attention to alleged flaws in Islam. The word "apology" is a translation of the Arabic word رسالة, and it is used in the sense of apologetics. It is attributed to an Arab Christian referred to as Abd al Masih ibn Ishaq al Kindi. This Al Kindi is otherwise unknown, and is clearly different from the Muslim philosopher Abu Yûsuf ibn Ishâq al Kindī. The significance of the work lies in its availability to Europe's educated elite from as early as the twelfth century as a source of information about Islam.
Баспа тарихы
Аполлогияның жазылған уақыты даулы. Араб тіліндегі ең ерте сақталған қолжазбалар XVII ғасырға жатады. Дегенмен, араб қолжазбаларына дейін Испанияда араб мәтіні мосарабтар арасында таралғаны болжамдалатын XII ғасырда жасалған латын аудармасы даму алды. Латын тіліне аударма жұмысын испандық Пётр Толедолық негізінен жүзеге асырды. Профессор ван Конингсвельд аудармашының классикалық араб тілін жеткілікті білмеуіне байланысты латын аудармасындағы бірнеше қателерді анықтады. Екеуі де Пётр Преподобныйдың тапсырысымен жұмыс істеген топқа кірді, ол басқа араб мәтіндерін, соның ішінде Құранды аударуды да тапсырды. Пётр Преподобныйдың мақсаты мұсылмандарды христиан дініне өткізу болды, сондықтан оның исламды түсіндіруі теріс болғанын айтуға болады, бірақ ол "кейбір ертерек батыс христиан авторларының шектен тыс қиялынан туындаған емес, исламның өзінің деректері арқылы исламға көбірек негізделген көзқарасты" ұсынуға қол жеткізді. Пётр Преподобныйдың "Толедо жинағы" XVI ғасырда Мартин Лютердің алғы сөзімен бірге баспа түрінде жарық көрді. Аль Киндидің "Аполлогиясынан" алынған үзінділер 1882 жылы Уильям Мьюрдің аудармасы арқылы ағылшын тілінде қолжетімді болды. Мьюрдің (ішінара) аудармасы, латын тіліндегі алдыңғы нұсқасы сияқты, миссионерлік мақсаттар үшін жасалған, ол туралы алғы сөздерінде айтқан. Бұл кітап Винсент де Боведің XIII ғасырға жататын маңызды энциклопедиясы – Speculum Maius еңбегінде кеңінен цитаталанған.
The date of composition of the Apology is controversial. The earliest surviving manuscripts of the Arabic text are seventeenth century. However, the Arabic manuscripts are predated by a twelfth century Latin translation made in Spain, where the Arabic text is assumed to have been circulating among Mozarabs. The translation into Latin was a collaborative work on which a Spaniard Peter of Toledo was the main translator. Professor van Koningsveld has identified various errors in the Latin translation attributable to a limited knowledge of classical Arabic on the part of the translator. Both men were part of a team recruited by Peter the Venerable, who also commissioned translations of other Arabic texts, including the Qur'an. Peter the Venerable's aim was to convert Muslims to Christianity, and for that reason it can be argued that his interpretation of Islam was inherently negative, but he did manage to set out "a more reasoned approach to Islam through using its own sources rather than those produced by the hyperactive imagination of some earlier Western Christian writers". After circulating in manuscript, Peter the Venerable's so called Toledan Collection was published in print in the sixteenth century with a preface by Martin Luther. Excerpts from the Apology of al Kindy became available in English through William Muir's translation of 1882. Like its Latin predecessor, Muir's (partial) translation was intended for missionary purposes, as he states in the preface. The book is extensively quoted in Vincent of Beauvais' Speculum Maius, a major 13th century encyclopaedia.
Мазмұны
"Апология" мұсылман мен христиан арасындағы әңгімелердің жазбасы болып көрінеді. Шындығында, кітапта екі түрлі кешірім сұрау бар: Мұсылман бірінші кезекте христианды ислам дініне өтуге шақырады. Христиан бұл ұсыныстан бас тартады және өз кезегінде мұсылманды христиандыққа шақырады. Христианның жауабы мәтіннің шамамен алты бөлігінен бес бөлігін құрайды. Мәтінде айтылғандай, екі қатысушының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін олар псевдонимдермен таныстырылған. Мұсылман қатысушысы "Абд Алла ибн Исмаил әл-Хашими" (аудармасы – "Алланың құлы, Исмаилдың ұлы, Бану Хашим руынан") деп аталады, ол аты аталмаған халифаның туысы болып сипатталады, халифаның сарайында тұрады және христиан дінтануын жақсы біледі. Сондай-ақ, оның "Абд әл-Масих ибн Исхак әл-Кинди" (аудармасы – "Исақтың ұлы, Кинда руынан Мәсіхтің құлы") деген жақын және сенімді христиан досы бар екені де айтылады.
The Apology purports to be a record of a dialogue between a Muslim and a Christian. In fact, the book contains two apologies: The Muslim first invites the Christian to embrace Islam. The Christian declines this and in turn invites the Muslim to embrace Christianity. The Christian's answer comprises some six sevenths of the text. The two participants are referred to by pseudonyms, according to the text to secure their safety. The Muslim participant, called "Abd Allah ibn Ismail al Hashimy" (which translates as "Servant of Allah, son of Ishmael, from the clan Banu Hashim), is described as a cousin of the unnamed Caliph, living in the Caliph's castle and being well versed in Christian theology. He is also described as having a close and trusted Christian friend called "Abd al Masih ibn Ishaq al Kindi" (which translates as "Servant of Christ, son of Isaac, from the tribe Kindah").
Уильям Мьюрдің пікірлері
Мьюр араб мәтінінің сенімді нұсқасын алудағы қиындықтарды мойындады, бірақ ол осы еңбектің түпнұсқа екенін қорғады, Абу Райхан Бируни шамамен 1000 жылы оны "Абд әл Масих ибн Ишақ, Аль Кинди" хаты ретінде сілтеме жасағанын атап өтті. Мюр мен ван Конингсвельд екеуі де Апелляцияның тоғызыншы ғасырда жазылғандығын жақтады. Мюр күндізгі уақытты нақтырақ анықтап, елшіліктерде аты аталмаған халифаны 813 жылдан 833 жылға дейін билік еткен Аль Мамун деп көрсетті. Мюр хаттар оның сарайында жазылған деп дәлелдейді, себебі:
"Халифаға жасалған сілтемелердің стилі"
кітаптағы "саяси мазмұндар"
"авторымыздың Исламды талқылаудағы еркіндігі".
Muir acknowledged difficulties in obtaining a reliable version of the Arabic text, but he defended the authenticity of the work, noting that the Apology was quoted by Abu Rayhan Biruni around the year 1000 as the Epistle of "Abd al Masîh ibn Ishâc, Al Kindy". Both Muir and van Koningsveld favour a ninth century date for the Apology. Muir is more specific about the date, identifying the Caliph, who remains unnamed in the epistles, as Al Ma'mun, who reigned from 813 to 833. Muir argues that the epistles were written at his court because of:
"the manner in which the Caliph is throughout referred to "
the "political allusions" contained in the book
the "freedom of our Author's treatment of Islam"
Ғалымдар бұл хаттардың нақты тұлғалардан алынған ма, әлде бір автордың ойдан туған туындысы ма деген мәселеде пікірталас жүргізуде.
Scholars continue to argue as to whether the letters derive from actual persons or represent a work of fiction by a single author.