Кіріспе

Strzelin (Strehlen, ) - Польшаның оңтүстік-батысындағы Төменгі Силезия воеводтығындағы қала. Ол Одраның саласы – Олава өзенінің жағасында, аймақтың астанасы Вроцлавтан оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл Вроцлав қалалық агломерациясының құрамына кіреді. Қала Стрзелин ауданының және Стрзелиннің шағын муниципалитетінің (гмина) орталығы болып табылады. Ол кең гранит кен орындарымен белгілі, және Еуропадағы ең терең гранит кені бар. Оның тереңдігі 123 метр, ал ауданы 19,5 гектарды құрайды.

Тарих

Елді мекен Польша мемлекетінің қалыптасуымен байланысты. 12 ғасырда роман стиліндегі Санкт-Годехард ротондасы салынды. Стрзелинде негізінен поляктар, ал иммиграция нәтижесінде немістер мен еврейлер тұрды. 1675 жылы соңғы Пиаст герцогы Георг Вильгельмнің қайтысынан кейін, қала Габсбургтер басқарған Богемия (Чехия) Корольдігіне қосылды, соның салдарынан діни төзімділік дәуірі аяқталды. Қаланың өзін-өзі басқару құқығы шектелді және салық жүктемесі артты. 1742 жылы қала Пруссия Корольдігіне аннексияланды. Содан кейін қаланың автономиясының соңғы іздері жойылды және германизация саясаты жүргізілді. Наполеон соғыстары кезінде 1807 жылы қала арқылы поляк-итальян әскерлері өтті, ал 1815 жылы – орыс әскерлері. 19 ғасырда жаңа зауыттар ашылды: 1868 жылы кірпіш зауыты, 1871 жылы қант зауыты. 1871 жылы Стрзелин мен аймақтық орталық Вроцлавты байланыстыратын теміржол желісі пайдалануға берілді. Ұзақ уақыттан кейін қала Төменгі Силезияның басқа қалаларымен теміржол байланысына ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер қалаға және айналасына мыңдаған әскери тұтқындарды әкелді: поляктар, француздар, бельгиялықтар, орыстар, ағылшындар және югославтар. Соғыс аяқталуға жақын, 1945 жылдың қаңтар айында, неміс билігі қала тұрғындарының барлығын күштеп шығарып жіберді. Қаланың неміс мэрі қалалық әкімшілік ғимараты мен Қасиетті Крест шіркеуінің мұнарасын жарылуға бұйрық берді. Қаланың бірінші алаңында немістер тастап кетілген қалада жасырынып жүрген алты поляк жұмысшысын дарға асты. 1945 жылдың ақпан айында Вермахтқа қарсы Қызыл Армияның Төменгі Силезиядағы шабуылы барысында қала қатты зақымдалды. 1945 жылдың мамыр айында Стрзелин поляк әкімшілігіне тапсырылды. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 12 460 адамды құрайды.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Гмина Стшелиннің туыс қалаларын қараңыз.